Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Կանադական Արկտիկայում հայտնաբերվել է 23 միլիոն տարեկան «սառցե» ռնգեղջյուր

ՎԻԴԵՈ

Կանադական Արկտիկայում հայտնաբերվել է ռնգեղջյուրի նոր, հին տեսակ՝ հմայիչ անվամբ: Բացառիկ լավ պահպանված և գրեթե ամբողջական բրածոն ներկայացնում է մինչ օրս հայտնաբերված ամենահյուսիսային ռնգեղջյուրի տեսակը և պատկանում է մոտավորապես 23 միլիոն տարի առաջ տարածաշրջանում ապրած կենդանու: Նոր ուսումնասիրությունը հրապարակվել է Nature Ecology & Evolution ամսագրում:

Նունավուտի Դևոն կղզու Հոթոն խառնարանում հայտնաբերված նոր տեսակը անվանվել է Epiatheracerium itjilik: «itjilik» տեսակի անվանումը ինուկտիտուտ լեզվով նշանակում է «սառցե» կամ «եղյամ», ինչը վերաբերում է այն սառցե պայմաններին, որոնցում բրածոն ​​հայտնաբերվել է, հաղորդում է Planet Today-ը: Այնուամենայնիվ, վաղ միոցենի ժամանակ, երբ ապրում էր այս անհետացած ռնգեղջյուրը, տարածքը, հավանաբար, եղել է չափավոր անտառների բնակավայր:

 «Այսօր Աֆրիկայում և Ասիայում գոյություն ունի ռնգեղջյուրի միայն հինգ տեսակ, սակայն դրանք մի ժամանակ հայտնաբերվել են Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, և հնէաբանական գրառումներից հայտնի է ավելի քան 50 տեսակ,- բացատրում է ուսումնասիրության առաջատար հեղինակ Դանիել Ֆրեյզերը:- Ռնգեղջյուրների տոհմածառին այս արկտիկական տեսակի ավելացումն այժմ նոր հորիզոններ է բացում նրանց էվոլյուցիոն պատմության՝ մեր ըմբռնման համար»:

Նոր հայտնաբերված «արկտիկական ռնգեղջյուրի» ոսկորներից դատելով՝ հետազոտողները ենթադրում են, որ այն համեմատաբար փոքր և փխրուն էր, համեմատելի ժամանակակից հնդկական ռնգեղջյուրի հետ, որը մոտ 1,7 մետր բարձրություն ունի: Սակայն, ի տարբերություն իր ժամանակակից ազգականի, E. itjilik-ը եղջյուր չուներ: Դատելով նրա այտատամների մաշվածությունից, ռնգեղջյուրը, հավանաբար, մահացել է վաղ կամ միջին չափահասության շրջանում:

Սկզբնապես հայտնաբերվելով 1986 թվականին՝ երբ նույնականացվեցին ատամները, ծնոտի ոսկորը և գանգի բեկորները, նմուշը հետագայում համալրվել է՝ ստեղծելով հին ռնգեղջյուրի աներևակայելի հազվագյուտ նմուշ:

 «Արկտիկական ռնգեղջյուրի մեջ ուշագրավն այն է, որ բրածո ոսկորները գերազանց վիճակում են։ Դրանք եռաչափ պահպանված են և միայն մասամբ հանքայնացված», - բացատրել է ուսումնասիրության համահեղինակ Մարիսա Գիլբերտը։- Վերականգնվել է կմախքի մոտ 75%-ը, ինչը աներևակայելի ամբողջական է բրածոյի համար»։

Այս եզակի գտածոյի՝ գիտնականների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միլիոնավոր տարիներ առաջ Հյուսիսային Ամերիկայի և Եվրոպայի միջև ռնգեղջյուրների միգրացիայի պատմության մասին։ Գիտնականները կարողացել են որոշել նոր տեսակի տեղը ռնգեղջյուրների տոհմածառում՝ ուսումնասիրելով ռնգեղջյուրների այլ, հիմնականում անհետացած տաքսոններ, ինչը ենթադրում է, որ արկտիկական ռնգեղջյուրները միգրացվել են դեպի արևմուտք՝ այժմ ջրի տակ անցած Հյուսիսատլանտյան ցամաքային կամրջի վրայով։

Նախկինում ենթադրվում էր, որ այս ցամաքային կամուրջը նպաստել է տեսակների տարածմանը մոտ 56 միլիոն տարի առաջ, սակայն E. itjilik-ի հայտնաբերումը կասկածի տակ է դնում դա՝ ենթադրելով, որ այս հին կենդանիները Եվրոպայից Հյուսիսային Ամերիկա միգրացվել են շատ ավելի ուշ, հնարավոր է՝ դեռևս միոցենում։

«Նոր տեսակի նկարագրությունը միշտ հետաքրքիր և տեղեկատվական է։ Սակայն Epiaceratherium itjilik-ի նույնականացումը բացում է ավելի շատ հնարավորություններ, քանի որ ռնգեղջյուրների էվոլյուցիայի մեր վերակառուցումները ցույց են տալիս, որ Հյուսիսային Ատլանտիկան շատ ավելի կարևոր դեր է խաղացել նրանց զարգացման մեջ, քան նախկինում կարծում էին,- հավելել է Ֆրեյզերը,- Ավելի լայն իմաստով՝ այս ուսումնասիրությունը հաստատում է, որ Արկտիկան շարունակում է տալ նոր գիտելիքներ և հայտնագործություններ, որոնք ժամանակի ընթացքում ընդլայնում են կաթնասունների բազմազանության՝ մեր պատկերացումները»։

Ռուբիոն անհրաժեշտ է համարել ՌԴ-ի, Չինաստանի և ԱՄՆ առաջնորդների պարբերական խորհրդակցություններըԱռաջին կուրսեցիների ուսման վարձը կփոխհատուցվի 100%-ով, ուսանողները կստանան նաև կեցության աջակցություն․ նոր նախագիծԵրկուշաբթի լույս չի լինելու․ հասցեներՄխիթարյա՞ն, թե՞ Սուչիչ. Կիվուն ընտրության առաջ է Ատալանտայի հետ խաղից առաջՀզոր փոթորիկը գրեթե ամբողջությամբ ավերել է Բրազիլիայի Տուպանսիրետան քաղաքըԱդրբեջանցիները փորձում են յուրացնել նաև Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերանՏեղումները կլինեն ինտենսիվ․ ի՞նչ եղանակ սպասել նոյեմբերի 21-ից 25-ինԳազից մինչև գույքահարկ. սահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվենՏափերականի դպրոցի առաջին դասարանի ուսուցչուհին սկոտչով փակել է աշակերտների բերաններըՀայաստանի 3 ծանրորդ կմասնակցի օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարինԱրցախցիները կարո՞ղ են ընտրել՝ անձնագրում նշվի Հայաստան, թե՞ ԱդրբեջանՎարդենյաց լեռնանցքում անձրև է տեղում․ հանրապետության բոլոր ավտոճանապարհները բաց ենՄայր Աթոռում տեղի ունեցավ շքանշանների հանձնման արարողությունԼեհաստանի իշխանությունները հայտնել են երկրի տարածքում ռուսական 2 հրթիռի և մեկ ԱԹՍ-ի ընկնելու մասինՎանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՏրանսպորտային երթևեկության վերականգնումը Ղրիմի կամրջով կտևի մոտ 2 տարի. WSJԵրևանի և Բաքվի միջև կայուն խաղաղությունը առանցքային գործոն է Հարավային Կովկասի բարգավաճման համար․ ԶախարովաՀՊԼ․ «Արարատ-Արմենիա»-ն հաղթել է «Վան»-ինԲացահայտվել է 247,100 տուփ ծխախnտային արտադրանքի անօրինական տեղափոխման դեպքԱզգերի լիգայի 2026/27 մրցաշրջանի փլեյ-օֆֆի և եզրափակիչ փուլի զույգերը հայտնի ենՈւկրաինացիները պետք է հասկանան, թե ինչ է թաքնված Արևմուտքի աջակցության հետևում. ՊուտինՍամվել Մկրտչյանը նշանակվել է ՌԴ-ում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանԲեռլինում երիտասարդությունը դուրս է եկել ցույցի՝ բnղոքելով զորակոչի դեմՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ արտակարգ ու լիազոր դեսպանՖրանսիայի նախկին վարչապետը հայտարարել է 2027 թվականի նախագահական ընտրություններին իր մասնակցության մասինԵվրահանձնաժողովն Ուկրաինային հատկացրել է 7.9 միլիարդ եվրոՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. ԶախարովաՆոյեմբերի 21-ին երթևեկության համար ժամանակավոր փակ է լինելու Արարատի մարզի Արևշատ-Դիտակ ճանապարհըՊուտինը պшտերազմ է մղում ամբողջ Եվրոպայի դեմ. ՄերցԹույլ տվեք չհավատալ հրաժարական տալու ազնիվ խոսքին. այդ մարդը ստախnս է. Աննա Գրիգորյանը՝ Փաշինյանի հայտարարության մասինՏեխասյան ողբերգություն. դատարանի որոշումից ժամեր անց մայրը սպանել է 4-ամյա դստերն ու վերջ տվել իր կյանքինԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … Այսշտոկ խաղՀայկական բանակում նորամուծություններ են․ ինչ է փոխվում զինծառայողների համարՄասիսում «Dodge»-ը վրաերթի է ենթարկել 2 հետիոտնի, ապա բախվել կայանված «Opel»-ինՆորվեգիան ու ՄԹ-ն պարեկային նավեր կտրամադրեն ՈւկրաինայինԵրևանում «Pitstop Burger»-ի արտադրատեսակներից մեկի արտադրությունը կասեցվել էԴավիթ Բեկի փողոցում բшխվել են «SHACMAN»-ը և «Mitsubishi»-ին. մի քանի րոպե անց կրկին բшխվել են մեկ այլ բեռնատարն ու մարդատարըՌԴ-ն զանգվածային hրթիռային hարված է հասցրել Կիևին. կան զnhեր և վիրավnրներ«Հայաստանի նորագույն պատմությունը քաղաքական առասպելներում ու խորհրդանշաններում»15 երկրի ԱԳ նախարարները ողջունել են Իսրայելի դեմ պատժամիջnցներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը, 5-ամյա որդու ներկայությամբ, ծեծել է կնոջը, փորձել է խեղդելՄեսսին և Պելեն՝ ցանկից դուրս. The Guardian-ը ներկայացրել է 1-ից 50 խորհրդանշական համարների լեգենդներինԳրեթե 300,000 կանադացի ստորագրել է ԱՄՆ դեսպանին երկրից վտարելու պահանջով խնդրագիրՎթար է․ ջուր չի լինելու«Հայաստանին զրկել են ՀԱՊԿ-ում քվեարկելու իրավունքից. Սպասենք հետևանքներին»Գեղարքունիքում «Mercedes Sprinter»-ը դուրս է եկել երթևեկելի գոտուց, բախվել ծառերին և կողաշրջվել. կա վիրավnրՏարածաշրջանային բախումների եզրին. Արշակ Կարապետյանը՝ անվտանգության մեխանիզմների, 102-րդ ռազմաբազայի և արժանապատիվ պայքարի մասին․ «Փաստ»Տեղի է ունեցել Երևանի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման հանդիսավոր արարողությունը․ պատմության այս օրը (Նոյեմբերի 20)Քաղաքում առկա բոլոր խնդիրները իշխանության համակարգային տապալnւմների հետևանքն են. Տիգրան ԱբրահամյանՁյուն է տեղում, մառախուղ է․ իրավիճակը՝ ՀՀ ավտոճանապարհներին
Ամենադիտված