Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

«100 մեգավատ աշխարհաքաղաքականություն. ինչպես է NVIDIA-ի նախագիծը կապված ռուս միլիարդատիրոջ Հայաստանում ձերբակալության հետ»

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Ռուս միլիարդատեր Սամվել Կարապետյանի ձերբակալությունը Երևանում և նրա «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության ազգայնացումը կարող են կապված լինել NVIDIA-ի կողմից Հայաստանում 100 ՄՎտ հզորությամբ արհեստական ​​բանականության օբյեկտ կառուցելու նախագծի հետ, գրում է Ko.ru–ն:

2025 թվականի հունիսի 11-ին NVIDIA-ն՝ ամպային տեխնոլոգիաների և արհեստական ​​բանականության ոլորտում մասնագիտացած ստարտափը, հայտարարեց Հայաստանում 100 ՄՎտ հզորությամբ տվյալների կենտրոն կառուցելու ծրագրերի մասին: Ներդրողները կֆինանսավորեն 500 միլիոն դոլարի նախագիծը Հայաստանի կառավարության հետ պետական-մասնավոր գործընկերության միջոցով: Տեղական և միջազգային լրատվամիջոցները դա անվանեցին առաջընթաց ամբողջ Հարավային Կովկասի համար, իսկ Ռուսական ԶԼՄ–ները գրեթե ոչինչ չգրեցին դրա մասին: Մեկ շաբաթ անց էլ՝ հունիսի 18-ին, ռուս միլիարդատեր Սամվել Կարապետյանը ձերբակալվեց Երևանում պետական ​​հեղաշրջման հրապարակային կոչ անելու մեղադրանքով: Նրա ձերբակալությունից անմիջապես հետո կառավարությունը և խորհրդարանը սկսեցին «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» (ՀԷՑ) ընկերության ազգայնացումը, որը մտնում է Կարապետյանի «Տաշիր» հոլդինգի մեջ: Միլիարդատերը հաջողությամբ վիճարկել է այդ ազգայնացումը միջազգային արբիտրաժում, սակայն վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը այդ գործընթացն անվանել է «անշրջելի»:

2025 թվականի օգոստոսի 8-ին էլ Փաշինյանը և ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ստորագրել են արհեստական ​​բանականության ոլորտում գործընկերության հուշագիր: Դա ներառում է արհեստական ​​բանականության և կիսահաղորդիչների ոլորտներում արտահանման ավելի խիստ վերահսկողություն և դրանց անօրինական օգտագործման դեմ պայքար: Դիտորդները դա մեկնաբանել են որպես Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) մեջ Հայաստանի գործընկեր Ռուսաստանի հետ կապված կազմակերպությունների հզորություններին NVIDIA-ի մուտք գործելու ցանկություն: Ընդ որում, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերության ազգայնացումը համապատասխանում է այդ պատմությանը: Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը կկարողանա NVIDIA-ի տվյալների կենտրոնը միացնել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությանը, որը նախկինում պատկանում էր Կարապետյանին, և որպես այդ նախագծի պետական-մասնավոր գործընկեր երաշխավորել անխափան էլեկտրամատակարարում։

NVIDIA-ի փոխնախագահ Ռեբ Լեբարեդյանի խոսքով տվյալների կենտրոնը կստանա հսկայական ծավալի տվյալներ ամբողջ աշխարհից, կմշակի դրանք Nvidia Blackwell GPU-ների միջոցով և կթողարկի սեղմված տեղեկատվությամբ տոկեններ ցանկացած կիրառման համար։ Նա խոստովանել է, որ տվյալների դրամայնացումը Հայաստանը կդարձնի համաշխարհային տեխնոլոգիական շուկայում խոշոր խաղացող։ Դա կլինի NVIDIA-ի 20-րդ խոշոր տվյալների կենտրոնը, բայց ընկերությունը նախկինում դրանք կառուցել է ԱՄՆ-ում, ԵՄ-ում, Թայվանում և Սաուդյան Արաբիայում, իսկ նախկին Խորհրդային Միությունում նման բան գոյություն չունի։

Տվյալների գործարաններ կառուցելու հիմնական տեխնոլոգիական գործոնները հուսալի ջրի և էլեկտրաէներգիայի աղբյուրների առկայությունն են։ Հայաստանում տվյալների կենտրոնի մասին գրեթե բոլոր մանրամասները, ներառյալ դրա գտնվելու վայրը, գաղտնի են։ Այնուամենայնիվ, գնահատականների համաձայն, նման կենտրոնի սառեցումը պահանջում է միջինում երկու լիտր մաքուր ջուր մեկ կիլովատտի համար։ Հայաստանն ունի դա. երկիրը սպառում է իր առկա ջրային պաշարների միայն 20-40%-ը։

Երկրում բոլոր էլեկտրակայանների համակցված գագաթնակետային հզորությունը կազմում է 3400-3500 մեգավատ։ Դա գրեթե կրկնակի գերազանցում է պիկային ընդհանուր սպառմանը (1900 ՄՎտ) և գրեթե երեք անգամ գերազանցում է տարեկան միջին սպառմանը (1140 ՄՎտ)։ Թվում է, թե Հայաստանը կարող է ապահովել 100 ՄՎտ։ 

Սակայն կա մի խնդիր։ Լեբարեդյանի խոսքով տվյալների կենտրոնը կաշխատի Մեծամորի ատոմակայանից մատակարարվող էներգիայով, որի հզորությունը ներկայումս 470 ՄՎտ է։ Սակայն այդ հին խորհրդային դարաշրջանի կայանի կյանքի տևողությունը կավարտվի 2036 թվականին։ Հետևաբար, Նիկոլ Փաշինյանի կառավարությունը քննարկում է փոքր ռեակտորի գնման հարցը Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Չինաստանի և Հարավային Կորեայի հետ, չնայած «Ռոսատոմը» ներկայումս միակ կազմակերպությունն է, որը գործում է Հայաստանում։


Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am





Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըԵնոքավան-Կարմիրգյուղ ճանապարհին նոյեմբերի 19-ին պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվենԻրանի բանակը հայտարարել է Քուվեյթի ռազմակայանում տեղակայված ամերիկյան Patriot համակարգերին հարվածելու մասինՍպասվում է կարճատև անձրև. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի«Total Chess World Championship Tour Pilot 2026»-ում խաղային առաջին օրն ավարտվել է Հայկ Մարտիրոսյանի հաղթանակովԱդրբեջանի և Վրաստանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությունըԱրգենտինայի երիտասարդ աստղերը 7:0 հաշվով հաղթել են Կոստա Ռիկայի հավաքականինՍլովակիայում տեղի են ունեցել հակակառավարական զանգվածային հանրահավաքներԱԷՄԳ-ն հույս ունի, որ շատ շուտով կկարողանա վերսկսել Իրանի օբյեկտների ստուգումները․ ԳրոսսիՀայտնի են Globe Soccer Awards 2026-ի բոլոր անվանակարգերի թեկնածուներըՔեմբրիջի բառարանը հայտարարել է 2026 թվականի բառըԿանդինսկու՝ Բաուհաուսի շրջանի ստեղծագործությունը ռեկորդ է սահմանել Christie's-ի աճուրդումՄԱԿ-ը պետք է որոշակի դեր խաղա միջազգային hակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում hակամարտության կարգավորման գործընթացներում. Ռաֆայել ԳրոսիՓաշինյանը և Գերմանիայի ԱԳ նախարարը քննարկել են ՀՀ-ԵՄ-ի միջև առևտրատնտեսական կապերի խթանման ուղղությամբ իրականացվող քայլերըՎանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 18-րդ հողատարածքը«Ֆազի»՝ Սերգեյ Գրիգորյանի uպանողին Ռուսաստանից բերել են ՀայաստանԻրանը Հորմուզի նեղուցի երկնքում խnցել է ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ«Toyota»-ն «Չայնիի» ոլորաններում բախվել է արգելապատնեշներին, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են․ ShamshyanԱբու Դաբիում աճուրդի են հանվել Մայքլ Ջեքսոնին պատկանող ավելի քան 100 իրԷրդողանը կոչ է արել nւժեղացնել ճնշումը Իսրայելի վրա՝ Գազայում шղետը դադարեցնելու համարՖրանսիայում դպրոցականների բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր ձերբակալվել է ավելի քան 7,000 մարդԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԹուրքիայումՆախատեսվում է երկարաձգել Արցախից տեղահանված անձանց կարգավիճակի ժամկետը․ մանրամասներԹՐԻՓՓ-ի մուտքի և ելքի հատվածները գտնվում են Ադրբեջանի տարածքում, հիմնական տեխնիկական պարամետրերը պետք է համաձայնեցվեն Բաքվի հետ. ԲայրամովՀայտնի են 2027 թվականի ձմեռային զորակոչի և զորացրման ժամկետներըԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ֆերնետ լիկյորԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՔՊ-ն այդքան ձայն չի ստացել, որ սահմանադրական հանրաքվե նախաձեռնի. Լևոն ՔոչարյանՌումինիայում 5,7 մագնիտուդ nւժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել. կան տnւժածներԳառնիում 19-ամյա երտասարդը կոկաինով 30 փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է2027 թվականի պետբյուջեի նախագծի հիմնական ցուցանիշներըԵս շատ կցանկանայի, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի. Յոհան ՎադեֆուլՈսկու գինը 2025–ի սեպտեմբերի 29-ից ի վեր առաջին անգամ իջել է 3 800 դոլարից ցածրՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԱՄՆ-ը դիտարկում է Թրամփի և Կիմ Չեն Ընի հանդիպման հնարավորությունը. Ռուբիո«ԵՄ-ն Փաշինյանին նախապատրաստել է Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ, որը կորոշի Հայաստանի ճակատագիրը. Իսկ փող ընդհանրապես չտվեցին»Իրազեկում. փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներՊակիստանցին դատապարտվել է 27,5 տարվա ազատազրկման՝ Թրամփի դեմ մաhափnրձ նախապատրաստելու համար«Ընդդիմությունը զգուշացրել է նոր ՀՀ Սահմանադրության ընդունման ռիսկերի մասին»
Ամենադիտված