Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Տիեզերական լապտերը բացահայտել է տիեզերքի թաքնված կողմերը

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Գիտնականների միջազգային թիմը մշակել և առաջամարտիկ է դարձել նոր տեխնոլոգիայի կիրառման մեջ, որը ստեղծել է աստղային սկավառակի ամենասուր պատկերը, որը երբևէ գրանցվել է գետնի վրա հիմնված աստղադիտակների միջոցով: Աշխատանքը հրապարակվել է The Astrophysical Journal Letters (AJL) ամսագրում:

Այս առաջընթացի բանալին «ֆոտոնային լապտերն» էր՝ սարք, որը աստղային լույսը բաժանում է առանձին ալիքների՝ հիմնվելով դրա ալիքային ճակատի ձևի վրա՝ պահպանելով ավանդական պատկերման մեջ սովորաբար կորած ամենափոքր մանրամասները: Այս տվյալները համատեղելով՝ աստղագետները կարողացան աննախադեպ ճշգրտությամբ վերականգնել սկավառակը մոտակա աստղի շուրջը:

Գերսուր պատկերներ ստանալու համար աստղագետները սովորաբար համատեղում են բազմաթիվ աստղադիտակներից ստացված տվյալները: Սակայն, այս դեպքում, գիտնականները այս արդյունքին հասել են մեկ աստղադիտակի միջոցով՝ Հավայան կղզիներում գտնվող 8 մետրանոց Subaru աստղադիտակի վրա տեղադրելով Փարիզի աստղադիտարանի և Հավայան համալսարանի կողմից մշակված նոր FIRST-PL գործիքը:

Սիդնեյի համալսարանի և Կենտրոնական Ֆլորիդայի համալսարանի հետազոտողների կողմից մշակված ֆոտոնային լապտերը լույսը բաժանում է բազմաթիվ ալիքների, նման այն բանին, թե ինչպես է ակորդը բաժանվում առանձին նոտաների, ապա գույների, ինչպես ծիածանը: Սա հնարավորություն տվեց ուսումնասիրել լույսի ամենափոքր տատանումները, որոնք անհասանելի էին ավանդական տեսախցիկների համար։

«Մենք ստացանք պատկեր, որի լուծաչափը հինգ անգամ ավելի բարձր էր, քան նախկինում հնարավոր ցանկացած բան», - ասաց համահեղինակ և ասպիրանտ Յու Ջոնգ Կիմը։ «Սա հնարավոր դարձավ օպտիկական մանրաթել մտնող լույսի ալիքների ձևը ճշգրիտ վերլուծելու միջոցով»։

Գիտնականները դիտարկել են Beta Canis Minoris աստղը, որը գտնվում է մոտավորապես 162 լուսային տարի հեռավորության վրա։ Այն շրջապատված է ջրածնի սկավառակով, որը հիշեցնում է նախամոլորակային կառուցվածքներ։ Նոր մեթոդի կիրառմամբ աստղագետները առաջին անգամ նկատել են, որ սկավառակը ասիմետրիկ է. մի մասը ավելի պայծառ և խիտ է, քան մյուսը։

«Ֆոտոնային լապտերը նոր չափում է բացում դիտողական աստղագիտության մեջ», - ավելացրեց ֆիզիկայի և աստղագիտության պրոֆեսոր Մայքլ Ֆիցջերալդը։ «Մենք կարողացանք գերազանցել դիֆրակցիայի սահմանը՝ լույսի բնույթի կողմից սահմանված սահմանը»։

Մշակողների խոսքով՝ նոր մեթոդը թույլ կտա մեզ աննախադեպ մանրամասնությամբ դիտարկել սկավառակային կառուցվածքները, էկզոմոլորակները և ակտիվ գալակտիկական միջուկները և բացահայտել տիեզերքի նախկինում անհասանելի կողմերը։

Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըԵնոքավան-Կարմիրգյուղ ճանապարհին նոյեմբերի 19-ին պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվենԻրանի բանակը հայտարարել է Քուվեյթի ռազմակայանում տեղակայված ամերիկյան Patriot համակարգերին հարվածելու մասինՍպասվում է կարճատև անձրև. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի«Total Chess World Championship Tour Pilot 2026»-ում խաղային առաջին օրն ավարտվել է Հայկ Մարտիրոսյանի հաղթանակովԱդրբեջանի և Վրաստանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությունըԱրգենտինայի երիտասարդ աստղերը 7:0 հաշվով հաղթել են Կոստա Ռիկայի հավաքականինՍլովակիայում տեղի են ունեցել հակակառավարական զանգվածային հանրահավաքներԱԷՄԳ-ն հույս ունի, որ շատ շուտով կկարողանա վերսկսել Իրանի օբյեկտների ստուգումները․ ԳրոսսիՀայտնի են Globe Soccer Awards 2026-ի բոլոր անվանակարգերի թեկնածուներըՔեմբրիջի բառարանը հայտարարել է 2026 թվականի բառըԿանդինսկու՝ Բաուհաուսի շրջանի ստեղծագործությունը ռեկորդ է սահմանել Christie's-ի աճուրդումՄԱԿ-ը պետք է որոշակի դեր խաղա միջազգային hակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում hակամարտության կարգավորման գործընթացներում. Ռաֆայել ԳրոսիՓաշինյանը և Գերմանիայի ԱԳ նախարարը քննարկել են ՀՀ-ԵՄ-ի միջև առևտրատնտեսական կապերի խթանման ուղղությամբ իրականացվող քայլերըՎանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 18-րդ հողատարածքը«Ֆազի»՝ Սերգեյ Գրիգորյանի uպանողին Ռուսաստանից բերել են ՀայաստանԻրանը Հորմուզի նեղուցի երկնքում խnցել է ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ«Toyota»-ն «Չայնիի» ոլորաններում բախվել է արգելապատնեշներին, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են․ ShamshyanԱբու Դաբիում աճուրդի են հանվել Մայքլ Ջեքսոնին պատկանող ավելի քան 100 իրԷրդողանը կոչ է արել nւժեղացնել ճնշումը Իսրայելի վրա՝ Գազայում шղետը դադարեցնելու համարՖրանսիայում դպրոցականների բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր ձերբակալվել է ավելի քան 7,000 մարդԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԹուրքիայումՆախատեսվում է երկարաձգել Արցախից տեղահանված անձանց կարգավիճակի ժամկետը․ մանրամասներԹՐԻՓՓ-ի մուտքի և ելքի հատվածները գտնվում են Ադրբեջանի տարածքում, հիմնական տեխնիկական պարամետրերը պետք է համաձայնեցվեն Բաքվի հետ. ԲայրամովՀայտնի են 2027 թվականի ձմեռային զորակոչի և զորացրման ժամկետներըԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ֆերնետ լիկյորԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՔՊ-ն այդքան ձայն չի ստացել, որ սահմանադրական հանրաքվե նախաձեռնի. Լևոն ՔոչարյանՌումինիայում 5,7 մագնիտուդ nւժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել. կան տnւժածներԳառնիում 19-ամյա երտասարդը կոկաինով 30 փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է2027 թվականի պետբյուջեի նախագծի հիմնական ցուցանիշներըԵս շատ կցանկանայի, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի. Յոհան ՎադեֆուլՈսկու գինը 2025–ի սեպտեմբերի 29-ից ի վեր առաջին անգամ իջել է 3 800 դոլարից ցածրՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԱՄՆ-ը դիտարկում է Թրամփի և Կիմ Չեն Ընի հանդիպման հնարավորությունը. Ռուբիո«ԵՄ-ն Փաշինյանին նախապատրաստել է Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ, որը կորոշի Հայաստանի ճակատագիրը. Իսկ փող ընդհանրապես չտվեցին»Իրազեկում. փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներՊակիստանցին դատապարտվել է 27,5 տարվա ազատազրկման՝ Թրամփի դեմ մաhափnրձ նախապատրաստելու համար«Ընդդիմությունը զգուշացրել է նոր ՀՀ Սահմանադրության ընդունման ռիսկերի մասին»
Ամենադիտված