Ադրբեջանցիները գրավել են Ֆիզուլին և մի շարք այլ բնակավայրեր․ պատմության այս օրը (17 հոկտեմբեր)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ – Աղքատության վերացման պայքարի համաշխարհային օր

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1506 – վախճանվել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Ե Աջակիրը։
1820 – ծնվել է ռուսական բանակի հայազգի զինվորական Իվան Լազարևը։
1830 – ծնվել է մանկավարժ, գրող և հրապարակախոս Մաթեոս Մամուրյանը։
1937 – ծնվել է նկարիչ Կառլոս Աբովյանը։
1957 – վախճանվել է մեծանուն գրող, արձակագիր, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ Ավետիք Իսահակյանը։
1957 – վախճանվել է հայ խորհրդային դիրիժոր Միքայել Թավրիզյանը։
1958 – վախճանվել է բառարանագիր Գևորգ Պարիսը։
1974 – վախճանվել է բանաստեղծուհի, դրամատուրգ, մանկագիր, թարգմանիչ Վարսենիկ Աղասյանը։
1998 – վախճանվել է վիրաբույժ-ուռուցքաբան Միքայել Հայրապետյանը։
2000 – Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Սենթ Լյուսիայի հետ։
2001 – ամերիկյան AES Silk Road, շվեյցարական ABB և ֆրանսիական Électricité de France ընկերությունները հրաժարվել են Հայաստանի ԲԷՑ-երի սեփականաշնորհման տենդերին մասնակցելուց։
2003 – հայաստանյան ընդդիմությունը բավական երկար ընդմիջումից հետո կրկին հանրահավաք է անցկացրել Երևանում, որը հիշեցրել է նախագահական ընտրություններից հետո անցկացվող բազմահազարոց հանրահավաքները։
2008 – Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հանրահավաքում հայտարարել է զանգվածային միջոցառումները ժամանակավորապես դադարեցնելու մասին։
2011 – Հայաստանի պետական ճարտարագիտական և Հայաստանի պետական ճարտարապետության ու շինարարության համալսարաններին կից պուրակում տեղադրվել է Լեոնարդո դա Վինչիի քանդակը։
2012 – «Փուչիկների գործով» միակ մեղադրյալ Սերոբ Բոզոյանը մեկ տարվա ազատազրկման է դատապարտվել փուչիկները մեթան գազով լիցքավորելու համար։
2014 – Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը հրապարակել է քաղաքական կոչերով փողոց դուրս գալուց հետո խուլիգանության մեջ մեղադրված Շանթ Հարությունյանի և նրա համախոհների գործով դատավճիռը, ըստ որի «Արժեքների հեղափոխության» առաջնորդ Շանթ Հարությունյանը դատապարտվել է 6, իսկ նրա 14-ամյա որդին՝ Շահեն Հարությունյանը՝ 4 տարվա ազատազրկման, սակայն դատարանի որոշմամբ պատանու ազատազրկման որոշումը փոխարինվել է պայմանական ազատազրկմամբ։
2016 – Մամիկոն Ասլանյանը ստանձնել է Վանաձորի քաղաքապետի պաշտոնը։
2020 – երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ հայկական ուժերը հրթիռային հարվածներ են հասցրել Գյանջայի օդանավակայանին և Մինգեչաուրին։ Հարավային ճակատում ադրբեջանցիները գրավել են Ֆիզուլին և մի շարք այլ բնակավայրեր։
2021 – կայացել են ՏԻՄ ընտրություններ հանրապետության խոշորացված 9 համայնքներում, այդ թվում՝ Գյումրիում, Գորիսում և Դիլիջանում։

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1346 – տեղի է ունեցել Նևիլս-Կրոսսի ճակատամարտը Շոտլանդիայի և Անգլիայի միջև, որը Հարյուրամյա պատերազմի կարևոր ճակատամարտերից մեկն է։
1604 – գերմանացի աստղագետ Իոհան Կեպլերը սկսել է դիտարկել գերնոր աստղը (SN 1604), որը հետագայում կոչվել է նրա անունով։
1659 – Պերեյասլավում Բոգդան Խմելնիցկու որդի Յուրի Խմելնիցկին Մոսկվայի հետ համաձայնագիր է ստորագրել, որով կարգավորվում էր կազակների վիճակը Ռուսաստանի կազմում։
1744 – վախճանվել է հանրահայտ իտալացի ջութակագործ Ջուզեպպե Գվարներին։
1760 – ծնվել է ֆրանսիացի տնտեսագետ և փիլիսոփա Կլոդ Անրի Սեն-Սիմոնը։
1831 – Մայքլ Ֆարադեյը առաջին անգամ հաջողությամբ փորձարկել է էլեկտրական դինամոն, որով էլ հայտնաբերել է էլեկտրամագնիսական ինդուկցիան։
1849 – վախճանվել է լեհ կոմպոզիտոր Ֆրիդերիկ Շոպենը։
1855 – անգլիացի Հենրի Բեսեմերն արտոնագրել է պողպատի արտադրության իր եղանակը։
1855 – Ղրիմյան պատերազմի ընթացքում տեղի է ունեցել Կինբուրնի ճակատամարտը անգլո-ֆրանսիական ուժերի և ռուսների միջև, որտեղ առաջին անգամ օգտագործվել են զրահապատ նավեր։ Ճակատամարտը ավարտվել է ռուսական Կինբուրն ամրոցի պաշտպանների կապիտուլացիայով։
1902 – ԱՄՆ-ի Դետրոյթ քաղաքում թողարկվել է առաջին «Կադիլակ» մակնիշի ավտոմեքենան։
1933 – նացիստական Գերմանիայից հեռացած Ալբերտ Էյնշտայնը ժամանել է Միացյալ Նահանգներ։
1941 – գերմանական զորքերը կոտորել են Հունաստանի Կերդիլի գյուղի բոլոր տղամարդ բնակիչներին։
1956 – Շվեյցարիայում գործարկվել է աշխարհում առաջին ավտոմատ համակարգով բջջային կապը։
1959 – հարավաֆրիկյան «Դե Բիրս» ընկերությունը հայտարարել է, որ արտադրել է առաջին արհեստական ալմաստը։
1961 – Փարիզում ֆրանսիական ոստիկանության կողմից դաժանորեն ճնշվել է մոտ 30 000 ալժիրցիների ցույցը։
1972 – ծնվել է ամերիկացի ռեփեր, երաժշտական պրոդյուսեր, կոմպոզիտոր և դերասան Էմինեմը։
1990 – բացվել է Internet Movie Database (IMDb) կայքը։
1996 – Ասլան Մասխադովը դարձել է Չեչնյայի կոալիցիոն կառավարության վարչապետ։
2008 – վախճանվել է խորհրդային և էստոնացի լրագրող Ուրմաս Օտտը։
2023 – ՀԱՄԱՍ-ի դեմ Իսրայելի պատերազմի ժամանակ Իսրայելը գնդակոծել է Գազայի հատվածում գտնվող հիվանդանոցը, որի արդյունքում եղել է 500-ից ավելի զոհ։

Կ. Խաչիկյան