Տարօրինակ հարկեր, որոնք գործել են կամ գործում են հիմա. Հայաստան. փոշու հարկ

Հայաստանում պաշտոնապես «փոշու հարկ» չկա։ Սակայն, 2024 թվականի հունվարի 1-ից ուժի մեջ է մտել նոր բնապահպանական հարկ՝ «Մթնոլորտային օդ արտանետվող աղտոտիչների հարկ» (ՀՀ հարկային օրենսգրքի 14.1 հոդված), որը լրատվամիջոցներում և հանրության կողմից հաճախ անվանում են «փոշու հարկ», գրում է klerk.ru–ն։

Հակիրճ ասած, ըստ օրենքի Հարկ է գանձվում բիզնեսներից մթնոլորտ արտանետվող որոշակի նյութերի յուրաքանչյուր տոննայի համար, նաև ստացիոնար աղբյուրներից (ծխնելույզներ, վառարաններ և այլն) արտանետումներն են ենթակա հարկման։

Վերահսկվող նյութերն են. 

– Մասնիկային նյութը (փոշին) 

– Ծծմբի երկօքսիդը (SO₂) 

– Ազոտի օքսիդները (NOx) 

– Ցնդող օրգանական միացությունները (VOC): 

Ո՞վ է ենթակա հարկին.

- Հիմնականում արդյունաբերական ձեռնարկությունները՝ հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական գործարանները, ցեմենտի գործարանները, շինանյութերի արտադրողները, խոշոր կաթսայատները և այլն։

Հարկը չի տարածվում անհատների վրա՝ մասնավոր տրանսպորտային միջոցներից կամ մասնավոր տների ջեռուցման  արտանետումների համար, հարկն ուղղված է արդյունաբերական ոլորտին։

Հարկի նպատակներն են

- Խթանել արտադրության արդիականացումը և մաքրման համակարգերի տեղադրումը (օրինակ փոշու ֆիլտրեր), արտանետումների նվազմանը զուգընթաց նվազում է նաև հարկը։
-  Բարելավել օդի որակը ծխամշուշի և արդյունաբերական արտանետումների հակված քաղաքներում (մասնավորապես Երևան, Հրազդան և Ալավերդի):

- Խթանել Հայաստանի կողմից միջազգային բնապահպանական պարտավորությունների կատարումը:

Եզրակացություն. 

«Փոշու հարկ» ասելով սովորաբար հասկանում են արտանետումների հարկ, որտեղ փոշին հարկվող կետերից միայն մեկն է: Դա առանձին տուրք չէ, այլ պետական բնապահպանական քաղաքականության տարր, որն ուղղված է աղտոտվածության նվազեցմանը և հանրային առողջության բարելավմանը:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց՝ Կամո Խաչիկյանը
www.1or.am