«Ադրբեջանցիները մնացին չկոտրված մատներով». Սանկտ Պետերբուրգում «հաղթանակի օր Հայաստանի նկատմամբ» Բաքվի սադրանքը խափանվել է
ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ
Սեպտեմբերի 27-ին Սանկտ Պետերբուրգում նախատեսված էր ադրբեջանական միջոցառում, որը պետք էր ցույց տար, որ «մենք ենք այստեղ ուժը», – գրում է bloknot.ru-ն։ Մի քանի աղբյուրներ հայտնել էին, որ Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարությունը, հենվելով հյուսիսային մայրաքաղաքում գտնվող իր հյուպատոսության վրա, պլանավորում էր «բարձր տրամադրությամբ» նշել Երկրորդ Ղարաբաղյան պատերազմի հինգերորդ տարեդարձը։ Ի՞նչ պետք է տեղի ունենար։ Չարտոնված երթ դրոշներով, վանկարկումներով և ծաղիկներով, հավաք Հեյդար Ալիևի բարձրաքանդակի մոտ, չարտոնված ելույթներ։ Մի խոսքով՝ ևս մեկ «հարսանիք կրակոցներով և ճանապարհային խախտումներով», միայն թե հյուպատոսության աշխատակիցների դիվանագիտական անձեռնմխելիության «տանիքի» ներքո։
Բանն այն է, որ օրենքով տարբեր հանրահավաքներ, երթեր և այլ միջոցառումներ լիովին օրինական են։ Նույնիսկ տեղական իշխանությունների թույլտվությունը պետք չէ, միայն ծանուցում (չնայած դրանք կարող են մերժել, եթե ընտրված ժամանակը կամ վայրը համարվեն անպատշաճ)։ Բայց ադրբեջանցիները դրանով չէին էլ զբաղվել։ Միջոցառումից առաջ հրապարակախոս Սերգեյ Կոլյասնիկովը ողջամտորեն նշել էր. «Հաշվի առնելով միջոցառման մասշտաբներն ու շրջանակը, լիովին պարզ չէ, թե ինչո՞ւ որոշվեց չտեղեկացնել քաղաքային իշխանություններին։ Ի վերջո, դա թվում է թե «մենք կարող ենք դա անել, և մենք որևէ հետևանքի չենք ենթարկվի»–ի ցուցադրություն էր»։ Իրոք, վերջին տարիներին բազմիցս է նշվել, որ Սանկտ Պետերբուրգում ադրբեջանական սփյուռքը իրեն բավականին հարմարավետ է զգում։ Քաղաքը, նույնիսկ մի փոքր հեգնանքով, հաճախ անվանվել է «Բաքու Նևայի վրա»։
Ի դեպ, տորթի վրայի բալը պետք է լիներ Ռուսաստանի ռազմական ակադեմիաներում սովորող ադրբեջանցի կուրսանտների մասնակցությունը «Հաղթանակի օրվա» տոնակատարություններին։ «Սոլովյով Live» հաղորդման հաղորդավար Սերգեյ Մարդանը նշել է, որ Ադրբեջանի դրոշների չարտոնված ծածանումը սովորական երևույթ է Ռուսաստանում սովորող ադրբեջանցիների համար։ Բավական է հիշել Մոսկվայի իրավաբանական ֆակուլտետի ուսանողներին, ովքեր անցյալ տարվա նոյեմբերին նույնիսկ գոռում էին «կոտորեք ռուսներին»։ Սակայն այդ առիթով լուրջ քննարկում չեղավ, ավելի ուշ որոշվեց, որ բոլորը սխալ էին լսել, ըստ էության՝ նրանք անմեղ գոռում էին «Փառք Ադրբեջանին»։
«Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանի պաշտպանության նախարարության ռազմական ակադեմիաների կուրսանտների հնարավոր մասնակցությանը միջոցառմանը, ապա վաղուց անհրաժեշտ է օտարերկրյա ուսանողների և հատկապես կուրսանտների օտարերկրյա դրոշների ներքո հանրային միջոցառումներին մասնակցելու հստակ արգելք դնելը։ Սա Լոնդոնը չէ, որտեղ պակիստանցիներն ու հնդիկները իրենց բախումները կազմակերպում են տեղի ոստիկանության աչքի առաջ», – կոչ է արել Մարդանը։ Սակայն, չնայած ադրբեջանական բողոքի մասին բոլոր վրդովված խոսքերին, որոնք հիմնականում սոցիալական ցանցերում էին, Ռուսաստանի բնիկ քաղաքացիները ցուցադրեցին «սովորեցված անօգնականություն»։ Ի վերջո, նրանք ադրբեջանցիներ են, և այդ ամենը «Նևայի վրա գտնվող Բաքվում է» կատարվում, ոչ ավել, ոչ պակաս։ Նրանք կտոնեն այնպես, ինչպես ուզում են, և նրանց հետ ոչինչ չի պատահի։
Բայց, կարծես, ժամանակները փոխվում են։ Սեպտեմբերի սկզբին Սանկտ Պետերբուրգում ադրբեջանական սփյուռքի ներկայացուցիչներ ձերբակալվեցին իրենց անդամներից մեկի խնդիրները «տեղում լուծելու» փորձից հետո։ Տեղի ադրբեջանցիների «դոն» Շահին Շախլինսկու նկատմամբ «դաժանություն գործադրվեց» Եկատերինբուրգում հարուցված քրեական գործից հետո։ Փոխարենը Բաքվում Ռուսաստանի քաղաքացիները դեռևս պահվում են ճաղերի հետևում և «ճնշման» են ենթարկվում, ըստ էության՝ պատանդ են վերցվել։ Ընդհանուր առմամբ, հարաբերությունները լավ չեն ընթանում։ Այս պայմաններում, որոշակի զարմանքով գրել է Մարդանը, Սանկտ Պետերբուրգի ադրբեջանցիներին այնքան խիստ և լուրջ էին նախազգուշացրել հետևանքների մասին, որ նրանք որոշել էին նահանջել։ «Մտավախություններին հակառակ, Սանկտ Պետերբուրգում ադրբեջանական սփյուռքի ներկայացուցիչների կամ դիվանագետների մասնակցությամբ որևէ հանրային միջոցառում չգրանցվեց։ Տեղական իշխանությունները կարողացան գտնել ճիշտ խոսքեր և համոզել իրենց հարգարժան գործընկերներին չփնտրել խնդիրներ և վայելել տոնական լուլա քյաբաբը հյուպատոսության տարածքում», – գրել է Մարդանը։
Զգուշացումներն այնքան ծանրակշիռ էին, որ Սանկտ Պետերբուրգի և Լենինգրադի մարզի ադրբեջանցիների ազգային մշակութային ինքնավարության կայքը անգամ չի հիշատակել ադրբեջանական օրացույցի այդ հատուկ օրը։ Իսկ առաջներում իսկական տոնակատարություններ էին՝ օտարերկրյա դրոշների ծածանմամբ, մեքենաների շարասյուներով և տոնական կրակոցներով։ Բայց եթե Ռուսաստանի քաղաքներում օտարերկրյա դրոշներ ծածանողների մատները անմիջապես կոտրվեին, անգամ այս հոդվածը նույնիսկ չէր էլ գրվի։ Եվ դա կլիներ շատ լավ և համահունչ «ժողովուրդների բարեկամությանը»։ Ամփոփելով ասենք, որ ի վերջո Սանկտ Պետերբուրգի ադրբեջանցիները նախընտրեցին, որ իրենց մատները չկոտրվեն։ Եվ իսկապես, այս ամենում ժողովուրդների միջև ինչ-որ նորմալ բարեկամություն նման բան կա։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
