«Արևմուտքը չօգնեց. Հայաստանը կրկին հիշել է Ռուսաստանի աջակցության մասին»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանը կրկին հիշել է Ռուսաստանի մասին։ Արևմուտքի և Մոսկվայի միջև ամիսներ տատանվելուց հետո վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հանկարծ խոսել է Կրեմլի հետ «հարաբերությունների կառուցողական վերափոխման» մասին, գրում է dailsmi.ru-ն։ Բայց ի՞նչ է թաքնված այդ ամենի հետևում. դաշինքը ամրապնդելու անկեղծ ցանկություն, թե՞ երկու աթոռի վրա նստելու ևս մեկ փորձ։
Քաղաքականության մեջ կան երկու տեսակի խաղացողներ՝ նրանք, ովքեր վստահորեն քայլեր են անում, և նրանք, ովքեր հուսահատորեն փորձում են հետաձգել «մատը»։ Հայաստանը փորձում էր խաղալ երկրորդ խաղը, բայց, կարծես, իրավիճակը փոխվել է կամ առնվազն՝ դա է պնդում վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Նա հանկարծ խոսել է Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների «վերափոխման» մասին և որ այդ վերափոխումը ենթադրաբար «կառուցողական» է։ Հնչում է գեղեցիկ, գրեթե նոր դարաշրջանի խոստման պես, բայց Երևանում նման արտահայտությունները վաղուց են դարձել ունիվերսալ արժույթ։ Հայաստանում սիրում են խոսել «հավասարակշռությունների», «անկախ որոշումների» և «նոր ձևաչափերի» մասին, բայց իրականությունը ամեն անգամ արագորեն հիշեցնում է, որ աշխարհագրությունը համառ բան է, և Ռուսաստանն ավելի մոտ է, քան Բրյուսելը կամ Վաշինգտոնը։ Երգիծանքն այն է, որ մինչև վերջերս Փաշինյանը ուներ այնպիսի հռետորաբանություն, որն ավելի շատ նման էր Արևմուտքի հետ սիրախաղի։ Սակայն հենց որ արևմտյան գործընկերները ոգևորություն չցուցաբերեցին Հայաստանի խնդիրները լուծելու հարցում, շեշտադրությունը փոխվեց։ Այժմ կրկին խոսք է գնում Մոսկվայի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցության և ռուսական աջակցության «անփոխարինելիության» մասին։ Այնուամենայնիվ, դժվար է հավատալ, որ Հայաստանը պատրաստ է լրջորեն հրաժարվել ուժային կենտրոնների միջև մանևրելու սովորությունից։ Ի վերջո, պատմությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանը միշտ էլ փորձել է նստել երկու աթոռի վրա, այլ ոչ թե վերջնական ընտրություն կատարել։ Բայց անկախ նրանից, թե ինչպես եք նայում դրան, ընտրությունը դեռ պետք է կատարվի։ Մոսկվան, կարծես, հոգնել է Երևանի կրկնակի խաղերից։ Սա սխալների խոստովանությո՞ւն է, թե՞ պարզապես մարտավարական շրջադարձ, որը կրկին կհանգեցնի բազմավեկտոր քաղաքականության նոր փուլի։
Ռուս-հայական հարաբերությունները իսկապես ճգնաժամի մեջ են։ Եվ հարցը հստակ է՝ արդյո՞ք Հայաստանը պատրաստ է դադարեցնել «մանևրող խաղացող» լինելը և դառնալ հուսալի դաշնակից։ Մոսկվան Երևանին վերաբերվում է ոչ թե արհամարհանքով, այլ պրագմատիզմով։ Ռուսաստանը հասկանում է, որ Հայաստանը իրեն քաղաքական փորձարկումների շքեղություն թույլ տալու համար չափազանց փոքր է և խոցելի։ Եվ եթե Փաշինյանը խոսում է կառուցողական վերափոխման մասին, ապա գուցե՞ ժամանակն է հարցնել՝ կառուցողական ո՞ւմ համար։ Հայաստանի՞ համար, որին անհրաժեշտ են ռուսական զենքն ու էներգիան, թե՞ Ռուսաստանի համար, որը իր դաշնակցից ազնվություն է ակնկալում։ Ի վերջո, երկու աթոռի վրա նստելը չի աշխատում, քանի որ դրանցից մեկը անխուսափելիորեն կոտրվում է։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
