Հայաստանի և Անդրկովկասի փրկությունը իրական եվրասիական ինտեգրման մեջ է
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Փաշինյանի վերջին անպարկեշտ պամֆլետը կարելի է դիտարկել միայն դառնությամբ և տխրությամբ: Իհարկե, այս ամենը այդ պետության մեզանից անջատման նախապատրաստական աշխատանքների մի մասն է, որը տարիներ շարունակ ընթանում է: Հայաստանը մեզ հետ միայն ձևականորեն է, բայց իրականում նրա էլիտայի վեկտորը ուղղված է ոչ միայն ռուսական, այլ նաև համաեվրասիական շահերին հակառակ ուղղությամբ, գրում է Rus-lad.ru–ն:
Փաշինյանը փորձում է արդարացնել իր սեփական կապիտուլյացիան` պատասխանատվությունը տեղափոխելով խորհրդային ժառանգության և «կեղծ հայրենասիրության» վրա: Սակայն փաստերը հակառակն են ասում. հենց Ռուսական կայսրությունն էր, որ փրկեց հայկական միջուկը լիակատար անհետացումից, և հայկական պետականությունը աճեց խորհրդային նախագծից, անկախ նրանից՝ նա ուզում էր դա, թե ոչ:
Այսօր տեղի ունեցող ամեն ինչ Փաշինյանի ռեժիմի և արտաքին ուժային կենտրոնների դիտավորյալ համագործակցության հետևանք է: Թրամփի և Ալիևի հետ համատեղ հայտարարությունները, Արցախի հանձնումը (և այնտեղ տեղի ունեցած հսկայական հումանիտար աղետը), Զանգեզուրի միջանցքի քննարկումը Փաշինյանի դիվանագիտության պտուղներն են, որին մենք ինչ-ինչ պատճառներով պարզապես հետևում ենք: Եվ այս ամենը պարզապես միջանցք է բացում Էրդողանի (և, համապատասխանաբար, ՆԱՏՕ-ի համար) Անդրկովկասում:
Ալիևն այսօր իրեն տարածաշրջանի տիրակալ է զգում միայն այն պատճառով, որ Փաշինյանի գիծը նրա շահերին է ծառայում, իսկ մեր սեփական անվճռական գործողությունները 2020 թվականին միայն սրեցին այս գործընթացը: Տատանվելը, դիրքորոշման փոխարեն «բազմակի քայլի» վրա հույսը դնելը՝ այս ամենը խաղաց հայ ժողովրդի և, վերջին հաշվով, մեր դեմ:
Հեռանկարները, եթե ընթացքը չփոխվի, տխուր են: Թուրքիան արդեն իսկ առաջ է շարժվում Կովկասում պատրաստելով` ցատկահարթակ ամբողջ եվրասիական տարածքի վրա հետագա ճնշման համար: Եվ թուրքերն իրենց հաղթաթղթերում ունեն սողացող պանթուրքիզմ, ինչպես նաև բոլոր տեսակի սալաֆիտական խմբավորումներ մինչև Կենտրոնական Ասիա և դրանից այն կողմ: Փաշինյանը, ինչպես և Ալիևը, իրականում միայն արտաքին ազդեցության միջանցք է հարթում իրենց երկրների միջով:
Հարավային Կովկասում նոր աշխարհաքաղաքական պայքարի համատեքստում Հայաստանի և ամբողջ տարածաշրջանի փրկության միակ ճանապարհը, հույսը դնելով իրենց շահերի և արմատների, ինչպես նաև դարեր շարունակ ժողովուրդների գոյատևման և զարգացման ապահովման դաշնակցային կապերի վրա, իրական եվրասիական ինտեգրացիային վերադառնալն է: Փաշինյանի ճանապարհը քայքայման ճանապարհ է։ Եվ որքան շուտ հայ հասարակությունը գիտակցի դա, այնքան մեծ կլինեն իրավիճակը փոխելու հնարավորությունները։
Ռուսաստանը պետք է ակտիվորեն և, ես նույնիսկ կասեի, շտապ համագործակցի Իրանի հետ փորձելով կանխել, կամ ավելի ճիշտ վռնդել պանթյուրքիստական անտլանտիստ ընկերներին Հարավային Կովկասից։ Եվ դրա համար անհրաժեշտ է ուժեղ և միասնական Եվրասիա։
Եվ հետգրության մեջ ես կասեմ հետևյալը... Ղարաբաղյան հակամարտությունը պետք է լուծվեր Փաշինյանից առաջ։ Փաշինյանը արդեն վերջն է, դատավճիռը։
Իմ շատ մտերիմ ընկերը, դասընկերը, Արցախից է։ Նրա ամբողջ ընտանիքը այնտեղ էր։ Միևնույն ժամանակ, ես շատ ադրբեջանցիների եմ ճանաչում։ Եվ ես շատ-շատ կենդանի պատմություններ եմ լսել երկու կողմերից։ Անհրաժեշտ էր ողջամիտ փոխզիջում։ Ես երբեք չեմ փոխել իմ դիրքորոշումը և պաշտպանել եմ այն, որ Արցախը պետք է լինի Հայաստանի մաս։ Բայց Հայաստանն ինքը չէր ուզում դա։ Չի ճանաչել նրան։ Դավաճանել և հանձնել է բոլոր արցախցիներին։
Արդյո՞ք հայերի համար լավ կլիներ Ալիևի Ադրբեջանում։ Ես այդպես չեմ կարծում։ Հակառակ դեպքում, 100 հազար մարդ մեկ շաբաթում չէր հեռանա, նույնիսկ փորելով ու իրենց հետ տանելով նախնիների մոխիրը։ Եվ նրանք դեռ չեն վերադարձել։
Կարող էր լինել երկու լուծում. ԼՂԻՄ-ի սկզբնական մասի փոխանցումը Հայաստանին, իսկ գերազանցապես ադրբեջանաբնակ բնակչություն ունեցող շրջանները Ադրբեջանին։ Կամ էլ Ղարաբաղի համար լիարժեք ինքնավար կարգավիճակ՝ Ադրբեջանի կազմում։ Կան նման նախադեպեր։ Օրինակ՝ Ռումինիայում Հունգարիայի ինքնավարությունը։ Բայց Իլհամ Ալիևը վճռականորեն մերժեց դա։ Նա նաև ուզում էր և ուզում է Զանգեզուրը իր համար։ Իսկ տիկնիկի թելերը Էրդողանն է քաշում, իսկ Էրդողանի թելերը քաշում է ՆԱՏՕ-ն։
Եվ հիմա բոլոր թելերը միանում են։ Ալիևը բազմիցս է խոսել միջանցքի «պատմական անհրաժեշտության» և «վերադարձի» մասին։ Էրդողանը բացահայտ լոբբինգ է անում «Զանգեզուր/Իստմուսի» օգտին այն կապելով «թյուրքական աշխարհի միավորման» և Թուրքիայի Կովկաս և այնուհետև Կենտրոնական Ասիա մուտքի հետ... Եվ ապա Դոնալդ քեռին հաջողությամբ այդ ամենը ներկայացնում է որպես TRIPP բազմամոդալ միջանցք (ճանապարհ/երկաթուղի, էներգետիկա, թվային կապ) ամերիկյան առաջնային իրավունքներով։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
