Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարարը հայրենակիցներին անվանել է Ռուսաստանի «ամենահին» ժողովուրդը
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ռուսաստանի ամենահին «բնիկ բնակչությունը» ադրբեջանցիներն են։ Այս մասին սոցիալական ցանցերում հայտարարել է Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարար Թոֆիկ Զուլֆուգարովը։ «Ռուսաստանի ամենահին քաղաքը Դերբենտն է։ Բնակչության մոտ 40%-ը էթնիկ ադրբեջանցիներ են», - ասել է նա, գրում է rtvi.com–ը։
Նախկին նախարարը նշել է, որ այդ առումով «հարցեր են առաջանում, երբ ինտերնետում այսպես կոչված ռուս ազգայնականները [ադրբեջանցիներին] կոչ են անում «գնալ իրենց Ադրբեջան»։ «Նրանք ի՞նչ են նկատի ունենում։ Այսինքն Ռուսաստանի Դաշնության ամենահին բնիկ բնակչությունը պե՞տք է լքի իր երկիրը», - ասաց նա։
ՌԲԿ-ն, հղում անելով Դաղստանի վիճակագրությանը, նշում է, որ 2020 թվականի տվյալների համաձայն 124.9 հազար բնակչությամբ Դերբենտում ապրել է 42.9 հազար ադրբեջանցի։ Հանրապետական ազգային քաղաքականության նախարարությունը կարծում է, որ իրական թիվը շատ ավելի բարձր է, քանի որ հաշվի չեն առնվում Ադրբեջանի այն քաղաքացիները, ովքեր Դաղստան են գալիս գումար վաստակելու։
2014 թվականին «Ալ-ՌՏՎ» հեռուստաալիքի գլխավոր խմբագիր և Հեռուստատեսության և ռադիոյի Եվրասիական ակադեմիայի փոխնախագահ Ռուստամ Արիֆջանովը հայտարարել է, որ ադրբեջանցիները Ռուսաստանի, առաջին հերթին Դերբենտի «հնաբնակներն» են։ «Նրանք մարդիկ են, որոնք այնտեղ ապրել են հնագույն ժամանակներից։ Ավելին, ադրբեջաներենը Դաղստանի Հանրապետության պետական լեզուներից մեկն է, ինչը թույլ է տալիս ասել, որ ադրբեջանցիները մարդիկ են, որոնք իրենց հողերով դարձել են Ռուսաստանի մաս, ասենք, ի տարբերություն վրացիների և հայերի։ Ես հարգում եմ շատ ժողովուրդների, բայց ադրբեջանցիները խոր արմատներ ունեցող ռուսներ են», - նշել է նա։
Լրագրողը նմանատիպ հայտարարություն էր արեց 2013 թվականի մայիսին Սամարայում, որտեղ կլոր սեղան էր անցկացվել «Ռուսաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդների պատմությունը 200 տարի միասին» թեմայով։ Այդ ժամանակ Արիֆջանովը հայտարարել էր, որ «Ռուսաստանի ամենահին քաղաքը ադրբեջանական Դերբենտ քաղաքն է»։
«Ադրբեջանցիները պատմականորեն ապրել են այդ հողերի վրա հիմնադրելով Դերբենտ քաղաքը, որն այժմ Ռուսաստանի ամենահին և ամենահարավային քաղաքն է։ Եվ ադրբեջաներենը իրավամբ պետական լեզու է Դաղստանում», - հավելել էր նա։ Նույն միջոցառման ժամանակ Ռուսաստանի ադրբեջանական կազմակերպությունների միության ղեկավար, FNCA AzerRos-ի ավագանու նախագահ Աբբաս Աբբասովը նշել էր, որ Դերբենտը «մի ժամանակ Ադրբեջանի մաս էր կազմում»։ «Իհարկե, այսօր մենք որևէ պահանջ չունենք և չենք ներկայացնում Ռուսաստանի դեմ այդ հողը Ադրբեջանին վերադարձնելու վերաբերյալ։ Բայց փաստի հիշատակումն ինքնին մեծ նշանակություն ունի մեզ համար, քանի որ մենք հին ժողովուրդ ենք», - ասել էր Աբբասովը։
Մոսկվայի և Բաքվի միջև հարաբերությունները վատթարացել են 2024 թվականի վերջին Ղազախստանում AZAL ավիաընկերության վթարի պատճառով։ Ադրբեջանը կարծում է, որ արտակարգ իրավիճակը տեղի է ունեցել Ռուսաստանի մեղքով և կոչ է անում նրան պաշտոնապես ընդունել պատասխանատվությունը, իսկ հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է միջազգային դատական հայց ներկայացնելու մասին։
Հունիսին իրավիճակը սրվել էր այն բանից հետո, երբ Ուրալի անվտանգության ուժերը 2001, 2010 և 2011 թվականներին ձերբակալել էին Ադրբեջանի բնիկ բնակիչների սպանության և սպանության փորձի քրեական գործերով։ Ձերբակալվածներից երկուսը մահացել էին, քննչական կոմիտեն հայտարարել էր, որ նրանք մահացել են սրտի անբավարարությունից, իսկ Բաքուն վնասվածքների հետևանքներից։
Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանում, այդ թվում՝ «Սպուտնիկ Ադրբեջան» գործակալության խմբագրությունում, տեղի էին ունեցել ռուսների խուզարկություններ և ձերբակալություններ։
Ռուսաստանի վարչապետ Միխայիլ Միշուստինը հուլիսի 24-ին աշխատանքից ազատել է ՏԱՍՍ-ի գլխավոր տնօրենի առաջին տեղակալ Միխայիլ Գուսմանին։ Ռազմական բլոգերները դա կապել են Ղազախստանում կայացած ֆորումում նրա մասնակցության հետ, որտեղ Գուսմանը բարձր էր գնահատել Ալիևի արտաքին քաղաքականությունը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
