Ուրիշ ի՞նչ է Ալիևը խլելու հայերից
ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ
Մի քանի տարի առաջ Ադրբեջանի կայծակնային գործողությունը թույլ տվեց ջախջախել Ղարաբաղում, կամ ինչպես այն անվանում են Հայաստանում Արցախի Հանրապետությունում գտնվող հայկական ստորաբաժանումներին, գրում է sev.tv–ն։ Հաղթանակից ոգեշնչված Իլհամ Ալիևը, կարծես, մտադիր է ավելի հեռու գնալ Հայաստանի առաջնորդ Նիկոլ Փաշինյանի թողտվությամբ, ով հետևողականորեն զիջում է երկրի շահերը։
Հուլիսի 10-ին Աբու Դաբիում տեղի ունեցան երկու երկրների նախագահների միջև ուղիղ բանակցություններ։ Սակա՛յն: Ալիևի և Փաշինյանի երկու ժամ տևած դեմ առ դեմ զրույցից հետո հանդիպման մանրամասներ չեն ներկայացվել աշխարհին։ Բանակցությունների արդյունքները գաղտնի են։ Չնայած պարզ է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կան ավելի քան բավարար ցավոտ կետեր։ Ինչի՞ մասին են խոսել նախագահները։ Ավելի ճշգրիտ ի՞նչ նոր զիջումների է ստիպված եղել գնալ Փաշինյանը։ Իսկ ինչո՞ւ անպայման զիջումների, որովհետև դա ուժերի ներկայիս հավասարակշռությունն է, և այն Հայաստանի օգտին չէ։
Հիմա Արցախը արդեն խաղարկված խաղաքարտեր է։ Եվ օրակարգում կա մեկ այլ հարց, որտեղ Երևանը, հավանաբար, նույնպես ստիպված կլինի զոհաբերել իր շահերը։ Դա Զանգեզուրի միջանցքն է։ Պարզ ասած, այս երկու պետությունները նախկինում պայմանական հավասարություն ունեին. Լաչինի միջանցքը Հայաստանը կապում էր Արցախի հետ, իսկ Զանգեզուրի միջանցքը կարող էր Ադրբեջանը կապել Նախիջևանի հետ։ Համապատասխանաբար էլ, որոշակի տեղ կար սակարկելու համար։
Այժմ Երևանը կորցրել է Արցախը։ Եվ շուտով կարող է կորցնել նաև Զանգեզուրը։ Այդ դեպքում Ալիևը կկարողանա ուղիղ կապ հաստատել Նախիջևանի հետ և պատմության մեջ մտնել որպես այնպիսի հաղթող, որը ուղղել է անցյալի սխալները։ Ի դեպ, իհարկե, Բաքվում այդ սխալների համար մեղադրում են ռուսներին (ավելի ճիշտ խորհրդային ղեկավարներին)։ Ահա, թե ինչպես է նախագահ Ալիևը խոսել այդ մասին այս գարնանը Լաչինում, որը դարձել է Ադրբեջանի տարածք: «1920 թվականի նոյեմբերին Խորհրդային Ռուսաստանը Արևմտյան Զանգեզուրը անջատեց Ադրբեջանից և միացրեց այն Հայաստանին։ Սա մեծ անարդարություն էր», - ասել է Իլհամ Ալիևը։ Իհարկե, Ադրբեջանն այժմ ձգտում են շտկել դա։ Որոշ վերլուծաբաններ կարծում են, որ հնարավոր է նաև հարցի ուժային լուծում, և ոչ ոք չի կարողանա դրան դեմ լինել։ Սակայն, կան նաև հիմքեր հարցի խաղաղ լուծում ենթադրելու համար: Լրատվամիջոցների հաղորդագրությունների համաձայն, Զանգեզուրի միջանցքն արդեն 93%-ով ավարտված էր դեռ այս տարվա գարնանը: Ճանապարհի երկարությունը 150 կիլոմետր է: Այն կառուցվել է մեծ մասշտաբով, և դա հստակ երևում է լուսանկարներից: Գոտիների քանակը 4-ից 6 է: Երթուղին կարևոր է ոչ միայն Նախիջևանի էքսկլավի, այլ նաև Թուրքիայի հետ հաղորդակցության համար, ուստի այն կառուցվում է պահուստային ռեժիմով: Սակայն այդ նախագծում Հայաստանի շահերը հաշվի չեն առնվում: Փաշինյանը ինչ որ բան է ասել «խաչմերուկ» նախագծի մասին, բայց գործնականում տեղում ուղիղ մայրուղի է կառուցվում առանց որևէ դեպի Երևանռ ևերանսի: Եվ վերջերս էլ Միացյալ Նահանգներն է յուղ լցրել կրակի վրա: Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպանը հանկարծ հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը պատրաստ է 100 տարով վարձակալել Զանգեզուրի միջանցքը: Այդ նախաձեռնությունը եկել է Թուրքիայից, և Միացյալ Նահանգները համաձայնել է այդ առաջարկին: Ընդ որում նախագծի իրականացման երաշխավոր կարող է լինել որևէ մասնավոր ամերիկյան ընկերություն:
Անհասկանալի է, սրանք դատարկ խոսքե՞ր են, թե՞ իրական ծրագրեր: Սակայն այն փաստը, որ Հայաստանը վտանգում է ոչնչով չմնալ, շատ հավանական արդյունք է։ Օրինակ BRICS-ի պաշտոնական պորտալում հայտնվել է հետաքրքիր հոդված: Անկախ աշխարհաքաղաքական և ռազմական վերլուծաբան Դրագո Բոսնիչը գրել է, որ Փաշինյանի աննախադեպ դավաճանությունը ոչ միայն Արցախի, այլ նաև հենց Հայաստանի նկատմամբ տանում է դեպի այդ երկրի կործանման։ «Փաշինյանի հակառուսական, թուրքամետ և ՆԱՏՕ-ամետ քաղաքականությունը վերածվել է ռազմավարական աղետի Երևանի համար, որն այժմ շրջապատված է թշնամիներով գրեթե բոլոր կողմերից: Ներկայիս սորոսական ռեժիմը միաժամանակ խզել է հարաբերությունները և՛ Ռուսաստանի, և՛ Իրանի հետ, այսինքն տարածաշրջանի այն միակ երկու երկրների հետ, որոնք հետաքրքրված են Հայաստանը պահպանելով», - գրել է Դրագո Բոսնիչը։ Հավանաբար այս ասածին ավելացնելու բան չկա։ Դժբախտաբար, Հայաստանի ժողովուրդը հավատացել է Փաշինյանի հեքիաթներին և հիմա էլ դեռ չի հասկանում, թե ով է երկրի իրական թշնամին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
