Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Сквозь века и камень: как алгоритмы ИИ научились «читать» забытые тексты Древнего Рима

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ

Исследование, результаты которого опубликованы в журналеTransactions of the Philological Society, рассказывает о том, как команда учёных из Университетов Болоньи и Оксфорда при поддержке искусственного интеллекта смогла расшифровать десятки латинских надписей, ранее считавшихся неразборчивыми.

Большинство этих надписей — на камнях, табличках и стенах — были частично повреждены или стерты временем. Они содержали обрывки текста, даты, имена, юридические формулы и даже личные заметки, оставленные жителями Древнего Рима. Многие надписи были вырезаны вручную простыми людьми, а не профессиональными писцами, что делало задачу ещё сложнее.

Учёные обучили ИИ на тысячах известных латинских текстов, включая вариации грамматики и орфографии, чтобы он мог распознавать фрагменты слов и восстанавливать контекст. В одном случае ИИ сумел предложить корректное прочтение почти стершейся погребальной эпитафии, добавив важные сведения в римский ономастикон — список древних имён.

Работа объединяет передовые технологии и тонкое знание древнего языка, поднимая новые вопросы об образе жизни, верованиях и социальном устройстве Римской империи.

По словам исследователей, это только начало — ИИ обещает революцию в области эпиграфики и исторической лингвистики.

ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի հետախուզական ինքնաթիռ է նկատվել Իրանի սահմանի մոտ Մոսկվան կշարունակի զարգացնել համագործակցությունը Կուբայի հետ․ Զախարովա Հայաստանը լրացուցիչ աջակցություն է խնդրում ԵՄ-ից ՔՊ դիսկոտեկի մասնակիցների ցանկը հատուկ բծախնդրությամբ է ընդունվել Սպասվում են տեղումներ՝ ձյան և ձնախառն անձրևի տեսքով Ոսկու գինը նվազել է Մշակույթի նախկին նախարար Հասմիկ Պողոսյանը դատապարտվել է 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման ԱՄՆ-ը Հնդկաստանին առաջարկում է վենեսուելական նավթով փոխարինել ռուսականը Վթար. ջուր չի լինի որոշ ժամանակ Նոր դավադրություն եկեղեցու և բանակի դեմ Բախվել են Գյումրի-Առափի երթուղին սպասարկող «Գազել»-ը․ վիրավnրներ կանԱրշակ Կարապետյան. Հայաստանը տոտալիտար դիկտատուրայի է վերածվելՀայտնի են Ֆուտզալի Եվրոպայի առաջնության քառորդ եզրափակչի բոլոր զույգերը Իրավիճակը ՀՀ ավտոճանապարհներինՀովեյան. հզոր բանակը Հայաստանի զարգացման և բարգավաճման գրավականն էԺիրինովսկին կանխատեսել է Իրանի մասնատումը ԱՄՆ հարձակումից հետոՈրպես անհետ կորած որոնվում է 16-ամյա Լաուրա Խնկիկյանը Հայաստանում բռնաճնշումների նոր ալիք՝ ընտրություններից առաջ Կտրուկ աճ՝ տարադրամի շուկայումԴատարանի միջամտությունը Եկեղեցու կառավարմանը վտանգում է Հայաստանի սահմանադրական հիմքերը Փաշինյանի հակառուսական «համբույրները» նրան սպառնում են աղետով. «Փաստ»Հայաստանի իշխանությունները պատրաստ են մոռանալ թե՛ ցեղասպանությունը, թե՛ Արցախը«Խաղաղության խորհուրդ»–ը և հայկական պառակտումը. Փաշինյանը հավասարակշռում է Մոսկվայի, Արևմուտքի և ներքին պայթունի միջևԻշխանության գործողությունները հանգեցնում են Հայաստանի իրական ինքնիշխանության արագ կորստին. «Փաստ»Ընդունվել է ԽՍՀՄ առաջին սահմանադրությունը․ պատմության այս օրը (31 հունվար)Վահագնի գյուղում տուն է այրվել«Հետաքրքրասեր, բանիմաց, համեստ տղա էր Գևորգս». ավագ կապավոր Գևորգ Կարապետյանն անմահացել է հոկտեմբերի 25-ին Վարանդայում. «Փաստ»Փետրվարի 2-ին և 3-ին լույս չի լինելու․ հասցեներԱպագլոբալացման միտումները՝ աշխարհաքաղաքական մրցակցության հոլովույթում. «Փաստ»Պաշտպանական վերափոխումը՝ Հայաստանի գոյատևման երաշխիք. «Փաստ»«Խաղաղության հեռանկարի մասին իշխանությունների խոսույթը սին է, խաղաղության հնարավորությունները գնալով նվազում են, եթե այս իշխանությունը վերարտադրվի». «Փաստ»Ո՞ւմ կտրամադրվի լրավճար. առաջարկվում է տարանջատում սահմանել ուսուցիչ չհամարվող մանկավարժական և վարչական աշխատողների միջև. «Փաստ»Ինչպես խուսափել իշխանությունների «ջրաղացին ջուր լցնելուց». «Փաստ»ՀՖՖ-ն դեմ է Նիկիտա Սիմոնյանի անունով փողոց անվանակոչելուն․ «Հրապարակ» Խոշոր հարկատուների վճարած հարկերի մոտ կեսն ապահովում է 50 ընկերություն. «Փաստ»Դիսկոտեկին տժժացել են նաև ռաբիսի տակ․ «Հրապարակ» Բոլոր կամակատարները պետք է հիշեն՝ ոչ մի իշխանություն հավերժ չէ. «Փաստ»Մենք Դոնբասը և Զապորոժյեի ԱԷԿ-ը չենք հանձնի ռուսներին առանց պայքшրի. Ուկրաինայի նախագահԳրենլանդիայի ժողովրդին ինքնորոշման իրավունք տալով և Դոնբասինն ու Ղրիմինը մերժելով՝ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը ստանձնում է ճակատագրերի դատավորի դերը. ԶախարովաԵս հրապարակավ հրավիրում եմ Պուտինին Կիև, եթե նա, իհարկե, համարձակվի. Զելենսկի Փրկարարներն արգելափակումից դուրս են բերել 67 տրանսպորտային միջոց և օգնություն ցուցաբերել 121 քաղաքացուՔրիստինա Ագիլերայի ադամանդի շերտեր. մերկ կուրծք և 50 կարատ Այսուհետ չեղարկում ենք Կանադայում արտադրված բոլոր ինքնաթիռների հավաստագրումը. ԱՄՆ նախագահ«Սերը ճակատագրից ուժեղ է». 7 հայկական սիրո պատմություն՝ Սուրբ Սարգսի օրվան ընդառաջԱստղագետների միջազգային խումբը հայտնաբերել է պոտենցիալ բնակելի մոլորակ Ովքեր և ինչպես կարող են 2026-ին հետ ստանալ ԽՍՀՄ Խնայբանկի ավանդները․ Արսեն ԹորոսյանՎաղարշապատում գողություններ կատարած տղամարդիկ ձերբակալվել են65+ տարիքի 50 հազար 73 թոշակառու ստացել է 4,3 մլրդ դրամի առողջապահական ծառայություն պետբյուջեից. ՓաշինյանԵս բանակցություններ եմ ունեցել վերջին օրերին Իրանի հետ և պլանավորում եմ շարունակել դրանք. ԹրամփՓաշինյանի զգուշացումը Հայկ Սարգսյանին
Ամենադիտված