«Աղետ ամբողջ աշխարհի համար»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ԱՄՆ-ն սկսել է «Հայաստան» նախագիծը։ Նրանք նույնիսկ մարդկանց են վարձել։ Թիրախը հին Հայ Առաքելական Եկեղեցին է։ Եվ այստեղ առաջանում է հրատապ հարց. մի՞թե հայերը չեն հասկանում, թե ինչ է կատարվում իրենց հետ։ Ի վերջո, այն, ինչ տեղի է ունենում, իրականում աղետ է ամբողջ աշխարհի համար, գրում է tsargrad.tv–ն։
Հիշեցնենք, որ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սկսել է ճնշում գործադրել Էջմիածնի (Կաթողիկոս Գարեգին II-ի նստավայր) վրա և ներխուժել էր այդ հայկական սրբավայր։ Պաշտոնապես իշխանությունները կարծում են, որ աշխարհի ամենահին քրիստոնեական եկեղեցիներից մեկի խորքում պետական հեղաշրջում է հասունանում։ Դե, իսկ հետխորհրդային տարածքում որտեղ կա ընդդիմություն, այնտեղ խոսվում է նաև ռուսական սպառնալիքի մասին։ Եվ հիմա հորիզոնում հայտնվել են հին, բարի ամերիկացիներն իրենց ամենահաս նախաձեռնություններով։
Մասնավորապես, Ամերիկյան ազգային հումանիտար հիմնադրամը 60 հազար դոլար է հատկացրել Հայ Առաքելական եկեղեցու խնդիրների և Ռուսական կայսրության հետ նրա հարաբերությունների ուսումնասիրության համար: Այո, այո, Ռուսական կայսրության հետ, մի զարմացեք։ Հիմնադրամի նախագիծը ներկայացվում է որպես մարդասիրական, բայց Վաշինգտոնը հստակ փորձում է Հայ Առաքելական Եկեղեցին կապել Ռուսաստանի հետ, նման բաները հիմա արդիական են հետխորհրդային տարածքի համար։ Ոչ պակաս հետաքրքիր է այն փաստը, որ այդ բավականին տարօրինակ հարցն ուսումնասիրող հետազոտողի անունը գաղտնի է պահվում: Ասում են, որ նա վտանգի տակ կհայտնվի: Ինչպես նշել է tsargrad.tv–ի դիտորդ Վլադլեն Չերտինովը, ԱՄՆ-ը «նույն սխեմայով է մշակում Ուկրաինան և Հայաստանը: «Հաշվի առնելով Եկեղեցու խաղացած լուրջ դերն այդ երկրներում, իշխանության գլուխ գտնվող ամերիկյան խամաճիկները հարվածում են Եկեղեցուն: Փաշինյանի հետ կապված այս ամբողջ պատմությունը ինձ համար զարմանալի է, նախևառաջ, որովհետև, չնայած նրա կատարված բոլոր հանձնողական և դավաճանական բաներին, նա դեռևս կառավարում է Հայաստանը: Սա ցույց է տալիս, որ հայերը կիսում են նրա հանձնողական և դավաճանական ընթացքը, նրանք հրաժարվում են և՛ Եկեղեցուց, և՛ սեփական հայրենիքից», - մեկնաբանել է դիտորդը:
Հարկ է նշել, որ Միացյալ Նահանգները, ընդհանուր առմամբ, շատ ակտիվ է հետխորհրդային տարածքի կրոնական կյանքում: 1990-ականներին տարբեր բողոքականներ՝ անունով, բայց բացահայտորեն աղանդավորական ոգով ակտիվորեն մուտք գործեցին Ռուսաստան, Ուկրաինա և Հայաստան բացելով իրենց «ծխական համայնքները», որտեղ իսկական քրիստոնեական հասկացություններն ու եկեղեցու ուսմունքներն ակտիվորեն փոխարինվեցին իրենց սեփական հորինվածքներով: Սրբերին փոխարինեցին հեռուստաավետարանիչները, հովվական քարոզները զիջեցին վայրի պարերին՝ «այլ լեզուներով» ոռնոցներին: Այնուամենայնիվ Հայաստանը երբեք ԱՄՆ-ի համար առաջնահերթ նախագիծ չի եղել կրոնական առումով, այնտեղ իշխել են ֆրանսիացիները: Բայց ճակատագրի կամքով այնպես պատահեց, որ հենց Հայաստանում «խարիզմատիկները» և այլ տարօրինակ կերպարները կարողացան հատկապես խորն արմատներ գցել: «Հետխորհրդային շրջանում արևմտյան երկրները Հարավային Կովկասում ազդեցության գոտիները բաժանեցին միմյանց միջև, և Վրաստանն առաջինն էր ԱՄՆ–ի շահերի ոլորտում, Հայաստանը երկրորդը: Համապատասխանաբար, բրիտանացիները զբաղված էին Ադրբեջանով: Եվ Հայաստանը հայտնվեց Ֆրանսիայի ազդեցության ոլորտում: Ֆրանսիական օգնության վրա հույս դնելով Փաշինյանը փորձում է շարունակել արևմտամետ քաղաքական կուրսը, և, բնականաբար, այդ կուրսի մի մասը Հայ Առաքելական Եկեղեցու վրա ճնշումն է: Ինչո՞ւ գլոբալիստներն ընտրեցին հենց այդ դավանանքը որպես թիրախ: Այն ոչ միայն ավանդական է Հայաստանի համար, այլ նաև կանոնական հաղորդակցության մեջ է Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցու հետ»,– կարծում է քաղաքագետ Վադիմ Սիպրովը:
Բայց դա չէ ամենահետաքրքիրը: Ինքը՝ Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես ասել է Վադիմ Սիպրովը, իրեն չի համարում Հայ Առաքելական Եկեղեցու անդամ, նա այլ բողոքական դավանանքներից մեկի ծխական է: Բայց դա միանշանակ հաստատում չունի: Ֆորմալ առումով, Հայաստանի վարչապետը չի հրաժարվել իր հայրենի դավանանքից, քաղաքական տեղեկատուներում նա նշվում է որպես «հայ քրիստոնեության» հետևորդ։ Սակայն կան այդ քաղաքական գործչի կրոնական նախասիրությունների մասին ակնարկներ։ Մասնավորապես, քաղաքագետ Ստեփան Դանիելյանը նշել է, որ Փաշինյանը փորձում է Հայ Առաքելական եկեղեցին վերափոխել: «Ի՞նչ է ասում այսպես կոչված վարչապետը։ Նա փորձում է Հայ եկեղեցին վերածել բողոքական համայնքի, որտեղ կոնգրեգացիա չկա, բայց կան քարոզիչներ, որոնց ընտրում է համայնքը», - նշել է քաղաքագետը։
Սակայն, ամերիկյան ներկայիս ներխուժումը հայկական հող դժվար թե կարելի է բառի լայն իմաստով համարել լայնածավալ «խաչակրաց արշավանք» Հայ Առաքելական Եկեղեցու դեմ։ Ամերիկյան հումանիտար հիմնադրամի կողմից հատկացված գումարը չնչին գումար է այն գումարի համեմատ, որը նախկինում ԱՄՆ-ը USAID-ի միջոցով ծախսում էր հետխորհրդային տարածքում նարնջագույն հեղափոխությունների վրա։
«Վաշինգտոնի ներկայիս վարչակազմը հստակ ձևակերպել է իր նպատակները, նրանք այլևս պատրաստ չեն կերակրել տարբեր մակաբույծների և գրանտակերների հեղափոխությունների, եկեղեցական պառակտումների և քաղաքական իրավիճակն անկայունացնելու համար։ Դա բավականին հստակորեն ցույց է տալիս Հայաստանի իրավիճակի օրինակը, այդ 60 հազարի տրամադրումը համեմատած օրինակ USAID-ի նախկին բյուջեի հետ։ Իրոք, դա պարզապես չնչին գումար է», - նշել է Վադիմ Սիպրովը։
Հայ Առաքելական Եկեղեցին աշխարհի ամենահին քրիստոնեական եկեղեցիներից մեկն է։ Այն եզակի մշակույթ է։ Հին ժամանակներից ի վեր Հայաստանն ունեցել է իր սեփական կրոնական փիլիսոփայությունը, որը բնութագրվում է խորագույն մտորումներով և ամենաուժեղ ներքնաշխարհով։ Սա կենդանի ավանդույթ է, որը մեզ է բերում քրիստոնեական հնագույն ժամանակների լույսը, և իշխանությունների կողմից նրա վրա գործադրվող ճնշումը ողբերգություն է։ Ողբերգություն ոչ միայն Հայաստանի, այլ նաև ամբողջ աշխարհի համար։ Արևմտականների գործունեությունը հին քրիստոնեական եկեղեցիների ազդեցության տարածքներում արդեն իսկ սարսափելի են դառնում։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
