Հայաստանն ընդդեմ Վրաստանի. ալկոհոլային հակամարտություն ռեկորդային արտահանման դեմ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Վրաստանի և Ռուսաստանի սահմանին՝ Վերին Լարսի սահմանային անցակետի մոտ, կրկին խցանում է առաջացել։ Բայց ոչ թե հանգստացողների մեքենաներից, այլ արտադրանքով, այդ թվում՝ կոնյակով բեռնված հայկական բեռնատարներից։ Վարորդները բողոքում են, նրանք անգործ կանգնած են շոգի մեջ առանց բացատրությունների կամ լուծումների։ Իսկ Երևանում Էկոնոմիկայի նախարարությունը չի բացառում, որ Վրաստանը դիտավորյալ է դանդաղեցնում հայկական արտադրանքի արտահանումը Ռուսաստան, գրում է ecosever.ru–ն։
Հունիսյան շոգի ֆոնին նման պայմանները ոչ միայն անհարմարություններ են, այլ նաև ռիսկեր մարդու առողջության և արտադրանքի անվտանգության համար։ Հատկապես, եթե բեռնատարները պարունակում են սպիրտ, որը պահանջում է որոշակի ջերմաստիճանային ռեժիմ։
Ի՞նչ է ասում հայկական կողմը: ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարությունը պաշտոնապես հայտարարել է արտահանման ճանապարհին առկա դժվարությունների մասին և ընդգծել, որ խնդիրը վերաբերում է ոչ միայն առանձին բեռնատարներին, այլ նաև հայկական ծագում ունեցող ապրանքների ամբողջ հոսքին։ Գերատեսչության տվյալներով ներկայումս բանակցություններ են ընթանում վրացական կողմի հետ երթևեկությունը բացելու և սահմանին սպասող բեռնատարների համար թույլտվություններ ստանալու համար։
Ինչո՞ւ է սա կարևոր՝ ալկոհոլ, փող, հեղինակություն:
Կոնյակը Հայաստանի արտահանման հիմնական ապրանքներից մեկն է։ 2023 թվականի վերջի դրությամբ Ռուսաստան արտահանումը կազմել է հայկական ալկոհոլային խմիչքների ընդհանուր ծավալի գրեթե 70 %-ը: Ռուսական շուկան մնում է հիմնականը, և այստեղ ցանկացած ուշացում հարվածում է ոչ միայն տնտեսությանը, այլ նաև արտադրողի հեղինակությանը։ Բացի այդ, հայկական կոնյակի արտահանումն ակտիվորեն մրցակցում է վրացական բրենդիի հետ: Եվ ապրիլին Ռուսաստան վրացական կարտոֆիլի հոսքի աճի ֆոնին (ծավալները հասել են ռեկորդային մակարդակի), հայկական մատակարարումների նման դանդաղումը հարցեր է առաջացնում։
Արդյո՞ք առկա է աշխարհաքաղաքականություն շշի մեջ: Թբիլիսին դեռևս պաշտոնապես չի մեկնաբանել իրավիճակը: Այնուամենայնիվ, Երևանը դրանում տեսնում է անարդար մրցակցության տարրեր: Հատկապես վերջին տարիներին երկրների միջև լարված հարաբերությունների համատեքստում՝ կապված միջազգային լոգիստիկայի, թույլատրված շրջանցիկ ճանապարհների և երկու հանրապետությունների աճող ապրանքային նկրտումների հետ ռուսական շուկայում։ Հարկ է նշել, որ Վերին Լարսի անցակետը մնում է Հայաստանից Ռուսաստան միակ ակտիվ ցամաքային ուղին, որն անցնում է Վրաստանի տարածքով: Դրա կարևորությունը ռազմավարական է. քաղաքական անկայունության և օդային միջանցքների փակման շրջանում այդ ուղին է դառնում արտահանման համար առանցքային։
Մասնագետները զգուշացնում են, որ եթե ապրանքներով բեռնատարները սահմանին կանգնեն ևս մի քանի օր, հնարավոր են ուղղակի կորուստներ՝ ոչ միայն առաքման ժամկետները բաց թողնելու, այլ նաև ապրանքի վնասման պատճառով: Կոնյակը քմահաճ ապրանք է, հատկապես շոգին, և հայ արտադրողները գնահատում են իրենց հեղինակությունը: Խնդիրը դարձել է պաշտոնական վարույթի առարկա և, հավանաբար, կարող է հասնել դիվանագիտական մակարդակի, եթե իրավիճակը մոտ ապագայում չփոխվի:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
