Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … Սիմենս ընկերություն

Այսօր Siemens բջջային հեռախոսները հիշվում են թեթևակի կարոտով։ Բայց ի՞նչ պատահեց, ինչո՞ւ խանութներից անհետացավ մի ապրանքանիշ, որը թելադրում էր միտումներ և ստեղծում նորարարություններ, և որը բջջային կապի պատմության մի ամբողջ միտում էր։

Սիմենս ընկերությունը հայտնվել է 1847 թվականին Բեռլինում։ Ինժեներներ Էռնստ Վերներ ֆոն Սիմենսը և Յոհան Գեորգ Հալսկեն սկսել են հեռագրով, բայց աստիճանաբար կորպորացիան ընդլայնվել է, Siemens-ը կառուցել է էլեկտրակայաններ, ստեղծել գնացքներ և բժշկական սարքավորումներ։ Սակայն 20-րդ դարի վերջին գերմանացիները ուշադրությունը սևեռել են նոր ոլորտի՝ բջջային կապի վրա։ Առաջին Siemens բջջային հեռախոսը թողարկվել է 1985 թվականին: Այն ծավալուն C1 խոսափող էր, որը կշռում էր գրեթե 9 կիլոգրամ, և նախատեսված էր մեքենայում տեղադրելու համար: Բայց հենց դրանից սկսվեց ընկերության բջջային դարաշրջանը։ Արդեն 1992 թվականին թողարկվեց P1-ը՝ Siemens-ի առաջին GSM հեռախոսը, իսկ 1995 թվականին հայտնվեց հայտնի S4-ը՝ լիթիում-իոնային մարտկոցով և տասը ժամ խոսելաժամանակով։ Դա առաջընթաց էր, որն այն ժամանակ թվում էր գիտաֆանտաստիկա։

Siemens-ն իսկական համբավ ձեռք բերեց 1990-ականների վերջին։ 1997 թվականին ընկերությունը թողարկեց S10-ը՝ աշխարհի առաջին գունավոր էկրանով հեռախոսը։ Այն ուներ միայն չորս գույն, բայց դա քայլ էր դեպի ապագա։ 1999 թվականին Siemens-ը կրկին զարմացրեց աշխարհին՝ թողարկելով SL10-ը՝ առաջին սլայդերը։ Դրան հաջորդեց SL45-ը՝ MP3 նվագարկիչով և հիշողության քարտով առաջին հեռախոսը։ 2001 թվականին հայտնվեց SL45i տարբերակը՝ Java հավելվածների աջակցությամբ։ Դա հեղափոխություն էր. օգտատերը կարող էր ինքնուրույն տեղադրել ծրագրեր և խաղեր։ Իրականում, դա սովորական հեռախոսից առաջին «սմարթֆոնին» անցնելու քայլն էր։

Զուգահեռաբար մշակվեցին այլ հաջողված շարքեր։ 2003 թվականին Siemens-ը հասավ իր գագաթնակետին՝ նրանն էր բջջայիների համաշխարհային շուկայի 8.3 %-ը։ Ապրանքանիշը ճանաչելի էր յուրաքանչյուր երկրում, և թվում էր, թե հաջողությունը սահմաններ չունի։ Բայց հենց ամենամեծ հաջողության պահին սկսվեցին խնդիրները։ Siemens-ը շարունակում էր արտադրել գերազանց սարքավորումներ, սակայն օգտատերերն ավելի ու ավելի էին բողոքում «հում» ներկառուցված ծրագրային ապահովումից։ Հեռախոսները խափանվում էին, կախվում։ Ծրագրային ապահովումը անավարտ էր, իսկ թարմացումներն ուշանում էին։ Այդ ֆոնի վրա էլ մրցակիցները, մասնավորապես Nokia-ն և Sony Ericsson-ը, ավելի կայուն և հասկանալի դարձան սպառողների համար։

Հիմնական անհաջողությունը դարձավ Siemens SX1-ը՝ հզոր, ոճային, Symbian օպերացիոն համակարգով, բայց շատ տարօրինակ ստեղնաշարով. կոճակները գտնվում էին էկրանի կողքերին։ Հեռախոսն արժեր մոտ 750 դոլար, բայց  Sony Ericsson-ը 400 դոլարով առաջարկում էր սովորական կոճակներով, հստակ մենյուով և տեսախցիկով T610-ը։

Գործընկերները սկսեցին հետ քաշվել։ Հեռահաղորդակցության այնպիսի օպերատորներ, ինչպիսիք են Deutsche Telekom-ը և Vodafone-ը, սկսեցին կրճատել պատվերները։ Siemens-ը օրական մինչև մեկուկես միլիոն եվրո գումար էր կորցնում։ 2001-2005 թվականներին ընկերությունը կրճատեց ավելի քան 8000 աշխատակից։

Հետո Siemens-ը փորձեց նորաձև դառնալ։ Կանանց շրջանում սիրված ոճային ծալովի հեռախոս CL75-ի նման մոդելների հաջողությունը ոգեշնչեց Xelibri դիզայներական շարքի ստեղծումը։ Դրանք հեռախոսներ էին, որոնք ավելի շատ նման էին կախազարդերի և ֆուտուրիստական կրծքազարդերի։ Դրանք արժեին մինչև 400 եվրո, բայց հազիվ թե հնարավոր էր դրանցով զանգեր կատարել։ Xelibri-ի մեջ ներդրվեցին հսկայական գումարներ, իսկ նախագիծը վստահվեց բջջային արդյունաբերությունից շատ հեռու մի թիմի։ Հայեցակարգը նորաձև էր, բայց բոլորովին անօգուտ։ Արդյունքը՝ մեկ միլիոնից պակաս վաճառված օրինակ և ավելի քան 30 միլիոն եվրո վնաս։

Դա ճակատագրական սխալ դարձավ։ Իր ինժիներական արմատներին վերադառնալու և գործող մոդելները կատարելագործելու փոխարեն, Siemens-ը անցավ փայլփլուն լուծումների։ Եվ 2005 թվականին իրավիճակը դարձավ կրիտիկական։ Բայց Siemens-ը խորամանկ քայլ կատարեց. իր բջջային բիզնեսը վաճառեց թայվանական BenQ ընկերությանը։ Եվ նա ոչ միայն վաճառեց այն, այլ նաև վճարեց դրա համար։ Գործարքը ներառում էր 250 միլիոն եվրոյի ներդրում BenQ-ի զարգացման մեջ, բաժնետոմսերի գնում և ապրանքանիշը պահպանելու պարտավորություն։ Արդյունքը BenQ-Siemens ապրանքանիշն էր, սակայն տարվա վերջին BenQ-ն սնանկացավ։ Ընկերությունը հրաժարվեց Siemens անունից, և նրա բոլոր մշակումները մոռացության մատնվեցին։ BenQ-Siemens հեռախոսները շուկայից անհետացան շատ արագ։ Դա գերմանական մեծ ապրանքանիշի բջջային պատմության պաշտոնական ավարտն էր։ Բջջային հեռախոսների հետ կապված ձախողումից հետո Siemens-ը կենտրոնացավ իր հիմնական բիզնեսի վրա՝ արդյունաբերություն, բժշկություն, էներգետիկա։

Այսօր Siemens հեռախոսներն արդեն պատմություն են, բայց դրանք ջերմ ու հիշարժան են։ Siemens-ը հեռացավ ոչ թե թույլ լինելու պատճառով, այլ որովհետև չհասցրեց ժամանակի հետևից։
 
Կ. Խաչիկյան