Խաչակրաց արշավանք. Եկեղեցու հետ հակամարտությունը կարող է զգալիորեն սասանել իշխող կուսակցության և Փաշինյանի առանց այդ էլ թույլ դիրքերը. «Փաստ»
ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ
«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
iz.ru–ն «Խաչակրաց արշավանք. Հայաստանում կարող են բողոքի ցույցեր սկսվել Կարապետյանի ձերբակալությունից հետո» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ ռուսաստանահայ գործարար, «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահ և հիմնադիր Սամվել Կարապետյանին Հայաստանում մեղադրանք է առաջադրվել իշխանությունը զավթելու հրապարակային կոչ անելու համար: Հայաստանի քննչական կոմիտեից iz. ru–ին հայտնել են, որ դատարան է ներկայացվել միջնորդություն և դատարանը որոշել է Կարապետյանին երկու ամսով կալանավորել: Բանն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանի հակամարտությունը Հայ առաքելական եկեղեցու հետ թափ է հավաքում, իսկ Կարապետյանը պաշտպանում է Եկեղեցուն: Ինքը՝ գործարարը, չի ընդունել մեղքը: Դրանից առաջ Հայաստանի իրավապահները փորձել էին խուզարկել Կարապետյանի երևանյան տունը, և դրանից հետո տան դիմաց հարյուրավոր մարդիկ էին հավաքվել նրան աջակցելու համար: Բացի դա, հայտնի է դարձել, որ երկրի ազգային անվտանգության ծառայության ղեկավար Արմեն Աբազյանը ազատվել է աշխատանքից։ Տեղական լրատվամիջոցները գրում են, որ այդ ազատումը տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Աբազյանը հրաժարվել է կալանավորել Կարապետյանին՝ դրա համար հիմքերի բացակայության պատճառով։ Նիկոլ Փաշինյանը նաև հայտարարել է իր մտադրության մասին՝ ազգայնացնել Կարապետյանին պատկանող «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ընկերությունը։
Իրավիճակը հանրապետությունում այժմ թեժանում է։ Հունիսի 18-ի կեսօրին դատարանի շենքի մոտ հավաքվել էին ձերբակալվածի մեծ թվով կողմնակիցներ։ Հնարավոր է, որ հանրապետությունում սկսվեն բողոքի ցույցեր, iz.ru–ին ասել է «Հայաստան» ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը։
«Վերջերս Հայաստանում բողոքի ցույցերը գնալով ավելի շատ են լինում։ Հունիսի 17-ին մի քանի հարյուր մարդ էր հավաքվել Կարապետյանի տան մոտ, և դա արդեն իսկ ցուցիչ է, դա ցույց է տալիս բնակչության դժգոհությունը»,- ընդգծել է նա։ Բողոքի ցույցերը Հայաստանում իսկապես հազվադեպ չեն։ Միևնույն ժամանակ, դրանցից շատերը այս կամ այն կերպ կապված են հանրապետության իշխանությունների և Եկեղեցու միջև առկա անհամաձայնությունների հետ։ Բացի այդ, 2026 թվականին հանրապետությունում խորհրդարանական ընտրություններ են լինելու։ Չնայած Եկեղեցին չի կարող համարվել հզոր քաղաքական ուժ, բայց նա կարող է կոչ անել բնակչությանը՝ աջակցել ընդդիմությանը։ Եկեղեցու հետ հակամարտությունը կարող է զգալիորեն սասանել իշխող կուսակցության և Փաշինյանի առանց այդ էլ թույլ դիրքերը։ «Մինչև ընտրությունները դեռ մեկ տարի կա, բայց Եկեղեցու հետ հակամարտությունը, անշուշտ, մեծապես կազդի Փաշինյանի վարկանիշի վրա», - կարծում է Գեղամ Մանուկյանը։
Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարկանիշն այժմ անկում է ապրում: Gallup International Association-ի հայկական գրասենյակի կողմից 2025 թվականի հունվարին անցկացված հարցման համաձայն, այդ ուժին աջակցում է Հայաստանի քաղաքացիների միայն 11,3 %-ը, և դա ամենացածր ցուցանիշն է 2018 թվականից ի վեր։
«Եթե Փաշինյանին չհաջողվի կոտրել Կարապետյանին, ապա ընտրությունների նախօրեին նա կարող է ստանալ նոր ազդեցիկ ընդդիմադիր գործիչ», - iz.ru–ի հետ զրույցում ասել է ՄԳԻՄՕ-ի Կովկասի խնդիրների և տարածաշրջանային անվտանգության կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Նիկոլայ Սիլաևը։ «Դա չի նշանակում, որ ինքը՝ Կարապետյանը, կմասնակցի ընտրություններին, հատկապես, որ նա ունի Ռուսաստանի քաղաքացիություն: Բայց ես կարծում եմ, որ Փաշինյանը վտանգում է ստանալ նոր ազդեցիկ ընդդիմադիր գործիչ՝ փողով և ուժեղ գաղափարախոսական դիրքավորմամբ, քանի որ նա Եկեղեցու կողմնակից է», - կարծիք է հայտնել փորձագետը՝ ամփոփելով, որ Կարապետյանի հայտնվելը կարող է մեծապես փոխել նախընտրական իրավիճակը։
Հարավային Կովկասի փորձագետ Անդրեյ Արեշևը iz.ru–ի հետ զրույցում նշել է, որ Կարապետյանի կալանքը բացասաբար կանդրադառնա Փաշինյանի վարկանիշի վրա խորհրդարանական ընտրություններից առաջ։ Միևնույն ժամանակ, նրա կարծիքով, դժվար է կանխատեսել, թե ո՞վ կարող է, ի վերջո, դառնալ գործող վարչապետի գլխավոր մրցակիցը հաջորդ տարի, քանի որ կառավարության ղեկավարի վարկանիշի վրա կարող են լրջորեն ազդել նաև այլ գործոններ, օրինակ՝ հարևան Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կառուցումը և Բաքվի հետ խաղաղության համաձայնագրի կնքումը։ Բացի այդ, երկրի բնակիչները ուշադիր հետևում են, թե ինչպես է Փաշինյանը կառուցելու հարաբերությունները հետխորհրդային տարածաշրջանի այլ երկրների, այդ թվում՝ Ռուսաստանի և Բելառուսի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, կարևոր կլինի այն, թե ինչ դիրքորոշում կընդունի Երևանը բազմաթիվ միջազգային հարցերի շուրջ, այդ թվում՝ ՀԱՊԿ-ին երկրի հետագա անդամակցության հարցում։
Համաշխարհային ասպարեզում հարաբերական անհաջողությունները, մտերիմ դաշնակիցների հետ կապերի խզումը՝ զուգորդված Եկեղեցու հետ հակամարտության հետ, որը կարևոր դեր է խաղում երկրի կյանքում, կարող են ազդել գործող վարչապետի քաղաքական նկրտումների վրա։ Հատկապես հաշվի առնելով այն, որ հոգևորականության դեմ պայքար այժմ տեղի է ունենում նաև հետխորհրդային տարածքի այլ երկրներում, և նման գործողությունները հիմնականում ընկալվում են որպես պետական ինստիտուտների թուլության դրսևորում: Խոսքն առաջին հերթին Մոլդովայի և Ուկրաինայի մասին է, որտեղ Եկեղեցու հալածանքներն սկսվել են 2014 թվականից հետո: Այնուամենայնիվ, չարժե զուգահեռներ անցկացնել Հայաստանում ստեղծված իրավիճակի և այդ երկու պետություններում տիրող իրավիճակի միջև, զգուշացրել է Մոսկվայի պետական լեզվաբանական համալսարանի Արտասահմանյան տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների ամբիոնի վարիչ Դմիտրի Սիդորովը: «Իմ կարծիքով, չարժե նույնացնել Եկեղեցու նկատմամբ իշխանությունների գործողությունները նշյալ հանրապետություններում և Հայաստանում: Ուկրաինայում և Մոլդովայում իշխանությունները իրենց առջև նպատակ են դրել ազատվել Մոսկվայի պատրիարքարանի ազդեցությունից,- կարծիք է հայտնել նա iz.ru–ի հետ զրույցում,– իսկ Փաշինյանի համար, ամենայն հավանականությամբ, բավարար կլինի գործող իշխանություններին հավատարիմ գործչով Կաթողիկոսին փոխարինելը»:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
