Փաշինյանը «մշակութային հեղափոխությո՞ւն» է կատարում Հայաստանում
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
«Մշակութային հեղափոխություն» տերմինը ներքին և արտաքին պատմագրության մեջ ամուր կապված է հասարակության հոգևոր և բարոյական զարգացման արմատական վերածննդի հետ, որը հաճախ ուղեկցվում է բնակչության որոշակի սոցիալական խմբերի նկատմամբ բռնաճնշումներով։ ԽՍՀՄ-ում մշակութային հեղափոխություն է իրականացվել 1920-1930-ական թվականներին, Չինաստանում 1966-1976 թվականներին։ Նմանատիպ իրադարձություններ տեղի են ունեցել նաև Իրանում և ԿԺԴՀ-ում։ Պատմենք, թե ինչպես են ձևավորվում «մշակութային հեղափոխության» նախադրյալները Հայաստանում, գրում է vestikavkaza.ru–ն։
Հասկանալու համար, թե ինչպիսի հեղափոխություն է ցանկանում իրականացնել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հասարակության մեջ, անհրաժեշտ է դիմել Հայաստանի հետխորհրդային պատմությանը։
Հայ հասարակության մեջ ինքնիշխանության տարիների ընթացքում միայն բանակը և Հայ եկեղեցին են ավանդաբար վայելել ամենամեծ ժողովրդականությունը և վստահությունը բնակչության շրջանում։ Միևնույն ժամանակ, կառավարությունը, խորհրդարանը, դատական համակարգը, ինչպես նաև նախագահներն ու վարչապետներն ավելի հաճախ քննադատվել կամ նույնիսկ ծաղրի են ենթարկվել հասարակ մարդկանց կողմից, չհաշված կոռուպցիայի և իշխանության չարաշահման մեղադրանքները։
Իշխանության գագաթնակետին բարձրանալով Փաշինյանը չէր անհանգստանում իր հակառակորդների համար, քանի որ Հայաստանում հաղթողը վերցնում է ամեն ինչ, ուստի կարող է ցանկացած կերպ գործ ունենալ մրցակիցների հետ։ Կարևոր է միայն չենթարկվել այն հզոր միավորումների զայրույթին, որոնք մշտապես վայելել են հասարակության մեջ ամենաբարձր հեղինակությունը և ունակ են ազդել իշխող ռեժիմի կայունության վրա։
Արդյունքում Փաշինյանը ստիպված չէր երկար պայքարել բանակի դեմ, քանի որ այն վարկաբեկեց իրեն 44-օրյա պատերազմում կրած պարտությամբ, և Հայ եկեղեցին մնաց ընդդիմություն։ Էջմիածինը դարձավ Փաշինյանի քաղաքական ծրագրի ճանապարհին վերջին խոչընդոտը, և այն քայլերը, որոնք Հայաստանի վարչապետը ձեռնարկում է Հայ եկեղեցու ուղղությամբ, վտանգում են պառակտել հայ հասարակությունը։ Վերջերս նա հայտարարեց «համակարգող խումբ» ստեղծելու գործընթացի մեկնարկի մասին, որը պետք է «ակտիվ քայլեր ձեռնարկի Սուրբ Էջմիածնի Մայր Աթոռի ազատագրման և կաթողիկոսի նոր ընտրություններ կազմակերպելու համար»։ Խմբի կազմը կհսկի անձամբ Փաշինյանը։
Սկեպտիկները զուգահեռներ անցկացրին Փաշինյանի հայտարարության և Չինաստանի պատմությունից մի հատվածի միջև՝ հիշելով Կարմիր գվարդիայի և Զաոֆանների երիտասարդական ստորաբաժանումների ստեղծման ժամանակաշրջանը, որոնք դարձան Մաոյի դարաշրջանի «մշակութային հեղափոխության» ակտիվ ուժերից մեկը։ Սակայն Փաշինյանի համար անձնական ճնշման մեթոդը բավականին կիրառելի է։ Օրինակ, երբ իր վարչապետության սկզբում Փաշինյանի հայացքները տարբերվում էին իր այն ժամանակվա զինակից Արթուր Վանեցյանի հայացքներից, վարչապետը մեղադրեց Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության արդեն նախկին տնօրենին հակահեղափոխության մեջ։ Ամեն անգամ, ձգտելով արագորեն ենթարկեցնել իշխանության բոլոր գործող ինստիտուտները և հասարակական կարծիքը, Փաշինյանը հայտարարում է կոռուպցիայի և յուրացման անհերքելի ապացույցների մասին։
Բայց ինչո՞ւ է Փաշինյանին պետք «մշակութային հեղափոխությունը»:
Վարչապետության տարիներին, որոնք մթագնվել են ներքին և արտաքին քաղաքականության ձախողումներով, Փաշինյանը չի ազատվել գավառական ընդդիմադիրի բարդույթից։ Նույնիսկ դառնալով պաշտոնական պետական մարմին, ով պետք է հոգ տանի ամբողջ հասարակության, այլ ոչ թե միայն իր նեղ կուսակցական ընկերների մասին, վարչապետը չի դադարել փորձել հաշվեհարդար տեսնել այլախոհ կարծիքի առաջնորդների հետ։ Իշխող կուսակցությունը և անձամբ վարչապետն անվերջ պայքարում են իրենց վարկանիշի համար ոչ թե արդյունավետ աշխատանքով և արդյունքների հասնելով, այլ ուրիշներին վարկաբեկելու միջոցով։ Հիշենք, որ Փաշինյանն իր վարչապետությունը սկսեց բարձրաստիճան զինվորականների հասցեին մեղադրանքներով։
Նա ստեղծեց մի համակարգ, որտեղ պետական մարմիններն ազգային, պետական, հասարակական և ցանկացած այլ անհավատարիմ ինստիտուտներին ընկալում են ոչ թե որպես գործընկերներ կամ պետականության հիմնարար տարրեր, այլ որպես մրցակիցներ կամ նույնիսկ հակառակորդներ։ Հետևաբար, չպետք է ակնկալել, որ Փաշինյանը և նրա թիմը կառաջարկեն Եկեղեցուն մոռանալ նախկին թշնամությունների մասին և համախմբել ուժերը ներկայիս սոցիալական անկարգությունները հաղթահարելու համար։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
