Հնդկաստանի և Պակիստանի պատերազմը կարող է վերածվել միջուկային պատերազմի. արդյո՞ք Ռուսաստանը կներքաշվի դրա մեջ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հնդկաստանի ռազմաօդային ուժերը հարվածներ են հասցրել Պակիստանում գտնվող ահաբեկչական ենթակառուցվածքներին։ Նյու Դելին հայտարարել է, որ կրակի տակ են դրվել ոչ թե բանակային կայազորները, այլ միայն զինյալների բազաները։ Իսլամաբադը պատասխանել է հրթիռային հարվածներով և սահմանի երկայնքով թեթև զենքերից կրակոցներով։ Արդյո՞ք կսկսվի միջուկային պատերազմ հարևան երկրների միջև, և արդյո՞ք կմիջամտեն դրան Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ը և Չինաստանը, այդ ամենի մասին NEWS.ru-ի նյութում։
Տարածաշրջանում իրավիճակը սրվել էր ապրիլի 22-ին Քաշմիրում տեղի ունեցած ահաբեկչական հարձակումից հետո։ Այդ ժամանակ «Դիմադրության ճակատ» խմբավորման զինյալները սպանեցին 26 զբոսաշրջիկի։ Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին դրանում մեղադրել է Իսլամաբադին և փակել Ինդոս գետի հոսքը զրկելով Պակիստանին ջրից։
Պետդումայի միջազգային հարցերով հանձնաժողովի ղեկավար Լեոնիդ Սլուցկին նշել է, որ ներկայիս հրթիռային հարվածների փոխանակումը լուրջ սրացում է, որը մեծ մտահոգություն է առաջացնում։ «Մենք հույս ունենք լարվածության նվազման և խաղաղ կարգավորման հասնելու ուղիների որոնման, բախումից դիվանագիտական կարգավորման անցման», - ասել է նա NEWS.ru-ին: Ըստ Սլուցկու դեռևս հնարավոր է խուսափել Հնդկաստանի կողմից ԱՄՆ-ի և Պակիստանի կողմից Չինաստանի մասնակցությունից հակամարտությանը։ «Դա կբխի բոլոր պետությունների շահերից։ Անհրաժեշտ է հաշվի առնել գլոբալ աշխարհի առանձնահատկությունները, ցանկացած բախում կարող է հետևանքներ ունենալ այլ տարածաշրջանների համար և կվատթարացնի իրավիճակը բոլորի համար», - ասել է պատգամավորը։
«Սա պայթյունավտանգ տարածաշրջան է, մենք հիմա ապրում ենք լարվածության նոր փուլ։ Առաջներում դժվարին պայմաններում Հնդկաստանը և Պակիստանը գտնում էին իրավիճակը կարգավորելու ուղիներ։ Հուսանք, որ այս դեպքում նույնպես կօգտագործվեն մեխանիզմներ, որոնք թույլ կտան խուսափել արյունահեղությունից», - NEWS.ru-ին ասել է Սլուցկու առաջին տեղակալ Դմիտրի Նովիկովը։ Նրա խոսքով, եթե Մոսկվան միջամտի հակամարտությանը, ապա դա կանի միայն որպես միջնորդ, բայց նույնիսկ դա է դեռ հարցականի տակ։
«Ես բացառում եմ, որ Ռուսաստանը կներքաշվի պատերազմի մեջ։ Ռիսկերը շատ բարձր են։ Ժամանակակից պայմաններում ցանկացած հակամարտություն հղի է ամենալուրջ հետևանքներով, նույնիսկ եթե միջուկային զենք չօգտագործվի», - բացատրել է նա։
«Ներկայումս հակամարտությունները հաճախակի են՝ հաշվի առնելով Պաղեստինում, Եմենում և Սիրիայում ստեղծված իրավիճակը։ Ոչ ոք դեռևս չի կարող երաշխավորել, որ ամերիկյան իմպերիալիզմը Թայվանի շուրջ հակամարտություն հրահրելով կհրաժարվի Չինաստանի վրա հարձակվելու իր ծրագրերից։ Աֆրիկայում և Լատինական Ամերիկայում լարվածության օջախներ կան», - ավելացրել է Նովիկովն ընդգծելով, որ մի շարք փոքր հակամարտություններ կարող են ի վերջո վերաճել երրորդ համաշխարհային պատերազմի։
«Ես կողմ եմ այնպիսի մթնոլորտի ստեղծմանը, որտեղ նախկին հակամարտությունները կարող են մարվել և նորերը կանխվել», - եզրափակել է նա։
Արևելագետ Ալեքսանդր Սոբյանինն էլ ընդգծել է, որ վերջին 15 տարիների ընթացքում Պակիստանի և Հնդկաստանի միջև մի քանի լուրջ բախումներ են տեղի ունեցել։ «Այս անգամ լարվածությունը շատ ավելի բարձր կլինի, դիմակայությունն ավելի խորը կլինի, և լարվածությունը միայն կաճի», - ասել է նա NEWS.ru-ին։
Մասնագետը չի բացառել, որ կրակոցները կարող են վերաճել միջուկային պատերազմի։ «Հնդկաստանն ու Պակիստանը երկրներ են, որոնք պատրաստ են օգտագործել միջուկային զենք։ Հնդկաստանի ռազմաարդյունաբերական, տնտեսական և մարդկային ներուժը շատ ավելի բարձր է, քան Պակիստանինը, բայց նրանց ռազմական տեխնիկան համեմատելի է», - նշել է փորձագետը։
Ստոկհոլմի միջազգային խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտի (SIPRI) տվյալներով 2024 թվականին Նյու Դելիի և Իսլամաբադի զինանոցներում համապատասխանաբար 172 և 170 միջուկային լիցք է եղել, որոնք տեղադրված են եղել տարբեր կրիչների վրա։ Դրանք մարտավարական զենքեր են՝ 10-ից 40 կիլոտոն հզորությամբ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
