Աշխատավորների համերաշխության, գարնան և աշխատանքի միջազգային օր․ պատմության այս օրը (01 մայիս)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ- Աշխատավորների համերաշխության, գարնան և աշխատանքի միջազգային օր, Ղազախստան՝ Ղազախստանի ժողովուրդների միասնության օր, ԱՄՆ՝ Լոյալության օր, Մանկական առողջապահության օր, Իրավունքի օր, Հավայան կղզիներ՝ Հավայական պարերի օր։

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1912-ծնվել է նկարչուհի Մարիամ Պետրոսյանը։

1930-ծնվել է բանաստեղծ, թարգմանիչ  լրագրող Վլադիմիր Աբրահամյանը։

1939-ծնվել է ֆրանսիահայ երգչուհի Ռոզի Արմենը։

1920- Երևանում և մի շարք այլ քաղաքներում տեղի են ունեցել հակակառավարական ցույցեր։

1978-վախճանվել է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանը։

1982- վախճանվել է խորհրդային լեզվաբան, մոսկովյան ֆոնոլոգիական դպրոցի հիմնադիր Ռուբեն Ավանեսովը։

1987-ԽՍՀՄ-ում ուժի մեջ է մտել «Անհատական աշխատանքային գործունեության մասին» օրենքը։

1988-Ստեփանակերտում մայիսմեկյան շքերթը վեր է ածվել ցույցի, որի մասնակիցները բարձրաձայնել են Լեռնային Ղարաբաղը Հայաստանին միացնելու պահանջը։

1991- ԱՄՆ-ի սենատը միաձայն որոշում է ընդունել, որով դատապարտել է  ԽՍՀՄ-ի և Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի, Հայաստանի և Ադրբեջանի հայերի նկատմամբ իրականացված բռնությունները։

2001- Արաբական Միացյալ Էմիրությունների Դուբայ քաղաքում անցկացված «Շեյխի գավաթ» ավանդական թվով երրորդ շախմատի մրցույթի սահմանած գավաթը նվաճել է  Կարեն Ասրյանը:

2002- ավտոմատ հրազենից արձակված կրակոցներով սպանվել է Արմավիրի մարզի Նորապատ գյուղի գյուղապետ, 51-ամյա Զորիկ Բադալյանը: Ձերբակալվել է Նորապատի հարևան գյուղի՝ Ջանֆիդայի 35-ամյա բնակիչ, նախկինում դատված Գագիկ Պետրոսյանը: Պատճառը եղել է գյուղի մերձակայքում գտնվող շուկայի վերահսկողության շուրջ սուր առճակատումը:

2006-Մոսկվայում տեղի է ունեցել Հարավկովկասյան երկաթուղու աբխազական հատվածի վերականգնման հարցերով զբաղվող կոնսորցիումի ներկայացուցիչների հանդիպումը:

2007-Ժողովուրդների բարեկամության ռուսաստանյան համալսարանում, զանգվածային ծեծկռտուք է տեղի ունեցել հայաստանցի և ադրբեջանցի ուսանողների միջև, որի հետևանքով եղել են տուժածներ:

2010-վախճանվել է հայ խորհրդային ֆիզիկոս-տեսաբան Ալեքսեյ Սիսակյանը։

2018-  վարչապետի պաշտոնում առաջադրված միակ թեկնածու, «Իմ քայլը» շարժման առաջնորդ, ընդդիմադիր «Ելք» խմբակցության ղեկավար Նիկոլ Փաշինյանը չի ստացել բավարար թվով ձայներ և չի դարձել վարչապետ: Իշխող ՀՀԿ-ից  ընդամենը մեկ պատգամավոր է կողմ քվեարկել Նիկոլ Փաշինյանին:

2022-ընդդիմությունը Հայաստանի խորհրդանշական 4 վայրերից մեկնարկած երթերով  հասել է Ֆրանսիայի հրապարակ, որտեղ էլ տեղի է ունեցել մեծ հանրահավաք:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

305-հին հռոմեական կառավարիչներ Դիոկլիտանը և Մակսիմիլիանը հրաժարվել են իշխանությունից։

1328-համաձայն խաղաղության պայմանագրի Անգլիան ճանաչել է Շոտլանդիայի անկախությունը։

1682-Լյուդովիկոս 14-րդը մեծ շուքով բացել է Փարիզի աստղադիտարանը։

1707-միավորվել են Անգլիան և Շոտլանդիան՝ առաջացել է Մեծ Բրիտանիա պետությունը։

1769-վախճանվել է բրիտանացի ֆելդմարշալ, Վաթերլոոի ճակատամարտի հաղթող և Մեծ Բրիտանիայի 25-րդ և 28-րդ վարչապետ Արթուր Վելլինգտոնը։

1786-Վիենայում մեծ հաջողությամբ կայացել է Մոցարտի «Ֆիգարոյի Ամուսնությունը»  օպերայի պրեմերիան։

1840-Անգլիայում շրջանառության մեջ են դրվել առաջին փոստային նամականիշները՝ սև մեկ պեննիանոց և կապույտ երկու պեննիանոց արժեքներով։

1873-վախճանվել է անգլիացի հետազոտող Դավիթ Լիվինգստոնը։

1884-Չիկագոյում սկսվել է 10 հարկանի շենքի՝ աշխարհում առաջին երկնաքերի շինարարությունը։

1890-առաջին անգամ մայիսմեկյան տոները նշել են Ավստրո-Հունգարիայի, Բելգիայի, Գերմանիայի, Դանիայի, Իսպանիայի և եվրոպական այլ երկրների բանվորները։

1895-ծնվել է խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, ներքին գործերի նարկոմ Նիկոլայ Եժովը։

1899-Գերմանիայում ստեղծվել է «Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ» ֆուտբոլային ակումբը։

-վաճառակետերում հայտնվել են  ասպիրինի առաջին դեղահաբերը։

1909- կանադական Օնտարիո պրովինցիայում ուժի մեջ է մտել «չոր օրենքը»։

1919-Բավարիական Կարմիր բանակը պարտվել է, ընկել է Բավարական Խորհրդային Հանրապետությունը։

1924-Խարկովում արտադրվել է առաջին խորհրդային թրթուրավոր տրակտորը՝ «Կոմունարը»։

1925-Կիպրոսը հայտարարվել է բրիտանական թագի գաղութ։

1929-ծնվել է լեհ կինոյի և թատրոնի դերասան Ստանիսլավ Միկուլսկին՝ Հանս Քլոսի դերակատարը։

1937-ավարտվել է Մոսկվա-Վոլգա ջրանցքի կառուցումը։

1945-ինքնասպանություն են գործել նացիստական հանցագործներ Պաուլ Յոզեֆ Գեբելսը և Հենրիխ Մյուլլերը։

1948- Ստեղծվել է Կորեայի ժողովրդադեմոկրատական հանրապետությունը։

1960-Սվերդլովսկի տարածքում խփվել է ամերիկյան ՈՒ-2 հետախույզ-օդանավը, որի օդաչու Ֆրենսիս Պաուերսը գերի է վերցվել։

1993-Շրի-Լանկայի Կոլոմբո քաղաքում ահաբեկչական գործողության արդյունքում զոհվել է նախագահ Ռանասինխ Պրեմադասան։

2019- Նարուհիտոն դարձել է Ճապոնիայի նոր կայսրը, կեսգիշերին ավարտվել է կառավարման Հեյսեյ դարաշրջանը և սկսվել է Ռեյվա նոր կառավարումը, ինչը նշանակում է «գեղեցկություն և ներդաշնակություն»։

2020- ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ նոր կորոնավիրուսը տարածվել է Չինաստանում գտնվող լաբորատորիայից, իսկ ԱՀԿ-ն Չինաստանի գործակալ է:

Կ․ Խաչիկյան