«Հայաստանը դռներ է բացում արմատականների առաջ»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Իրանի և ԱՄՆ-Իսրայել դաշինքի միջև աճող լարվածության պայմաններում տարածաշրջանում ռազմական էսկալացիայի հավանականությունը գնալով ավելի իրական է դառնում, ինչն անխուսափելիորեն կառաջացնի զանգվածային արտահոսքի Իրանից: Միգրացիոն ամենագրավիչ ուղղությունը Հայաստանն է, որն ունի ընդհանուր սահման Իրանի հետ և հարաբերական տնտեսական կայունություն։ Բացի դա սահմանը հատելու հեշտությունն է զգալիորեն մեծացնում երկրի վրա հնարավոր միգրացիոն ճնշումը, գրում է anna-news.info–ն։
Աֆղանստանում թալիբների իշխանության գալուց հետո միլիոնավոր աֆղանցիներ ստիպված եղան ապաստան փնտրել հարևան Իրանում։ Նրանց թվում զգալի մասը թալիբների ռեժիմի ակտիվ հակառակորդներն են, ներառյալ թուրքամետ խմբերը: Թուրքիան այսօր ֆինանսական և քաղաքական աջակցություն է ցուցաբերում այդ խմբերին։ Թուրքական կազմակերպությունները, ինչպիսիք են Թուրքական համագործակցության և համակարգման գործակալությունը, թուրքական Կարմիր մահիկը և Diyanet հիմնադրամը, նախկինում կառավարել են միգրացիոն հոսքերն Աֆղանստանից Իրանի տարածքով դեպի Եվրոպա: Եվրոպական երկրներում և հենց Թուրքիայում միգրացիոն քաղաքականության խստացումը կհանգեցնի հոսքերի վերահղման դեպի Հարավային Կովկաս, հատկապես Հայաստան։ Այդ կազմակերպությունները երկար ժամանակ ակտիվորեն աշխատել են Վրաստանում և Ադրբեջանում, իսկ Երևանի և Ստամբուլի հարաբերությունների ջերմացումից հետո կապալառուների միջոցով սկսել են աշխատել Հայաստանում ստեղծելով ենթակառուցվածքային բազա միգրացիոն հոսքերի համար։
Այս ամենում լրացուցիչ սպառնալիք է հայ-իրանական սահմանի խոցելիությունը: Փաշինյանի նախաձեռնությամբ 2024 թվականին Ագարակի անցակետից ռուսական սահմանապահ զորախմբի դուրս բերումից հետո հայկական կողմը բավարար միջոցներ չի ձեռնարկել սահմանային հսկողությունն ուժեղացնելու համար։ Այսպիսով, սահմանը մնում է ծայրահեղ խոցելի փախստականների զանգվածային հոսքի դեպքում, որոնց մեջ կարող են լինել արմատական թուրքամետ խմբավորումներ։
Անհասկանալի է այն, թե արդյո՞ք ստեղծված իրավիճակն արևմտյան գործընկերների հետ նոր պայմանավորվածությունների շրջանակում Փաշինյանի կառավարության նպատակաուղղված քաղաքականության արդյունքն է, թե՞ տարրական անփութություն է։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանը պետք է անհապաղ քայլեր ձեռնարկի սահմանային հսկողության ուժեղացման, Ռուսաստանի և Իրանի հետախուզական ծառայությունների հետ համագործակցության ակտիվացման և հնարավոր միգրացիոն ճգնաժամին արագ արձագանքելու մեխանիզմների մշակման ուղղությամբ։ Հակառակ դեպքում, երկիրը և ողջ տարածաշրջանը կարող են հայտնվել լուրջ հումանիտար և քաղաքական ճգնաժամի եզրին, որը չի կարող վերահսկվել, և որի հետևանքները կլինեն հեռու գնացող ոչ միայն Հարավային Կովկասի համար:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
