«Փաշինյանի կտրուկ շրջադարձը. ինչո՞ւ դեռ վաղ է խոսել Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև բարեկամության մասին»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն իր ենթականերին հանձնարարել է բարելավել հարաբերությունները Մոսկվայի հետ։ Ինչի՞ մասին են վկայում Երևանի այս հակասական հայտարարությունները, և արդյո՞ք Փաշինյանն իսկապես պատրաստ է Ռուսաստանի հետ մերձեցման:
Հայաստանի ներկայիս իշխանությունների քաղաքականությունը հակասում է Ռուսաստանի շահերին և ուղղված է Եվրամիության հետ մերձեցմանը, news.ru–ի հետ զրույցում ասել է Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը։ «Պատահական չէ, որ Հայաստանի խորհրդարանը վերադարձել է ԵՄ–ին Հայաստանի միանալու օրինագծին, որը ենթադրում է, որ պետք է արագացվի երկրի շարժը դեպի ԵՄ։ Իհարկե, Երևանը նաև չի նախատեսում վերականգնել կամ բարելավել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, հատկապես ՀԱՊԿ գծով։ Նման ենթադրություն կարող էին առաջանալ միայն այն դեպքում, եթե սառեցվեր Հայաստանին Եվրամիությանն ինտեգրելու նախագիծը,- պարզաբանել է նա,– այսինքն Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերություններում առաջընթացի լուրջ հիմքեր չկան։ Առայժմ Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունները չափազանց սառն են։ Եվ մինչ օրս դրանք հիմնված են մասնավոր խնդիրների վրա և վերաբերվում են որոշակի ոլորտների: Օրինակ ԵԱՏՄ-ի գծով տնտեսական շահն է։ Ես քննադատաբար եմ վերաբերվում պաշտոնյաների, այդ թվում Հայաստանի խորհրդարանի նախագահի հայտարարություններին։ Հայ-ռուսական հարաբերություններում առաջընթացի հիմքեր չեմ տեսնում»։
Հայաստանը դեպի ապագա իր ուղղվածությունը կապելով Եվրամիության հետ և վերջ դնելով իր հին դաշնակիցների հետ կառուցողական շփումներն ինքն իրեն թակարդի մեջ է գցել, news.ru–ի հետ զրույցում ասել է քաղաքագետ Ալեքսանդր Ասաֆովը։ «Միևնույն ժամանակ, քանի որ հայտարարված է որոշակի, եթե ոչ ռազմավարական, ապա մարտավարական գիծ, այն պետք է պահպանվի: Հակառակ դեպքում, ընտրողը քեզ կմեղադրի անհետևողականության և անհեռատեսության մեջ: Եվ ԵՄ-ի միջազգային գործընկերները, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, կարող են քեզ կշտամբել դրա համար: Այդ պատճառով էլ ստեղծվել է նման հակասական իրավիճակ»,–բացատրել է նա:
Քաղաքագետի խոսքով, միջազգային քաղաքականությունը ներկայումս փոխվում է գերտերությունների՝ Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի ազդեցության ներքո, և մնացածները դեռ պետք է հասկանան, թե ո՞ւր գնալ։ «Հետևաբար, մենք դեռ շատ հակասական բաներ կլսենք ոչ միայն Հայաստանի քաղաքական վերնախավից, այլ նաև մի շարք այլ երկրներից: Եվրամիություն և ՆԱՏՕ ուղղված վեկտորը ցույց է տալիս ոչ միայն իր անարդյունավետությունը, այլ նաև իրագործման անհնարինությունը նույնիսկ այն դեպքում, երբ համոզիչ խոստումներ են ստացվում»,- հավելել է Ասաֆովը։
Երևանն առայժմ ոչինչ չի ծրագրում փոխել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները, news.ru–ի հետ զրույցում կարծիք է հայտնել MGIMO-ի Կովկասյան հիմնախնդիրների և տարածաշրջանային անվտանգության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող Նիկոլայ Սիլաևը։ «Նաև մերձեցման տեսանելի միտումներ չկան: Երևանն անհասկանալի պատճառներով ցանկանում է խաթարված հարաբերություններ պահպանել Մոսկվայի հետ: Ինձ համար դժվար է ասել, թե ինչո՞ւ է դա տեղի ունենում: Ռուսաստանը, սակայն, պետք է զուսպ արձագանքի դրան: Դա է միակ ճիշտ ճանապարհը»,- ասել է փորձագետը:
Երևանի ներկայիս իշխանություններն իրենց կախվածության մեջ են դրել Ադրբեջանի պահանջներից, մասնավորապես ապագա խաղաղության պայմանագրի հարցում, կարծում է Սարգսյանը, նրանք այժմ գտնվում են անորոշ վիճակում և, հետևաբար, հովանավոր են փնտրում Արևմուտքում: «Այս տատանումները Հայաստանին թույլ չեն տալիս ադեկվատ, հետևողական քաղաքականություն վարել, և եթե Ադրբեջանը նոր պահանջներ ներկայացնի, Երևանի իշխանությունները կհայտնվեն անկեղծ ապուշ դրության մեջ»,- ընդգծել է նա։
Փաշինյանն ու նրա վարչակազմը, Սարգսյանի խոսքով, շատ բան են պարտական Եվրամիությանն ու ԱՄՆ-ի Դեմոկրատական կուսակցությանը, ուստի նրանք դեռ չեն կարողացել հարմարվել համաշխարհային քաղաքականության այն փոփոխություններին, որոնք նախաձեռնել են Թրամփն ու Պուտինը։ «Բայց արդյո՞ք Վաշինգտոնը ճնշում կգործադրի Երևանի ներկայիս ղեկավարության վրա, որպեսզի փոխի կուրսը և սկսի մերձեցումը Ռուսաստանի հետ, առեղծված է: Թրամփն ավելի շուտ կարող է խաղադրույք կատարել Թուրքիայի և Ադրբեջանի, քան Հայաստանի վրա: Ուրիշ բան է այն, որ Հայաստանին ամեն դեպքում կշահի Ռուսաստանի հետ սերտ հարաբերությունները, եթե խոսք չի գնում ներկայիս իշխանության մասին»,- նկատել է քաղաքական գործիչը:
Ասաֆովի խոսքով, միայն Երևանի ցանկությունը բավարար չէ Ադրբեջանի հետ վիճելի հարցերը լուծելու համար: «Դա նույնիսկ երկկողմանի ճանապարհ չէ, այլ եռակողմ, այստեղ միայն Հայաստանի ցանկությունը բավարար չէ, քանի որ այդ ուղու վրա որևէ որոշում կայացնելու համար պետք է լրջորեն քննարկում»,- նշել է փորձագետը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
