Ո՞ւր է թեքվում Երևանը. Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակը խոսել է ՀԱՊԿ-ին անդամակցելու մասին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հայաստանը հայտարարել է, որ չի նախատեսում վերադառնալ Ռուսաստանի մասնակցությամբ տարածաշրջանային տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման եռակողմ հանձնաժողովի աշխատանքներին։ Նրանք համոզված են, որ Բաքվի հետ բանակցային գործընթացում սկզբունքորեն միջնորդներ պետք չեն, գրում է Mk.ru–ն։
Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները ծանր ժամանակներ են ապրում: Պատճառը Հայաստանի իշխանությունների ոչ հետեւողական պահվածքն է։ Նրանք մի կողմից պատրաստ են ուժեղացնել ինտեգրումը ԵԱՏՄ-ի և BRICS-ի շրջանակներում, բայց մյուս կողմից քննադատում են Ռուսաստանի ղեկավարությանը Ադրբեջանի հետ հակամարտությունում երկրին իբր անբավարար օգնություն ցուցաբերելու համար։
Հիշեցնենք, որ կողմերին հաջողվել է համաձայնության գալ խաղաղության պայմանագրի բոլոր կետերի շուրջ առանց միջնորդների մասնակցության։ Սակայն նրանք այդպես էլ չեն մոտեցել խաղաղությանը։ Ադրբեջանին զայրացնում է Եվրամիության հետ Երևանի սիրախաղը: Հայաստանի ղեկավարությունը նաև համաձայնել է փոփոխել երկրի Սահմանադրությունը պայմանավորված նախաբանով, որտեղ կան տարածքային պահանջներ Ադրբեջանի դեմ։ Անհայտ է, թե այդ համաձայնագրի շրջանակներում էլ ինչի՞ է համաձայնել Երևանը։ Համաձայնեցված փաստաթղթի վերջնական տեքստը այդպես էլ չի ներկայացվել հանրությանը։
Զալցբուրգի համալսարանի քաղաքական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի միջազգային հարաբերությունների խորհրդի փորձագետ Քամրան Հասանովը Mk.ru-ին պարզաբանել է, թե հնարավո՞ր է հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը լուծել առանց միջնորդների մասնակցության։
- Հայաստանի համար որքանո՞վ է ձեռնտու Բաքվի հետ հարցեր լուծել առանց Մոսկվայի մասնակցության։
- Ադրբեջանը չի ցանկանում Հայաստանին աջակցող ԵՄ-ի, Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի մասնակցությունը։ Իսկ Երևանը դեմ է որպես միջնորդ մի այնպիսի երկիր, որը իրեն աջակցությամբ չի արտահայտվի նույնքան միանշանակ, որքան բանակցությունների մասնակիցը։ Փաշինյանն արդեն շրջադարձ է կատարել դեպի Արևմուտք: Ուստի Մոսկվայի՝ որպես արբիտրի հրավերը հասկանալի չի լինի։ Եվ հատկապես եվրոպացիների կողմից, քանի որ ներկայումս կա սրացում Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ռուսաստանի միջև կապված Ուկրաինայի շուրջ բանակցությունների և Եվրոպայի ռազմականացման հետ կապված իրավիճակի հետ։
- Ո՞րն է տրանսպորտային ուղիների ապաշրջափակման հիմնական խնդիրը։
- Տրանսպորտային երթուղիների ապաշրջափակման խնդիր չկա: Փաշինյանը պարզապես Զանգեզուր/Սյունիք միջանցք ստեղծելու փոխարեն տարբեր հնարքներ է անում Ադրբեջանից Նախիջևան երթուղին երկարացնելու համար։ Ընդունում եմ, որ Զանգեզուրի միջանցքին չհամաձայնելու դրդապատճառներից մեկն էլ ոչ միայն արտաքին աշխարհից և Իրանից կտրվելու վախն է, այլ նաև Ռուսաստանի կողմից միջանցքի վերահսկման հավանականությունը, ինչպես նշված է 2022 թվականի եռակողմ հայտարարության մեջ։
- Հնարավո՞ր է այդ հարցում համաձայնության գալ։
- Տրանսպորտային երթուղիների հարցն արդեն դուրս է եկել համաձայնագրի տեքստի շրջանակներից։ Ուստի երկրները ժամանակ կունենան ընդհանուր լեզու գտնելու համար։ Փաստաթղթի ստորագրման հիմնական խնդիրը Հայաստանի սահմանադրությունն է։ Քանի դեռ այն պարունակում է Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջներ ունեցող կետեր, Բաքուն չի համաձայնի վերջնական խաղաղության։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
