Թբիլիսիի Խոջիվանքի գերեզմանատունն անվանվել է Հայ մշակույթի գործիչների պանթեոն․ պատմության այս օրը (17 մարտ)

 ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ - Իռլանդիա՝ Սուրբ Պատրիկի օր, ԱՄՆ-ի Բոստոն նահանգ՝ Անգլիական բանակի էվակուացիայի օր, Թաիլանդ՝ Ազգային Մուայ-Թայ ըմբշամարտի օր։

 ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1865- ծնվել է լեզվաբան Մանուկ Աբեղյանը։

1962- Թբիլիսիի Խոջիվանքի գերեզմանատունն անվանվել է Հայ մշակույթի գործիչների պանթեոն:

1964 – ծնվել է դերասան Ռոբերտ Հակոբյանը:

1988-Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Շահումյանի շրջանի և Գետաշենի ենթաշրջանի խորհրդային իշխանության ներկայացուցիչները դիմել են վերադաս մարմիններին իրենց ԼՂՀ-ի կազմում ընդգրկելու խնդրանքով։

1991-տեղի է ունեցել ԽՍՀՄ-ի պահպանման վերաբերյալ համամիութենական հանրաքվե, որին մասնակցել են Բելառուսը, Ուկրաինան, Ուզբեկստանը, Ղազախստանը, Ադրբեջանը, Ղրղզստանը, Տաջիկստանը և Թուրքմենիան, Հայաստանի իշխանությունը խոչընդոտել է հանրաքվեի անցկացումն իր տարածքում։

1992-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Իտալիայի հետ։

1994 —Ստեփանակերտ քաղաքի մոտ հայկական ուժերի կողմից խփվել է  իրանական C-130 ռազմա-տրանսպորտային ինքնաթիռը, որը Մոսկվայից Թեհրան էր տեղափոխում իրանցի դիվանագետների ընտանիքներ, զոհվել են 19 ուղևորները և անձնակազմի 13 անդամները։

1995 - Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում տեղի է ունեցել ընդհարում ՕՄՕՆ-ի և բանակային ստորաբաժանումների միջև։

1997- վախճանվել է նկարիչ Պետրոս Մալայանը։     

2004-նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը Հայաստանի գլխավոր դատախազության կոլեգիայի անդամներին է ներկայացրել գլխավոր դատախազի պաշտոնում վերանշանակված Աղվան Հովսեփյանին: 

2011-Ընդդիմադիր Հայ ազգային կոնգրեսի Մատենադարանի մոտ սկսված հանրահավաքը շարունակվել է Ազատության հրապարակում, որը 2008 թվականի հետընտրական իրադարձություններից հետո փակ է եղել ընդդիմադիրների հավաքների համար:

2015-Երևանում  կայացել է Եվրանեսթի լիագումար նիստը, որտեղ ընդունվել է  Ցեղասպանությունը դատապարտող բանաձև։

2016-Սամվել Ալեքսանյանը հակադարձել է հումքի անվան տակ շաքարավազ ներկրելու և այդպիսով բարձր մաքսատուրքերից խուսափելու մասին մեղադրանքներին, ըստ նրա պնդման ընդդիմադիր պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանն իր հասեցին մեղադրանքներ է հնչեցնում ընդամենը ցույց տալու համար, որ իշխանությունների հետ կապ չունի, մինչդեռ նա «իրենց ախպերն է»:

2023- Երևանի քաղաքապետ Հրաչյա Սարգսյանը հրաժարական է ներկայացրել:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

մ․թ․ա․ 45- տեղի է ունեցել ճակատամարտ հանրապետականների և Կեսարի զորքերի միջև Մունդի մոտ, որն ավարտվել է Կեսարի փայլուն հաղթանակով, որն էլ իր հերթին փաստացի վերջ է դրել Պոմպեոսի և Կեսարի միջև ծագած քաղաքացիական պատերազմին։ Ճակատամարտում զոհվել են հանրահայտ զորահրամանատարներ Պուբլիոս Աթթիյ Վարը և Տիտ Լիբիենը։

180- վախճանվել է Հռոմեական կայսրության կայսր, Անտոնինոսների հարստության ներկայացուցիչ, ուշ ստոյիկյան դպրոցին պատկանող փիլիսոփա, Էպիկտետոսի հետևորդ, «Խորհրդածություններ» երկի հեղինակ Մարկոս Ավրելիոսը։

461 — վախճանվել է կաթոլիկ սուրբ Պատրիկը։

624 —Բադրայի մոտ տեղի է ունեցել առաջին խոշոր ճակատամարտը մահմեդականների և կուրայշիթների միջև։

1521 —Ֆերնան Մագելանի արշավախումբն ափ իջնելով Հոմոնհոն կղզիախմբի կղզիներից մեկում հայտնաբերել է Ֆիլիպինները։

1524 —ծնվել է Յուկատանի երկրորդ եպիսկոպոս Դիեգո դե Լենդա Կալդերոնը, որը հանդիսացել է մայաների քաղաքակրթության ուսումնասիրող։

1628 —ծնվել է ֆրանիացի դասական քանդակագործ Ֆրանսուա Ժիրարդոնը։

1782 — վախճանվել է հանրահայտ շվեյցարացի ֆիզիկոս-մաթեմատիկոս Դանիել Բեռնուլին։

1825 —Սանտա-Դոմինիկա կղզու իսպանական հատվածում հայտարարվել է Դոմինիկյան հանրապետության ստեղծումը։

1834 —ծնվել է գերմանացի ինժիներ, կոնստրուկտոր, արդյունաբերող Գոտտլիբ Դայմլերը։

1856 — ծնվել է ռուս նկարիչ Միխաիլ Վրուբելը։

1932 —Ֆինլանդիայի կառավարությունն ի նշան չոր օրենքի թեթևացման պատվիրել է 875 հազար շիշ սպիրտային խմիչք։

1845 —անգլիացի Ստիվեն Պերրին արտոնագրել է գրասենյակային ռետինը։

1861- ստեղծվել է Իտալիայի Թագավորությունը։

1899-Անգլիայի Քենտ կոմսության Գուդվինի ավազներում խրված կոմերցիոն նավն ուղարկել է աղետի առաջին ռադիոազդանշանը՝ ՍՈՍ-ը։

1899 - աստղագետ Ուիլյամ Պիկերինգը հայտնաբերել է Սատուրնի արբանյակ Ֆիբին:

1930- ծնվել է ամերիկացի տիեզերագնաց օդաչու, ինժեներ, Լուսնի վրա իջած 8-րդ մարդը հանդիսացող Ջեյմս Իրվինը։

1937 —վախճանվել է բրիտանացի քաղաքական և պետական գործիչ Ժոզեֆ Օստին Չեմբեռլենը։

1950- ԱՄՆ-ում հայտարարվել է Պարբերական աղյուսակի 98-րդ տարրի` Կալիֆոռնիումի հայտնաբերման մասին։

1959 —Դալայ-Լամա 14-րդն իր համախոհների հետ Տիբեթից փախել է հնդկական Դհարամսալա քաղաք, որտեղ էլ կազմավորել է երկրից դուրս գտնվող տիբեթական կառավարություն։

1959 –վախճանվել է  վրացի խորհրդային գրող Գալակտիոն Տաբիձեն։

1960 —Ճապոնիայում վաճառքում հայտնվել են բազմագույն ֆլոմաստերներ։

1963- Ինդոնեզիական Բալի կղզում Ագունգ լեռան հրաբխի ժայթքումից զոհվել է մոտ 10 000 մարդ։

1966 —կայացել է առաջին հրթիռի արձակումը Պլեսեցկ տիեզերակայանից․ «Վոստոկ 2» հրթիռակիրը երկրի ուղեծիր է դուրս բերել «Կոսմոս 112» արհեստական արբանյակը։

1973- բացվել է Լոնդոնի կամուրջը։

2004 —Կոսովոյում սկսվել են երկօրյա ջարդերը, որոնց ընթացքում վառվել են 34 վանք և աղոթատեղի։

2020-վախճանվել է ռուս գրող և քաղաքական գործիչ Էդուարդ Լիմոնովը։

2023 —Հաագայի միջազգային քրեական դատարանը ձերբակալման օրդեր է տվել Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Ռուսաստանի երեխաների իրավունքներով լիազոր Մարիա Լվով–Բելովայի նկատմամբ:

2024 —Ռուսաստանում տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններում վերընտրվել է Վլադիմիր Պուտինը:

Կ. Խաչիկյան