Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

Մոսկվայում Հեյդար Ալիևի հուշարձանի հիմնաքարն է դրվել

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Մարտի 4-ին Հեյդար Ալիևին նվիրված նոր հուշարձանի հիմնաքարն է դրվել Մոսկվայում՝ Ադրբեջանի դեսպանատան հարևանությամբ գտնվող պուրակում, գրում է Bloknot.ru–ն: Հեյդար Ալիևը դեռ հեռավոր 1960-ականներին գլխավորել է ՊԱԿ-ի ադրբեջանական մասնաճյուղը, իսկ հետո բարձր պաշտոններ զբաղեցրել թե՛ Բաքվում, թե՛ Մոսկվայում: ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հենց նրան հաջողվեց պահպանել կայունությունը առաջին Ղարաբաղյան պատերազմում հայերի կողմից կործանվող հանրապետությունում։ Նա իր որդուն՝ Իլհամ Ալիևին է հանձնել հզորացած, բայց վրեժխնդրության պատրաստ երկիր։ Ալիև կրտսերը երկար սպասեց, բարեփոխեց և վերազինեց բանակը, իսկ հետո ղարաբաղյան խնդրով զբաղվեց երկու փուլով՝ 2020 և 2023 թվականներին:

Իլհամ Ալիևը միշտ ձգտել է բարեկամական հարաբերություններ պահպանել Ռուսաստանի հետ։ Բայց դա կարծես թե խաթարվեց 2024 թվականի դեկտեմբերի 25-ի միջադեպից հետո: Այն ժամանակ Գրոզնիի քաղաքացիական օդանավակայանի վրա ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքերի հարձակման ժամանակ վնասվել էր ադրբեջանական ավիաուղիների ինքնաթիռը, որն այնուհետև կործանվել էր Ղազախստանի Ակտաուի մոտակայքում։ Ինքնաթիռում գտնվող 67 մարդկանցից 29-ը ողջ են մնացել, 38-ը մահացել են: Ադրբեջանը, չսպասելով անգամ միջադեպը հետաքննող հանձնաժողովի եզրակացություններին, կտրուկ հայտարարություն արեց` մեղադրելով Ռուսաստանին։ Ռուսաստանում Կրեմլին մոտ  քաղաքագետներն ու հրապարակախոսները սկսեցին Իլհամ Ալիևին անվանել «բռի» և գրեթե բրիտանա-թուրքական լաքեյ։ Ռուսաստանի Դաշնությունում գործող և ադրբեջանցիներին պատկանող բիզնեսները «ճնշելու» կոչեր եղան, սակայն կրքերը հանդարտվեցին։ Բաքուն դադարել է ագրեսիվ հայտարարություններ անել, Մոսկվան նույնպես «խլացրել» է իր արձագանքը։ Փետրվարի վերջին Չեչնիայի ղեկավար Ռամզան Կադիրովը ցուցադրական հաշտարար ժեստ արեց: Նա ինքնաթիռի ողջ մնացած բորտուղեկցորդներին պարգևատրեց «Չեչնիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» մրցանակով։ Ադրբեջանն անմիջապես արձագանքեց դրական մեկնաբանություններով։

Ըստ ամենայնի, Հեյդար Ալիևի հուշարձանի հիմնաքարի տեղադրումը շարունակում է հարաբերությունների կարգավորման միտումը։ Հետաքրքիր է այն, որ հուշարձան կառուցելու գաղափարը պաշտոնապես ներկայացվել է «մտահոգված հասարակության»՝ ԲԱՄ–ի վետերանների կողմից: 1980-ականներին Ալիև-ավագը ակտիվորեն վերահսկում էր այդ շինարարության գործընթացը: Այսինքն ստացվում է այնպես, որ ռուսական պետությունը մի տեսակ գործ չունի հուշարձանի կառուցման հետ։ Սակայն, իհարկե, սա հստակ ազդակ է թե՛ ԶԼՄ-ներին, թե՛ ցածր մակարդակի քաղաքական գործիչներին (օրինակ պատգամավորներին, որոնք հաճախ են կոշտ արտահայտվում) թե՛ Ադրբեջանում, թե՛ Ռուսաստանում։

Երևանում, հավանաբար, մեծ մտահոգությամբ են հետևում հուշարձանի հիմնաքարի տեղադրմանը։ Հիշեցնենք, որ ներկայումս Հայաստանը ռազմական տեսանկյունից ի վիճակի չէ դիմակայել Ադրբեջանին։ Իրականում ոչ թե ուժերի բացակայությունն է Իլհամ Ալիևին խանգարում արագորեն օկուպացնել ողջ Հայաստանը, այլ աշխարհաքաղաքական հնարավոր բացասական հետևանքները։

Ինքը՝ Իլհամ Հեյդարովիչը, չի հոգնում հիշեցնել հայերին, որ Ղարաբաղում նրանք ամբողջությամբ կապիտուլյացիայի ենթարկեցին, հարցը լուծվեց առանց որևէ փոխզիջման։ Ավելին, նա կարծում է, որ 1920 թվականին խորհրդային իշխանությունը Հայաստանին անարդարացիորեն տվել է տարածքներ, որոնք Ադրբեջանն իրավամբ համարում էր իրենը, դա, այսպես կոչված, Արևմտյան Զանգեզուրն է։ Հայկական ԽՍՀ-ին անցնելու պատճառով Նախիջևանի տարածքն անջատվել է հիմնական ադրբեջանական տարածքից՝ դառնալով էքսկլավ։ Ի դեպ, հենց Նախիջևանում է ծնվել Հեյդար Ալիևը: Կրտսեր Ալիևն ի վիճակի է ռազմական ճանապարհով գրավել Արեւմտյան Զանգեզուրը։ Բայց առայժմ նա հայերին առաջարկում է «փոքր արյունահեղությամբ» ելք՝ պարզապես Ադրբեջանին արտատարածքային ճանապարհ տրամադրել դեպի Նախիջևան: Այսինքն տրանսպորտային զարկերակ, որով ադրբեջանցիները կկարողանան երթևեկել առանց հայ սահմանապահների ու մաքսավորների հսկողության:

Մոսկվայի հետ նորմալ հարաբերությունների վերականգնումն ակնհայտորեն ազատում է Բաքվի ձեռքերն այդ ուղղությամբ։ Ավելին, Նիկոլ Փաշինյանի բոլոր չարաճճիություններից հետո ռուսական հասարակական կարծիքը բավականին անտարբեր է լինելու հայ-ադրբեջանական հերթական բախման և Հայաստանի հնարավոր տարածքային կորուստների նկատմամբ։ 

Ադրբեջանի նախագահն այժմ 63 տարեկան է։ Առողջ ապրելակերպ վարելով և որակյալ բժիշկների հսկողության տակ լինելով նա կարող է հեշտությամբ պահպանել լավ ֆիզիկական մարզավիճակը և ողջամտությունը մինչև 2050-ական թվականները: Երկիրը ստանձնելուց հետո նա սպասեց 17 տարի Ղարաբաղի հարցը լուծելուց առաջ: Հավանաբար Զանգեզուրը շատ ավելի շուտ կհայտնվի Իլհամ Հեյդարովիչի ձեռքում և հետո ​​ապագայում, երբ նրա որդին ստանձնի նախագահի պաշտոնը, ապա Ադրբեջանն այդ ժամանակ հավանաբար տարածքային խնդիրներ այլևս չի ունենա։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըԵնոքավան-Կարմիրգյուղ ճանապարհին նոյեմբերի 19-ին պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվենԻրանի բանակը հայտարարել է Քուվեյթի ռազմակայանում տեղակայված ամերիկյան Patriot համակարգերին հարվածելու մասինՍպասվում է կարճատև անձրև. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի«Total Chess World Championship Tour Pilot 2026»-ում խաղային առաջին օրն ավարտվել է Հայկ Մարտիրոսյանի հաղթանակովԱդրբեջանի և Վրաստանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությունըԱրգենտինայի երիտասարդ աստղերը 7:0 հաշվով հաղթել են Կոստա Ռիկայի հավաքականինՍլովակիայում տեղի են ունեցել հակակառավարական զանգվածային հանրահավաքներԱԷՄԳ-ն հույս ունի, որ շատ շուտով կկարողանա վերսկսել Իրանի օբյեկտների ստուգումները․ ԳրոսսիՀայտնի են Globe Soccer Awards 2026-ի բոլոր անվանակարգերի թեկնածուներըՔեմբրիջի բառարանը հայտարարել է 2026 թվականի բառըԿանդինսկու՝ Բաուհաուսի շրջանի ստեղծագործությունը ռեկորդ է սահմանել Christie's-ի աճուրդումՄԱԿ-ը պետք է որոշակի դեր խաղա միջազգային hակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում hակամարտության կարգավորման գործընթացներում. Ռաֆայել ԳրոսիՓաշինյանը և Գերմանիայի ԱԳ նախարարը քննարկել են ՀՀ-ԵՄ-ի միջև առևտրատնտեսական կապերի խթանման ուղղությամբ իրականացվող քայլերըՎանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 18-րդ հողատարածքը«Ֆազի»՝ Սերգեյ Գրիգորյանի uպանողին Ռուսաստանից բերել են ՀայաստանԻրանը Հորմուզի նեղուցի երկնքում խnցել է ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ«Toyota»-ն «Չայնիի» ոլորաններում բախվել է արգելապատնեշներին, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են․ ShamshyanԱբու Դաբիում աճուրդի են հանվել Մայքլ Ջեքսոնին պատկանող ավելի քան 100 իրԷրդողանը կոչ է արել nւժեղացնել ճնշումը Իսրայելի վրա՝ Գազայում шղետը դադարեցնելու համարՖրանսիայում դպրոցականների բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր ձերբակալվել է ավելի քան 7,000 մարդԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԹուրքիայումՆախատեսվում է երկարաձգել Արցախից տեղահանված անձանց կարգավիճակի ժամկետը․ մանրամասներԹՐԻՓՓ-ի մուտքի և ելքի հատվածները գտնվում են Ադրբեջանի տարածքում, հիմնական տեխնիկական պարամետրերը պետք է համաձայնեցվեն Բաքվի հետ. ԲայրամովՀայտնի են 2027 թվականի ձմեռային զորակոչի և զորացրման ժամկետներըԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ֆերնետ լիկյորԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՔՊ-ն այդքան ձայն չի ստացել, որ սահմանադրական հանրաքվե նախաձեռնի. Լևոն ՔոչարյանՌումինիայում 5,7 մագնիտուդ nւժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել. կան տnւժածներԳառնիում 19-ամյա երտասարդը կոկաինով 30 փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է2027 թվականի պետբյուջեի նախագծի հիմնական ցուցանիշներըԵս շատ կցանկանայի, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի. Յոհան ՎադեֆուլՈսկու գինը 2025–ի սեպտեմբերի 29-ից ի վեր առաջին անգամ իջել է 3 800 դոլարից ցածրՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԱՄՆ-ը դիտարկում է Թրամփի և Կիմ Չեն Ընի հանդիպման հնարավորությունը. Ռուբիո«ԵՄ-ն Փաշինյանին նախապատրաստել է Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ, որը կորոշի Հայաստանի ճակատագիրը. Իսկ փող ընդհանրապես չտվեցին»Իրազեկում. փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներՊակիստանցին դատապարտվել է 27,5 տարվա ազատազրկման՝ Թրամփի դեմ մաhափnրձ նախապատրաստելու համար«Ընդդիմությունը զգուշացրել է նոր ՀՀ Սահմանադրության ընդունման ռիսկերի մասին»
Ամենադիտված