Վաշինգտոնի հետ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր ստորագրած Երևանը նպատակ ունի հրաժարվել ռուս սահմանապահներից Իրանի և Թուրքիայի հետ Հայաստանի սահմանին
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ռուս սահմանապահները դուրս կբերվեն Հայաստանից, Երևանը ծրագրում է հրաժարվել հայ-թուրքական և հայ-իրանական սահմանները պահպանող ռուս զինվորականներից, հայտնել է հանրապետության փոխարտգործնախարար Պարույր Հովհաննիսյանը։ «Իդեալական աշխարհում յուրաքանչյուր երկիր պետք է կարողանա վերահսկել իր սահմանները»,– ասել է նա։
Հայտարարությունը հնչել է Երևանի և Վաշինգտոնի միջև ռազմավարական գործընկերության համաձայնագրի ֆոնին, որի շրջանակներում հանրապետությունում կհայտնվի ԱՄՆ սահմանապահ խումբ։ Նշվել է, որ այս հարցով Երևանն արդեն բանակցություններ է վարել Թեհրանի հետ։ Հովհաննիսյանի խոսքով, իրանական կողմը որեւէ մտահոգություն չի ցուցաբերել.
Երևանի դիվանագիտական ներկայացուցիչը դրական է պատասխանել նաև այն հարցին, թե արդյո՞ք ԱՄՆ-ի օգնությունն ուղղված կլինի ռուսական ստորաբաժանումների դուրսբերմանը։
Ինչպես նշել է vestikavkaza.ru-ի ավագ վերլուծաբան Անդրեյ Պետրովը, Երևանի կողմից ԱԴԾ սահմանապահ ծառայություններից լիովին հրաժարվելը, անկասկած, կոշտ արձագանք կառաջացնի Մոսկվայում և կընկալվի որպես Ռուսաստանի դեմ Հայաստանի արմատական թշնամական քայլ: «Հայաստանը կարող է ասել, որ դրանում առանձնահատուկ ոչինչ չկա, քանի որ նախկինում ռուս սահմանապահները հսկում էին Թուրքիայի և Իրանի սահմաններն այն պատճառով, որ Երևանն առավելագույն ուժային ռեսուրսներ էր ուղղում Ադրբեջանի տարածքները պահելու համար, իսկ այժմ նման խնդիր չկա, և որոշ զինվորները կարող են տեղափոխվել սահմանապահ զորքեր: Բայց Մոսկվայում ոչ ոք չի հավատա, որ դա է հանրապետությունից ռուս սահմանապահների դուրսբերման իրական պատճառը, այլ ոչ թե դա ֆորմալ պատրվակ է, քանի որ Ադրբեջանից հայկական զորքերի պարտությունն ու վտարումը չէ այդ որոշման միակ ենթատեքստը և հեռու է որոշիչ լինելուց»,- ասել է նա առաջին հերթին։
«Սահմանիչ ենթատեքստը Ռուսաստանի Դաշնության հետ ռազմական համագործակցության նվազեցմանն ուղղված Հայաստանի քայլերի շղթան է: Նախ ՀԱՊԿ-ին հանրապետության մասնակցության «սառեցումը»՝ կազմակերպության բյուջե տարեկան վճարումների դադարեցմամբ և ցանկացած համատեղ գործողությունների մերժումը: Ռուս սահմանապահների դուրսբերումը «Զվարթնոց» օդանավակայանից և հայ-իրանական սահմանի միակ սահմանակետից՝ Ագարակից: Ի դեպ, այստեղ նպատակներն ակնհայտ են: Հայաստանին պետք չէ, որ Ռուսաստանը վերահսկի բեռնափոխադրումները Զվարթնոցով և Ագարակով։ Թե ինչ ապրանքներ են դրանք, պետք չէ գուշակել: Զվարթնոցով զենք է մատակարարվում Արևմուտքից, Հնդկաստանից՝ Իրանի տարածքով, և Երևանը կցանկանար թաքցնել դրանք: Իսկ ԱԴԾ-ի սահմանապահ ծառայություններից հրաժարումն Իրանի և Թուրքիայի հետ սահմաններին այլ նպատակ ունի, այն է իջեցնել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների մակարդակը»,- պարզաբանել է նա։
«Հայաստանը ոչ միայն նվազեցնում է ռազմական շփումները Ռուսաստանի հետ, այլ միաժամանակ մեծացնում է համագործակցությունն այդ ոլորտում Արևմուտքի, հատկապես Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի հետ: Ընդ որում, դա ամենևին էլ չի թաքցվում, այլ նույնիսկ ընդգծվում է, ինչն էլ հաստատում է Պարույր Հովհաննիսյանի հայտարարությունը: Ռուս սահմանապահների դուրսբերումն ուղեկցվելու է ամերիկյան ուժային կառույցների հետ փոխգործակցությամբ, դա իր հերթին հուշում է, որ ռուսական ուժերի փոխարեն հայկական սահմաններում հայտնվելու են ամերիկյան զորքեր։ ԵՄ-ն և Կանադայի հատուկ ծառայություններն արդեն գտնվում են Ադրբեջանի հետ Հայաստանի պայմանական սահմանին: Ամերիկացիներն այստեղ միայն կլրացնեն հայկական տարածքների համակարգված հագեցվածության պատկերը»,- ընդգծել է «Վեստնիկ Կավկազա»-ի ավագ վերլուծաբանը։
«Սա դեռևս անվերադարձելիության կետ չէ ռուս-հայկական հարաբերություններում (այդպիսին կլինի Գյումրիում 102-րդ ռուսական ռազմակայանի փակման պահանջը), բայց դա արդեն իսկ խթան է Ռուսաստանի ղեկավարության համար ավելի կոշտ քաղաքականություն վարելու։ Հայաստանը հսկայական օգուտներ է ստանում ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից և ռուսական շուկայում ազատ առևտուրից, բայց ԱՊՀ հարթակում գրեթե կապ չունի Ռուսաստանի Դաշնության հետ, «սառեցրել» է մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին, հեռացնում է ռուս սահմանապահներին իր սահմաններից և միևնույն ժամանակ պատրաստվում է ինտեգրվել Եվրամիությանը, գնում է ՆԱՏՕ-ի զենք, իսկ անցյալ շաբաթ և նույնիսկ ստորագրել է ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր ԱՄՆ-ի հետ: Հայաստանը, տեսնելով, որ առայժմ ամեն ինչ հարթ է անցնում շարունակում է փորձարկել ռուսական համբերության սահմանները»,– եզրափակել է Պետրովը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
