«Ազգը խելագարվե՞լ է». Նիկոլ Փաշինյանի ինչի՞ն է պետք ՀՀ նախկին նախագահների հետ բանավեճը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Հայաստանում շարունակվում է քննարկումը հանրապետության երեք նախկին նախագահներին ղարաբաղյան էպոպեայի շուրջ բանավեճի հրավերի վերաբերյալ, որը հնչեցրել է ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ով, ինչպես արդեն գրել ենք, փորձում է դրանով «ամեն ինչ հիվանդ գլխից գցել առողջ գլխի վրա»։ Այսպես, լրագրող Ռուբեն Մարգարյանը «Голос Армении» թերթում հրապարակված հոդվածում հիշեցրել է, որ ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ժամանակին Նիկոլ Փաշինյանին անվանել է «ազգակործան պատուհաս»։ «Անհնար է ժխտել երևույթի էությունը արտահայտող կարճ, լակոնիկ սահմանումներ տալու Տեր-Պետրոսյանին կարողությունը»,- նշել է հոդվածի հեղինակը։ Նկատենք, որ Տեր-Պետրոսյանն այսպես է բնութագրել Նիկոլ Փաշինյանին դեռևս Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) կորուստից առաջ, իսկ Արցախի կորստից հետո Տեր-Պետրոսյանը ոչինչ չի ասել, հավանաբար այլևս բառեր չի գտել։
Եվ հիմա այդ «ազգակործան պատուհաս»-ը նախկին նախագահներին հրավիրում է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի շուրջ բանավեճի։ Եվ դա լավ իմանալով, որ նախագահները բանավեճի մեջ չեն մտնի «ազգակործան պատուհաս»-ի հետ։ Նրանք չեն հասնի նրա մակարդակին: Որովհետև Նիկոլի բանավեճային մակարդակը Հովիկ Ագազարյանի անձնական նամակագրությունն է։ Հենց նրա հետ էլ Փաշինյանը հրաշալի, բովանդակալից բանավեճեր կարող է անցկացնել:
Բայց ընդհանրապես ինչո՞ւ է Նիկոլը նորից աղմուկ բարձրացնում իր այն պնդման շուրջ, թե 1994 թվականից սկսած ԼՂ բանակցային գործընթացը հետապնդել է մեկ նպատակ, այն է «Լեռնային Ղարաբաղը վերադարձնել Ադրբեջանին»։ Հասկանալի է, որ այդ հիմար թեզը նպատակ ունի արդարացնել Փաշինյանի իշխանության օրոք Արցախի կորուստը։ Բայց դա չէ միակ պատճառը: Փաշինյանն այդ թեման նախկինում էլ է այս կամ այն կերպ շոշափել, բայց այս անգամ բացահայտ է խոսել: Կարելի է ենթադրել, որ, դատելով հանրային արձագանքից կարող է վերջնական որոշում կայացնել՝ գնա՞լ արտահերթ ընտրական գործընթացների, թե՞ սպասել 2026 թվականին:
Նիկոլի մտքերը մեծ առեղծված չեն: Նրան ձեռնտու են արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները, թեկուզ միայն այն պատճառով, որ, ինչպես արդեն մեկ անգամ չէ, որ ասվել է, օրենքի ուժով արտահերթ ընտրությունները ենթադրում են ավելի կարճ քարոզարշավ։ Դա միշտ էլ ավելի ձեռնտու է իշխանություններին, ովքեր նախապես գիտեն, թե երբ են գնալու ընտրություններին և ավելի արագ կմոբիլիզացնեն ռեսուրսները։ 2021 թվականի ընտրություններում ակնհայտ էր, որ ընդդիմությունը չհասցրեց իր քարոզարշավով ամբողջությամբ լուսաբանել ողջ հանրապետությանը։
Այնպես որ, եթե Փաշինյանը հավատա, որ հաղթելու հնարավորություն ունի, կգնա արտահերթ ընտրությունների։ Եթե նա գա այն եզրակացության, որ այս անգամ չի կարող պահպանել իշխանությունը, ապա, իհարկե, կնախընտրի սպասել մինչև 2026 թվականը և երկարաձգել իր վարչապետությունը։
Այս առումով էլ նրան ընտրության հարցում պետք է օգնի նրա ներկայացրած այն կեղծ թեզը, թե 1994 թվականից բանակցային գործընթացն ուղղված է եղել Արցախը Ադրբեջանին հանձնելուն։ Ի վերջո, 2021 թվականից հետո Արցախի կորուստը Փաշինյանի գլխավոր ձախողումն է: Նրան, իհարկե, շատ բանում կարելի է մեղադրել։ Եվ կոռուպցիա, և մարդու իրավունքների խախտում, և վերահսկվող դատական համակարգ, և բանակի թուլացում, և արտաքին պարտքի բազմակի աճ և դաշնակիցների հետ հարաբերությունների քայքայում... Բայց այդ ամենն, իհարկե, հետին պլան է մղվում համեմատած այն փաստի հետ, որ հայկական Արցախի հազարամյա պատմությունն ավարտվել է Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության օրոք։
Դա է Նիկոլ Փաշինյանին ուղղված հիմնական մեղադրանքը, և մինչ ընտրությունների վերաբերյալ վերջնական որոշում կայացնելը, նա փորձում է հասկանալ, թե արդյո՞ք ազգն այնքան է խելագարվել, որ ինքը կարող է ապացուցել ակնհայտի հակառակը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
