Ի՞նչ ընթացք կունենա ամերիկյան արտաքին քաղաքականության էքսպանսիոնիստական ուղղվածությունը. «Փաստ»

politobzor.netը ««Չորրորդ հանրապետություն». Հայաստանն անցնում է լիակատար արտաքին վերահսկողության տակ» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանն այսօր ինքնիշխան երկիր չէ, քանի որ գործնականում Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև երկկողմ համագործակցության բոլոր ոլորտները գտնվում են Հայաստանի դաշնակիցների՝ ԱՄՆի, ՆԱՏՕի և առաջին հերթին՝ Մեծ Բրիտանիայի ու, ի դեմս Ֆրանսիայի, Եվրոպական միության սերտ վերահսկողության ներքո: Երբ ասում ենք «երկկողմ հարաբերություններ», պետք է հստակ հասկանալ, որ հայկական կողմից երկկողմ համագործակցություն է տեղի ունենում ճիշտ այնքան, որքան թույլ է տալիս ԱՄՆը... Կարող ենք շատ գեղեցիկ արտահայտություններ ասել, բայց այս պահին իրավիճակն այնպիսին է, որ գեղեցիկ արտահայտություններն այլևս չեն օգնի. առաջընթաց չկա, և երկիրը գնում է դեպի կործանում, այն արդեն իսկ գործնականում փլուզման մեջ է։

 

Նախկինում գրել էինք Ռուսաստանում արգելված Միջազգային զարգացման ամերիկյան գործակալության (USAID) ակտիվ գործունեության մասին, որն այլընտրանք է մշակում Ռուսաստանի «երկարաժամկետ ծրագրին», այն է՝ ապահովել Հայաստանի էներգետիկ հատվածի անվտանգությունը: Այդ կազմակերպության նպատակն է դուրս մղել «Ռոսատոմին»՝ հանրապետությունը հետագայում վերածելով արևմտյան փոքր մոդուլային ատոմակայանների տեխնոլոգիաների փորձադաշտի։ Եվ հիմա ԱՄՆ USAIDի մասնագիտացված գրասենյակ է բացվել ոչ թե ինչոր տեղ, այլ ճիշտ ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունում: Ամերիկացի գործընկերների գործունեության մյուս ուղղությունը «երկաթուղային ռազմավարության» մշակումն է, որն իրականում նշանակում է Հայաստանից դուրս մղել «Հարավկովկասյան երկաթուղին»:

 

ԱՄՆ USAIDը հանձնառու է աջակցել Հայաստանին տրանսպորտային ռազմավարության մշակման գործում, խթանել Հայաստանի «Խաղաղության խաչմերուկ» ծրագրին՝ դրանով իսկ, ըստ իրենց, ամրապնդելով տարածաշրջանային առևտուրն ու կապը արդար և կայուն խաղաղության միջոցով: Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանում ԱՄՆ USAIDի դրամաշնորհային ծրագրերի ֆոնդը 120 միլիոնից հասել է 250 միլիոն դոլարի, և կասկած չկա, որ Դոնալդ Թրամփի գալը Սպիտակ տուն չի ազդի Հայաստանում առաջ մղվող ամերիկյան արտաքին քաղաքականության էքսպանսիոնիստական ուղղվածության վրա։ Հայաստանի ուժային կառույցներում վերջերս տեղի ունեցած վերադասավորումները մեծ աղմուկ բարձրացրին, որոնց մասին տեղեկությունը, ժամանակի ոգուն լիովին համապատասխան, հաղորդվում էր հասցեատերերին և շահագրգիռ հանրությանը Ռուսաստանում արգելված WhatsAppի և Facebookի միջոցով։

 

Ներքին գործերի նորանշանակ նախարար Արփինե Սարգսյանը, որը նախկինում աշխատել էր որպես փոխնախարար, իսկ մինչ այդ արդարադատության փոխնախարար, հայտնի է որպես ԱՄՆ դեսպանատան հովանու ներքո ոստիկանության բարեփոխումների գլխավոր լոբբիստ և ջատագով։ Արևմուտքի մեկ այլ հովանավորյալ՝ 32ամյա արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալ յանը, անմիջապես կանչվեց արտասահման՝ մասնակցելու Պետդեպարտամենտի Միջազգային այցելուների առաջնորդության ծրագրին: Նրա՝ որպես Հայաստանի պետական իշխանության համակարգում կարևոր նախարարության ղեկավարի հիմնական խնդիրն է օրենսդրության «բարեփոխումներ» իրականացնել «արևմտյան չափանիշներին» համապատասխան և օրենսդրությունը համապատասխանեցնել եվրոպականին։ Նման ընթացք է վարելու նաև նորանշանակ օմբուդսմեն Անահիտ Մանասյանը, որը կոչված է նպաստելու մարդու իրավունքների պաշտպանության, «գենդերային հավասարության» և այդ ամենի ասպարեզում արևմտյան չափանիշներին հասնելուն։

 

Ուշադրությունից չի վրիպել նաև «Իրազեկ քաղաքացիների միավորում» ՀԿ նախագահ, խորամանկ Դանիել Իոաննիսյանը, որը ոչ վաղ անցյալում պատվիրված անկարգություններ էր կազմակերպել Երևանում ՌԴ դեսպանատան դիմաց։ Այժմ նա համակարգում է «սահմանադրական բարեփոխումը», որը նախատեսում է պատմական անցյալի մերժում, Լեռնային Ղարաբաղի ցանկացած հիշատակման բացառում, Անկախության հռչակագրի դրույթների վերանայում, Հայ առաքելական եկեղեցու հասարակական դերի նվազեցում, այսինքն՝ «կրոնի ազատություն» (ըստ էության՝ աղանդավորության խթանում), 102րդ ռուսական բազայի դուրս բերում, եվրոպական արտաքին քաղաքական ուղղվածության նշագծում։ Հասարակության մի մասի կողմից նոր Հիմնական օրենքի հավանական ընդունումը կապված է «Երրորդ Հանրապետության» քաղաքական ինքնության արմատական փոփոխության հետ ավելի լայն համատեքստով, այն է՝ «Չորրորդի» հետագա ստեղծումը, որը սերտորեն կապված կլինի Արևմուտքի հետ և, միևնույն ժամանակ, լիովին ինտեգրված Թուրքիայի և Ադրբեջանի տարածաշրջանային նախագծերին։ Եվ վերջապես՝ «տորթի վրայի բալը»:

 

Ենթադրվում է, որ եվրաինտեգրման և Արևմուտքի հետ հետագա մերձեցման գլխավոր շարժիչը լինելու է Փաշինյանի կինը՝ հայտնի Աննա Հակոբյանը, որն իրեն բնորոշ վճռականությամբ առաջ է մղում կառավարության բարեփոխումների գաղափարը, այն է՝ եվրաինտեգրման հարցերով փոխվարչապետի հատուկ պաշտոնի ստեղծումը։ Պետք է ենթադրել, որ նորաստեղծ պաշտոնը կստանձնի հենց նա՝ պաշտոնական կարգավիճակ ձեռք բերելու և արևմտյան կառույցների հետ շփումների ակտիվացման նպատակով։ Կարծես թե «առաջին տիկնոջ» մեդիա գովազդը, որն ուղեկցվում է ակտիվ դրամահավաքներով, ուղղված չէ միայն այդ ազատական կնոջը «հայկական կերտվածքի Մեհրիբան Ալիևայի» վերածելուն։ «Խաղաղության խաչմերուկ» ծրագրի քարոզչական ծխածածկույթի ներքո «թուրքական աշխարհին» Հայաստանի ինտեգրման արևմտյան ջատագովները «կանացի գործոնի» նման ակտիվացումը տեսնում են որպես միջնաժամկետ հեռանկար։ Բայց չի բացառվում նաև այն, որ դա կարող է լինել նաև գլխավոր սցենարներից մեկը:

 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում