Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ

«Թրամփը կարող է Կովկասի երկրներին անակընկալներ մատուցել»

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ԱՄՆ նախագահական ընտրություններից ստացավ այն, ինչ ցանկանում էր՝ Դոնալդ Թրամփը վերադառնում է Սպիտակ տուն, գրում է eurosianet.org-ը։ Ընդհանուր առմամբ, ակնկալվում է, որ Թրամփի նոր վարչակազմն ավելի քիչ ուշադրություն կդարձնի ԱՄՆ արտաքին քաղաքականության այնպիսի ուղենիշներին, ինչպիսիք են ժողովրդավարական սկզբունքների և մարդու իրավունքների հարգումը: Դա ողջունելի նորություն է ավտորիտար առաջնորդների, այդ թվում Ալիևի, ինչպես նաև Վրաստանի իշխող «Վրացական երազանք» կուսակցության համար, որը վերջին տարիներին ոչ լիբերալ քաղաքականություն է վարում:

Նոյեմբերի 5-ին կայանալիք ԱՄՆ նախագահական ընտրություններից առաջ Ալիևը Թրամփի առաջին ժամկետն անվանել էր ԱՄՆ-ի և Ադրբեջանի միջև «շատ արդյունավետ համագործակցության» շրջան։ Հիմա նա հույս է հայտնել, որ ջերմ հարաբերությունները կշարունակվեն Թրամփի երկրորդ նախագահության ընթացքում և ողջունելի հանգստություն կբերեն Բաքվին՝ Բայդենի վարչակազմի հետ չորս տարի տևած խոսակցական պատերազմներից հետո՝ կապված Ադրբեջանում մարդու իրավունքների պաշտպանության վիճակի հետ: «Այս անգամ Միացյալ Նահանգները կգլխավորի ավելի փորձառու և ուժեղ Թրամփը։ Դա թույլ կտա նրան իրականացնել «Ամերիկան ​​կրկին մեծ դարձնենք» կարգախոսը», - նշվել է Բաքվի կառավարամետ լրատվական գործակալության խմբագրականում:

Սակայն որոշ հարցերում Թրամփի դիրքորոշումը, ինչպես նաև նրա կադրային որոշումները կարող են խնդիրներ ստեղծել Բաքվի համար։ Սկսենք նրանից, որ, ըստ փորձագետների, Կովկասի աշխարհաքաղաքական իրավիճակը դժվար թե հետաքրքրի Թրամփին, և նա, ամենայն հավանականությամբ, ԱՄՆ քաղաքական կուրսի ձևավորման պատասխանատվությունը կփոխանցի իր ենթականերին։ Այդ պատճառով Բաքվում անհանգստություն են առաջացնում լայնորեն շրջանառվող լուրերը, թե Թրամփը մտադիր է Ֆլորիդայի սենատոր Մարկո Ռուբիոյին առաջադրել պետքարտուղարի պաշտոնում։ Ռուբիոն, որը հայտնի է արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ իր միջամտողական հայացքներով, անկեղծորեն է արտահայտվել Ադրբեջանում մարդու իրավունքների վիճակի և ղարաբաղցի հայերի նկատմամբ վերաբերմունքի մասին: 2023 թվականի հունիսին նա համահեղինակել էր օրինագիծ, որը դատապարտում էր Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի շրջափակումը և պատժամիջոցներ սահմանում այդ երկրի նկատմամբ։ Նա նաև բացահայտ քննադատել է Ալիևի վարչակազմի կողմից քաղաքական հակառակորդների և այլախոհների նկատմամբ ճնշումները: Ռուբիոյի նշանակումը կարող է Բաքվում անհանգստություն առաջացնել, քանի որ տարածաշրջանի նկատմամբ ԱՄՆ արտաքին քաղաքականությունը հիմնվելու է հոկտեմբերին սոցցանցերում Թրամփի տված խոստման վրա, այն է ուժեղ աջակցություն ցուցաբերել Հայաստանին հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացում: «Երբ ես դառնամ նախագահ, ես կսկսեմ պաշտպանել հալածվող քրիստոնյաներին, ես կաշխատեմ դադարեցնել բռնությունն ու էթնիկ զտումները, և մենք կվերականգնենք խաղաղությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև»,- գրել էր Թրամփը:

Ադրբեջանցի մի շարք փորձագետներ վերաիմաստավորում են առաջիկա չորս տարիները։ «Այս պահին դժվար է ասել, թե իրականում ինչ նշանակություն կունենա Թրամփի ընտրությունը Հարավային Կովկասի համար, քանի որ դեռ շատ անհասկանալի կետեր կան։ Շատ բան կախված կլինի նրանից, թե Թրամփի վարչակազմն ինչ առաջնահերթություն է տալիս տարածաշրջանին»,- իր X էջում գրել է բաքվաբնակ վերլուծաբան Շուջաթ Ահմեդզադեն։

Թբիլիսիում էլ, հավանաբար, հույս ունեն, որ Թրամփի վերադարձը կթուլացնի Արևմուտքի ճնշումը Թբիլիսիի վրա ժողովրդավարական բարեփոխումների տեսակետից: Այնուամենայնիվ, մի շարք տարածաշրջանային փորձագետներ նշում են, որ Թրամփի վերադարձը կարող է լուրջ բացասական տնտեսական հետևանքներ ունենալ «Վրացական երազանքի» և տարածաշրջանի այլ պետությունների համար։

Թրամփի և «Վրացական երազանքի» միջև գաղափարական մտերմությունը, հավանաբար, էական դեր չի խաղա տարածաշրջանի նկատմամբ նրա հետաքրքրության բացակայության պատճառով, կարծում է Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանի համեմատական ​​քաղաքականության պրոֆեսոր Ջուլի Ջորջը: «Կարծում եմ, որ Թրամփի վարչակազմն ակտիվ գործողություններ չի ձեռնարկի Կովկասի հետ կապված, հատկապես ժողովրդավարության և տնտեսական աջակցության խթանման հարցերում»,- ասել է նա։ Վրաստանը տարածաշրջանում ԱՄՆ օգնություն ստացողներից մեկն է, օրինակ 2023 թվականին այդ երկրին տրվել է ավելի քան 150 միլիոն դոլար։ Թրամփն ակնարկել է այն ծրագրերի ֆինանսավորումը կրճատելու մասին, որոնք հստակ և ուղղակիորեն օգուտ չեն բերում Միացյալ Նահանգներին: «Թրամփի ընտրությունը հնարավոր է դարձել բնակչության տարբեր շերտերի ձայների շնորհիվ, այդ շերտերից մեկն ունի մեկուսացման տրամադրություններ և շահագրգռված չէ այլ երկրների զարգացման վրա գումարներ ծախսելու հարցում,-բացատրել է Ջորջը,- առաջնորդների նոր սերունդը հակված չէ խստորեն հավատարիմ մնալ սառը պատերազմի դաշինքներին և հիերարխիկ կառույցներին և ավելի քիչ զգայուն է ռուսական իմպերիալիզմի նկատմամբ»:

Թրամփի նախագահությունը կարող է նաև այլ տեսակի անակնկալ մատուցել «Վրացական երազանքին»: Մասնավորապես, Թրամփը երկարաժամկետ հարաբերություններ ունի վրացական ընդդիմության առաջնորդ և նախկին նախագահ Միխեիլ Սահակաշվիլիի հետ։

Հարցերը, որոնք կծագեն Թրամփի երկրորդ նախագահական ժամկետում արդեն ճշգրտումներ են մտցնում Կովկասում աշխարհաքաղաքական հաշվարկներում, ասել է Բաքվից փորձագետ Շուջաթ Ահմեդզադեն։ «Ավելի փոքր երկրները, ինչպիսիք են Հայաստանը, Ադրբեջանը և Վրաստանը, հնարավոր է, որ ստիպված լինեն արագացնել իրենց ջանքերը  հարաբերություններն այլ մեծ տերությունների, այդ թվում Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ վերանայելու հարցում», - գրել է նա։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը

www.1or.am

Ավելի քան 40 ժամ ջուր չի լինելուԲյուրականում հայտնաբերվել է տուֆի ապօրինի արդյունահանման դեպքԳազայում սպանվել է ՀԱՄԱՍ-ի ռազմական թևի երկու հրամանատարԱռաջիկա օրերին տեղումները կշարունակվենՀայկ Մարտիրոսյանն առաջին խաղային օրը հաղթել է Ռապորտին․ Total ChessՊուտինն ու Թրամփը դեռ բովանդակային զրույց չեն ունեցել. ՊեսկովԶինծառայող է մահացել«Եղբայրս 200 տոկոս դաջվածք չի ունեցել». մահացած զինծառայողի եղբայրԻնչ է որոշվել տրամադրել Կիեւին «Ռամշտայն» ձևաչափով հանդիպմանըԵնոքավան-Կարմիրգյուղ ճանապարհին նոյեմբերի 19-ին պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվենԻրանի բանակը հայտարարել է Քուվեյթի ռազմակայանում տեղակայված ամերիկյան Patriot համակարգերին հարվածելու մասինՍպասվում է կարճատև անձրև. օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի«Total Chess World Championship Tour Pilot 2026»-ում խաղային առաջին օրն ավարտվել է Հայկ Մարտիրոսյանի հաղթանակովԱդրբեջանի և Վրաստանի պաշտպանության նախարարները քննարկել են տարածաշրջանային անվտանգությունըԱրգենտինայի երիտասարդ աստղերը 7:0 հաշվով հաղթել են Կոստա Ռիկայի հավաքականինՍլովակիայում տեղի են ունեցել հակակառավարական զանգվածային հանրահավաքներԱԷՄԳ-ն հույս ունի, որ շատ շուտով կկարողանա վերսկսել Իրանի օբյեկտների ստուգումները․ ԳրոսսիՀայտնի են Globe Soccer Awards 2026-ի բոլոր անվանակարգերի թեկնածուներըՔեմբրիջի բառարանը հայտարարել է 2026 թվականի բառըԿանդինսկու՝ Բաուհաուսի շրջանի ստեղծագործությունը ռեկորդ է սահմանել Christie's-ի աճուրդումՄԱԿ-ը պետք է որոշակի դեր խաղա միջազգային hակամարտությունների, այդ թվում՝ Ուկրաինայում hակամարտության կարգավորման գործընթացներում. Ռաֆայել ԳրոսիՓաշինյանը և Գերմանիայի ԱԳ նախարարը քննարկել են ՀՀ-ԵՄ-ի միջև առևտրատնտեսական կապերի խթանման ուղղությամբ իրականացվող քայլերըՎանաձոր համայնքի տիրապետմանն է վերադարձվել Հրանտ Մաթևոսյանի անվան այգու տարածքում գտնվող 18-րդ հողատարածքը«Ֆազի»՝ Սերգեյ Գրիգորյանի uպանողին Ռուսաստանից բերել են ՀայաստանԻրանը Հորմուզի նեղուցի երկնքում խnցել է ամերիկյան MQ-9 ԱԹՍ«Toyota»-ն «Չայնիի» ոլորաններում բախվել է արգելապատնեշներին, վիրավորները հարազատ եղբայրներ են․ ShamshyanԱբու Դաբիում աճուրդի են հանվել Մայքլ Ջեքսոնին պատկանող ավելի քան 100 իրԷրդողանը կոչ է արել nւժեղացնել ճնշումը Իսրայելի վրա՝ Գազայում шղետը դադարեցնելու համարՖրանսիայում դպրոցականների բողոքի ակցիաների մեկնարկից ի վեր ձերբակալվել է ավելի քան 7,000 մարդԵրկրաշարժ է տեղի ունեցել ԹուրքիայումՆախատեսվում է երկարաձգել Արցախից տեղահանված անձանց կարգավիճակի ժամկետը․ մանրամասներԹՐԻՓՓ-ի մուտքի և ելքի հատվածները գտնվում են Ադրբեջանի տարածքում, հիմնական տեխնիկական պարամետրերը պետք է համաձայնեցվեն Բաքվի հետ. ԲայրամովՀայտնի են 2027 թվականի ձմեռային զորակոչի և զորացրման ժամկետներըԾանոթ ու միարժամանակ անհայտ … ֆերնետ լիկյորԴանակահարություն Արմավիրի մարզում. կա երեք վիրավոր, նրանց թվում եղբայներ են2027 թ․-ին կանխատեսում ենք 5,8% տնտեսական աճ. անվանական ՀՆԱ-ն կկազմի շուրջ 13 տրիլիոն 614 միլիարդ դրամ. ֆինանսների նախարարՔՊ-ն այդքան ձայն չի ստացել, որ սահմանադրական հանրաքվե նախաձեռնի. Լևոն ՔոչարյանՌումինիայում 5,7 մագնիտուդ nւժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել. կան տnւժածներԳառնիում 19-ամյա երտասարդը կոկաինով 30 փաթեթ է տեղադրել (տեսանյութ)Ստեփանծմինդա-Լարս ավտոճանապարհը բաց է2027 թվականի պետբյուջեի նախագծի հիմնական ցուցանիշներըԵս շատ կցանկանայի, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագիր ստորագրվի. Յոհան ՎադեֆուլՈսկու գինը 2025–ի սեպտեմբերի 29-ից ի վեր առաջին անգամ իջել է 3 800 դոլարից ցածրՍի Ծինփինի հետ զրույցը հանգամանալից էր, դրա ընթացքում շոշափվել են նաև Մոսկվայի և Պեկինի գիտակրթական գործընկերության հաջողությունները. ՊուտինԲոլորն էլ գիտեն, որ Ադրբեջանի վերջին պահանջը մեր պատմության ավարտն է. որքան էլ զարմանալի հնչի, Ադրբեջանի «վերջին պահանջը» Ադրբեջանում չի ձևավորվում, այլ՝ Հայաստանում. ՀովհաննիսյանԱՄՆ-ը դիտարկում է Թրամփի և Կիմ Չեն Ընի հանդիպման հնարավորությունը. Ռուբիո«ԵՄ-ն Փաշինյանին նախապատրաստել է Պուտինի հետ հանդիպումից առաջ, որը կորոշի Հայաստանի ճակատագիրը. Իսկ փող ընդհանրապես չտվեցին»Իրազեկում. փորձարկվելու են էլեկտրաշչակներՊակիստանցին դատապարտվել է 27,5 տարվա ազատազրկման՝ Թրամփի դեմ մաhափnրձ նախապատրաստելու համար«Ընդդիմությունը զգուշացրել է նոր ՀՀ Սահմանադրության ընդունման ռիսկերի մասին»
Ամենադիտված