«Ինչպես է Փաշինյանի ռեժիմն անշեղորեն շարժվում դեպի ՆԱՏՕ»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Փաշինյանի ռեժիմը շարունակում է ինչպես բաց, այնպես էլ կուլիսային շարժումները դեպի Արևմուտք և ՆԱՏՕ, գրում է ritmeurasia.ru-ն: Հոկտեմբերի կեսերին Վաշինգտոնում հանդիպեցին Հայաստանի և ԱՄՆ-ի բարձրաստիճան զինվորականները։ Ըստ ՀՀ ՊՆ հաղորդագրության, կողմերն ի դեմս Գլխավոր շտաբի պետ Էդվարդ Ասրյանի և ԱՄՆ բանակի շտաբի պետերի միացյալ շտաբի նախագահ Չարլզ Բրաունի, «քննարկվել են պաշտպանության ոլորտում համագործակցության զարգացմանն ու երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերը»: Միևնույն ժամանակ, հայկական ռազմական գերատեսչության հայտարարության մեջ ընդգծվում է, որ «ամերիկյան կողմը նշել է, որ շարունակելու է իր աջակցությունը հայկական զինված ուժերի վերափոխման և բարեփոխման գործընթացին»։
Նման լուրերի ֆոնին ադրբեջանական լրատվամիջոցները շարունակում են ակտիվորեն նյութեր տարածել սեպտեմբերի 30-ին Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի Ռազմական կոմիտեի ներկայացուցիչների հետ Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի հանդիպման հնարավոր մանրամասների մասին։ Ըստ լրագրողների Գրիգորյանը հայտնել է Երևանի պատրաստակամությունը դառնալու «ՆԱՏՕ-ի նոր հարավային թևը, նպաստել ավիաբազաների կառուցմանը և դաշինքի հակաօդային պաշտպանության ստորաբաժանումների տեղակայմանը»։ Կողմերը կարող են նաև համաձայնության գալ Հայաստանի հարավում լեռնահրաձգային զորքերի կենտրոնի կառուցման շուրջ, որտեղ ռուս սահմանապահների դուրսբերումից հետո ներկա կլինեն ՆԱՏՕ-ի զինվորականները։ Ե՛վ ռուս, և՛ ադրբեջանցի ռազմական փորձագետների կարծիքով ԱՄՆ-ն և Ֆրանսիան ակտիվորեն նշում են իրենց ռազմական ներկայությունը Հայաստանում, իսկ Վաշինգտոնից խորհրդականն արդեն հայտնվել է այնտեղի պաշտպանության նախարարությունում։
Պատահական չէ, որ նման սցենարներում կարևոր է Հայաստանի հարավը, քանի որ Սյունիքի մարզում ներկայությունը կապված է հաղորդակցությունների բացման վերահսկողության հետ։ Այնտեղ է նաև Իրանի հետ սահմանը, որին մոտենալը կարևոր է Արևմուտքի համար։ Արդեն հայտնի է դարձել Թեհրանի գործողությունների և Իսրայելի դեմ հրթիռների արձակումների հսկողություն իրականացնող ամերիկյան հետախուզական մանևրային խմբերի համար այնտեղ դիրք սարքելու մասին։ Այդ պատճառով էլ Երևանը շտապ լուծել է այստեղից ՌԴ ԶՈւ ստորաբաժանումները դուրս բերելու հարցը։
Այս գործընթացներին զուգահեռ Հայաստանի ուժայինները գնալով ավելի են ազատվում այն կադրերից, որոնք այս կամ այն պատճառով հարիր չեն Արևմուտքին։ Նշենք, որ Գրիգորյանի և արևմտյան կուրատորների վերոնշյալ հանդիպմանը նաև բարձրաձայնվել է «Հայաստանի անվտանգության կառույցներում մեծ թվով ռուսամետ կադրերի խնդիրը»։ Ինքը՝ Գրիգորյանը, որին բացահայտ անվանում են ԱՄՆ ԿՀՎ հովանավորյալ, մշտապես ներկա է ամերիկացիների հետ բանակցություններին և պատասխանատու է ռուսամետ ուժերից ազատման համար։
Ներքին «վհուկների որսի» քողի տակ Ռուսաստանի Դաշնության խաղաղապահ և անվտանգության այլ ուժերի ներկայացուցիչներն ակտիվորեն դուրս են մղվում տարածաշրջանից, երկարաժամկետ նպատակը նրանց փոխարինելն է ՆԱՏՕ-ի անդամներով։ Օրինակ 2025 թվականի հունվարի 1-ից ռուս սահմանապահները կդադարեցնեն ծառայությունը հայ-իրանական սահմանի անցակետում։ Բացի այդ, 50 %-ով կրճատվել է Հայաստանում ՌԴ զինված ուժերի անձնակազմի ընդհանուր թիվը։ Ռուսական ստորաբաժանումները վաղուց են դուրս բերվել մի շարք բնակավայրերից (Գորիս, Սիսիան, Երասխ)։ Նաև ռուսական ռադիոտեղորոշիչ խմբերը լքել են իրենց սովորական դիրքերը Մարտունու տարածքում՝ Սևանա լճի մոտ։ Հենց նրանք են ապահովել Հայաստանի օդային տարածքի վերահսկողությունը և տվյալներ փոխանցել հայկական կողմին։ Ռուս սահմանապահներին երբեք թույլ չեն տվել մտնել Թուրքիայի հետ սահմանին գտնվող Մարգարա անցակետ։ Միաժամանակ, վերջին մի քանի տարիների ընթացքում հայ-թուրքական սահմանին ռուսական սահմանապահ զորքերի անձնակազմը նպատակաուղղված կրճատվել է։
Ադրբեջանական լրատվամիջոցները պնդում են, որ հայկական ռեժիմը պատրաստ է մասնակցել հարևան Ադրբեջանի և Վրաստանի ապակայունացմանը։ Առաջին դեպքում նպատակն Արևմուտքի աջակցությամբ, փոքր, հաղթական պատերազմ հրահրելն է՝ սահմանի չսահմանազատված հատվածներում ոտք դնելու, ինչպես նաև հայ հասարակության բարոյահոգեբանական ոգին բարձրացման համար։ Վրաստանի դեպքում շեշտը դրվում է ոչ թե զինված ուժերի, այլ արևմտամետ ՀԿ-ների և ազգային փոքրամասնությունների օտարերկրյա գործակալների վրա, հատկապես էթնիկ հայերով խիտ բնակեցված տարածքներում: Վրաստանում բռնի իշխանափոխության սցենարն առավելագույնի հասցնելու Փաշինյանի ռեժիմի, ՆԱՏՕ-ի և Արևմուտքի շահերը լիովին համընկնում են: Վրաստանի ներկայիս իշխանությունների հավասարակշռված և պրագմատիկ կողմնորոշումը դանդաղեցնում է Հայաստանի արևմտյան շրջադարձը, որը փորձում են իրականացնել Փաշինյանը և ընկերները: Առանց այնպիսի Վրաստանի, որն ամբողջությամբ վերահսկվում է Արևմուտքի և ՆԱՏՕ-ի կողմից, Փաշինյանի Հայաստանը վտանգում է դառնալ տարածաշրջանի «արևմտամետ անկլավ»:
Այս բոլոր հավակնությունների ու ստոր ծրագրերի իրականացման նպատակով Փաշինյանի ռեժիմն արդեն զոհաբերել է հազարավոր հայերի ճակատագրեր։ Ոչ ոք չգիտի, թե ե՞րբ և որքանո՞վ ապագայում կիրականացվեն այդ բոլոր նախագծերը և ինչպե՞ս կավարտվեն դրանք, բայց արևմտամետ խամաճիկների շնորհիվ արդեն նոր անախորժություններ են հայաստանյան տներում: Նաև դա է պատճառը, որ պաշտոնական Երևանն առ այսօր լռում է ամենապարզ հարցի պատասխանի մասին, ո՞ւր են 120 հազար ղարաբաղցի հայերը։ Ոչ մի խոսք, ասես նրանք երբեք էլ չեն եղել...
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
