Համաշխարհային պատրանքներ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
«Կոմպրոմատ ԱՊՀ» հեռագրային ալիքը հայտնել է, որ Զանգեզուրի միջանցքի շուրջ տեղեկատվական դաշտում մարտեր են սկսվել, գրում է rossaprimavera.ru-ն։
Ադրբեջանից մինչև Նախիջևանի էքսկլավ Հայաստանի Սյունիքի մարզով շուրջ 40 կմ երկարությամբ Զանգեզուրի տրանսպորտային միջանցքի նախագիծը կրկին դարձել է աշխույժ բանավեճի առարկա Լիբանան Իսրայելի ցամաքային ներխուժման և Գազայի հակամարտության ֆոնին։ Փորձագետները նշում են, որ Մերձավոր Արևելքում ուժերի հավասարակշռությունը կախված է նրանից, թե որքան հեռուն կարող է գնալ Իսրայելը: Միևնույն ժամանակ հասարակական կարծիքի առաջնորդները փորձում են «Զանգեզուրի նախագծի» շահառուների մոտ ցրել կասկածները, չնայած դա նախագիծ է, որի վրա երկար ժամանակ քրտնաջան աշխատում են արևմտյան ծովային տերությունների գործիչները։
Թուրքական հեռարձակող ընկերությունը մեջբերել է Իրանի պահապանների կորպուսի ներկայացուցիչ, բրիգադային գեներալ Յադոլլահ Ջավանի հայտարարությունն առ այն, որ եվրոպացիներն ու արևմտյան երկրները Սիոնիստական ռեժիմի հետ միասին փորձում են նոր ճակատ բացել Իրանի դեմ, սակայն Բաքվի հետ իրավիճակը պարզ է, նրանք վախենում են մեր քաղաքակրթությունից: Իրանական լրատվամիջոցներն ավելի վաղ նշել էին, որ Իրանը դեմ է այդ տրանսպորտային երթուղու ստեղծմանը, քանի որ Թեհրանը կարող է կորցնել ուղիղ մուտքը Հայաստան։
Ադրբեջանը վստահ է, որ Իրանի պահանջները զուտ տնտեսական բնույթ ունեն, և Թեհրանը ցանկանում է միջանցք կառուցել Արազ գետի իր ափի երկայնքով: Օրինակ Ադրբեջանական 1news.az հրատարակությունը հիշեցրել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի սեպտեմբերի 18-ին կայացած Համաշխարհային հայկական գագաթնաժողովում արած հայտարարությունը: «Երբ մենք խոսում էինք տարածաշրջանային հաղորդակցությունների բացման մասին, Ադրբեջանի արձագանքը հետևյալն էր, Հայաստանը դա չի ուզում, մենք Իրանի տարածքով նախագծեր կիրականացնենք։ Նախ ուզում եմ ևս մեկ անգամ պաշտոնապես արձանագրել, որ Հայաստանը ցանկանում է և պատրաստ է ապահովել նույն անցումն այնպես, ինչպես Իրանը, ճիշտ նույն պայմաններով»,- ասել էր Փաշինյանը։ 1news.az-ն ընդգծել է, որ Բաքվին չի գոհացնում մարդկանց և բեռների հսկողության այն պայմանները, որոնք գործում են Իրանի տարածքով Նախիջևան տանող ճանապարհին։
Իրավիճակը սրել է նաև Հայաստանի Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագրի տեքստը հրապարակելուց Փաշինյանի հրաժարվելը։ Դա ոչ միայն մեծացնում է ընդդիմության դժգոհությունը, այլ նաև Զանգեզուրի միջանցքի թեմայով կասկածների, վեճերի ու շահարկումների տեղիք է տալիս։ Օրինակ, Հայաստանի Եվրոպական կուսակցության նախագահ Տիգրան Խզմալյանը վիճել է ուկրաինացի լրագրող Վիտալի Պորտնիկովի հետ, ով Ադրբեջանի մասին խոսում է որպես Արևմուտքի դաշնակից, իսկ Իրանի մասին որպես թշնամի։ Խզմալյանը պնդում է, որ Զանգեզուրի միջանցքը, իբր, պետք է «առաջին հերթին ոչ թե Ալիևին, այլ Պուտինին Թուրքիան ճեղքելու և միջանցքի երկայնքով նավթ ու գազատարներ կառուցելու համար»։ Ուշագրավ է այդ արևմտամետ հայ քաղաքական գործչի համառությունը, եթե հաշվի առնենք այն, որ նա լավատեղյակ է «Երևանյան դիտորդ» հեռագրային ալիքի տեղեկություններին։ Ըստ վերջինի ԱՄՆ-ը շահագրգռված է Իսրայելի հետ Ադրբեջանի դաշինքն օգտագործել Իրանի դեմ պատերազմ հրահրելու համար: Այդ համատեքստում էլ հրատապ և առաջնահերթ նշանակություն ունի Զանգեզուրի միջանցքի նախագիծը։ Դա է հաստատում ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության Եվրոպական-եվրասիական հետախուզական կենտրոնի ղեկավար Պատրիկ Պրայորի վերջին անձնական այցերն Ադրբեջան և Հայաստան։
Ըստ «Կովկասյան աշխարհաքաղաքական ակումբ»-ի Զանգեզուրի միջանցքը Թուրքիայի և Ադրբեջանի, իսկ դե ֆակտո բրիտանական հետախուզության MI6-ի ֆորմալ վերահսկողության տակ հանձնելու հարցը քննարկվել է դեռ անցյալ տարվա մայիսին Երևանում, երբ Պատրիկ Պրայորը և ԱՄՆ-ի հետախուզության օպերատիվ տնօրեն Քիթ Ֆիլիպսը, ինչպես նաև բրիտանացի նախարար և դիվանագետ Լեո Դոգերտին գրեթե միաժամանակ հայտնվեցին Հայաստանի մայրաքաղաքում։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
