Իշխանությունը տապալել 200 հազարով. ի՞նչ է թաքնված հեղաշրջման փորձի մասին Հայաստանի հայտարարության հետևում
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Վերջերս Հայաստանում մեծ աղմուկ բարձրացավ Ազգային անվտանգության ծառայության (ԱԱԾ) տարածած հաղորդագրության պատճառով, որտեղ ասվում էր, որ երկրում օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների արդյունքում կանխվել է ռազմական հեղաշրջման միջոցով իշխանությունը յուրացնելու փորձ։ Զեկույցում նշվել է նաև, որ հեղաշրջման նախապատրաստմանը մասնակցել են Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի քաղաքացիները, իսկ կազմակերպության անդամների վերապատրաստումն իբր անցկացվել է Դոնի Ռոստովում՝ «ԱրԲատ» գումարտակի հիման վրա: Մասնակիցներին, իբր, հավաքագրել են զինվորական պատրաստության պատրվակով և յուրաքանչյուրին ամսական 200 հազար ռուբլիից մի փոքր ավելի գումար վճարել, գրում է novayagazeta.ru-ն։
Ռազմական վերլուծաբան և APRI Armenia-ի հետազոտող Լեոնիդ Ներսիսյանը կարծում է, որ առայժմ շատ քիչ մանրամասներ են նշվել գնահատականներ տալու համար։ Բայց միևնույն ժամանակ չի բացառում, որ Ռուսաստանում հայկական սփյուռքի մի մասի մեջ լինեն մարդիկ, ովքեր կցանկանան հեղաշրջում իրականացնել Երևանում։ ««ԱրԲատ»-ը կամավորական գումարտակ է, որը կազմակերպվել է Ռուսաստանի հայկական սփյուռքի մի մասի կողմից և կռվում է Ուկրաինայում Ռուսաստանի զինված ուժերի կողմից: Ես կասկածում եմ, որ նրանք ծայրահեղ հայացքներ ունեն Հայաստանի ներկայիս ղեկավարության նկատմամբ։ Կարող եմ պատկերացնել, որ այդ գումարտակի հետ կապ ունեցող որևէ մեկը կարող է ցանկանալ փոխել իշխանությունը Երևանում, բայց արդյո՞ք դա այս փուլում Ռուսաստանի ղեկավարության որևէ մեկի անմիջական հրահանգով է եղել, միանշանակ պատասխանել չենք կարող»,- նշել է փորձագետը։
Միաժամանակ Ներսիսյանը համաձայն է, որ առանց հատուկ ծառայությունների իմացության անհնարին կլիներ նման ուսուցում անցկացնել, բայց հնարավոր է, որ այն իրականացվեր այլ բանի համար։ Օրինակ նոր մարդկանց միացնել նույն «ԱրԲատ» գումարտակին որպես նորակոչիկներ։ «Ցավոք, մենք դեռ որևէ փաստական տեղեկություն չունենք։ Մարդիկ հենց նոր են բերման ենթարկվել, Հայաստանի քննչական կոմիտեից ամբողջական տվյալներ չկան: Շատ բան կարող ենք միայն կռահել, բայց ինձ թվում է, որ Երևանում իշխանափոխության պլանի համար այդ մասշտաբը շատ փոքր է։ Նախ Ռուսաստանն ունի ավելի լուրջ գործիքներ, որոնք կարող է օգտագործել Հայաստանում հեղաշրջման համար, և երկրորդ, այսօրվա Հայաստանում, նման ռեսուրսներով, դժվար թե հնարավոր լինի ռազմական հեղաշրջում իրականացնել։ Կարելի է մտադրություններ դրսևորել, լոկալ ինչ-որ բան զավթել, բայց ոչ իշխանությունը փոխել»,- հավելել է նա։ Ներսիսյանի խոսքով ռազմական հեղաշրջման կամ պարզապես հեղաշրջման փորձի մասին հաղորդագրությունը, ի թիվս այլ բաների, օգտագործվելու է Հայաստանի իշխանությունների կողմից սեփական լեգիտիմությունն ամրապնդելու և արտաքին քաղաքական նպատակներով, օրինակ հարաբերություններն Արևմուտքի հետ բարելավելու համար։
Քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանը հիշեցրել է, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հիմնականում շատ է հակված իր ընդդիմախոսներին միավորելու հետևյալ շրջանակում՝ Ռուսաստան, Ղարաբաղ, նախկին իշխանությունները։ «Իրականում սա հեղաշրջման առաջին նման հայտարարությունը չէ։ Հայաստանի քննչական մարմիններն ու հատուկ ծառայությունները Փաշինյանի օրոք հետաքննում են ինչ որ նոր հեղաշրջում, դավադրություն վեց ամիսը մեկ, և նման հայտարարությունները բավականին բարձր են հնչում մամուլում: Բայց մի երկրում, որտեղ 14000 ոստիկաններ ակտիվորեն օգտագործվում են Փաշինյանի իշխանությունը պահպանելու համար, խնդրահարույց է պատկերացնել, որ յոթ հոգի կարող են տապալել իշխանությունը»,- ասել է նա։
Իրավապաշտպան Նինա Կարապետյանցի կարծիքով լուրը վստահություն չի ներշնչում և 100 տոկոսով կեղծիք է: «Առաջ էլ կարող էին հեղաշրջման փորձեր լինել, բայց Ռուսաստանի խորը մասնակցության մասին երբեք չի խոսվել հաշվի առնելով այն, որ մենք դեռ շարունակում ենք մնալ տարբեր համատեղ կազմակերպություններում, և նաև հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ մեր ԱԱԾ գրեթե ողջ կազմը վերապատրաստման և, իմ կարծիքով, պարզապես հավաքագրման է անցել Ռուսաստանի Դաշնության ԱԴԾ-ում։ Ըստ այդմ, նման բան ակնկալելն անհնար է,- ասել է նա,- իսկ եթե հիմա է բացահայտ ասվում, որ Հայաստանում կարող է հեղաշրջում լինել, խոսում են Ռուսաստանի մասնակցության և Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում ինչ-որ հատուկ հմտությունների պատրաստման մասին, ապա դա մեկ բան է նշանակում: Եթե նախկինում, ասենք, Պրիգոժինի արշավից առաջ, կարելի էր մտածել, որ կային մասնավոր ռազմական ընկերություններ, անկախ կազմակերպություններ, ապա այժմ, երբ այդ բոլոր կազմավորումները մտան ՌԴ ՊՆ-ի կազմի մեջ, համապատասխանաբար, անհնար է պատկերացնել, որ Ռուսաստանի ամենաբարձր մակարդակով չիմանան այդ ամենի մասին»:
Միաժամանակ իրավապաշտպանը կարծում է, որ այս լուրերի հետևում մի տեսակ թաքնված աջակցություն կա Նիկոլ Փաշինյանին, քանի որ Հայաստանում Ռուսաստանի նկատմամբ վերաբերմունքը փոխվել է բացասական ուղղությամբ, ուստի իշխանափոխության փորձը կհանդիպի դիմադրության, ինչի պատճառով էլ ԱԱԾ-ն հայտարարել է «ռուսական հետք»-ի մասին հեղաշրջման նախապատրաստման ժամանակ։ «Այս փազլում, որը պետք է ցույց տա իրական պատկերը, բացակայում են շատ կարևոր, հիմնարար կտորներ: Նախ 7 հոգի, նույնիսկ շատ լավ զինված, կարող են ֆիզիկապես մտնել շենք և վերցնել այն, բայց դա հեղաշրջման չի բերի։ Հայաստանում հեղաշրջման համար պետք է լինեին կազմակերպված ուժեր, որոնք անհնազանդության ինչ-որ գործողություն կատարելուց հետո կարող էին վերցնել իշխանությունը։ Բայց այդ մասին ընդհանրապես բոլորը լռում են»,- հավելել է Կարապետյանցը։
Եվ նա ավելացրել է, որ կասկած չկա, որ Հայաստանում փորձում են մեծ թվով մարդկանց հավաքագրել, քանի որ Ռուսաստանն ունի հայազգի իր գործակալները Հայաստանում, որոնց 2018 թվականից կարելի էր հանդիպել փողոցում և ճանաչել իրենց տեսքից ու քայլվածքից, նրանց տարբերելով սովորական զբոսաշրջիկներից։ «Ռուսաստանը գիտի, թե ինչպես աշխատել տեղեկատվության, ապատեղեկատվության, բոլոր կեղծիքների հետ: Նրանք սիրում են ամսաթվերը և դրանք ճիշտ են օգտագործում։ Ինչքան էլ մեր երկրների միջև թյուրիմացություն լինի, հիմարություն է կարծել, որ Ռուսաստանի նման երկիրը, եթե ցանկանար ռազմական հեղաշրջում իրականացնել, չէր կարողանա կազմակերպել այն։ Նույնիսկ հատուկ նախապատրաստություն չէր պահանջվի»,- վստահ է Կարապետյանը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
