Գլխավորը մանևրելն է. Հայաստանը «դիվերսիֆիկացիայի» որոնման մեջ
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Համաշխարհային տերությունները վերջերս սկսել են ավելի մեծ ուշադրություն ցուցաբերել Հայաստանի նկատմամբ, գրում է eadaily.com-ը։ Այսպես թե այնպես, ինքը՝ Երևանը շարունակում է «դիվերսիֆիկացնել», «մանևրել», «խուսանավել» Մոսկվայի, Վաշինգտոնի և Փարիզի միջև համագործակցության իր սովորական շրջանակներում: Անդրկովկասյան այդ հանրապետության արտաքին քաղաքական կուրսի ընդհանուր պարադիգմը Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հետ առաջնահերթ հարաբերությունների զարգացման գործում մնացել է առանց հիմնարար փոփոխությունների։ Փաշինյանը «դիվերսիֆիկացիան» դիտարկում է մի տեսակ աշխատանքի բաժանում Հայաստանի առաջատար արտաքին գործընկերների միջև՝ Ռուսաստանին տնտեսական կապերը, ԱՄՆ-ին դիվանագիտական աջակցությունը, Ֆրանսիային պաշտպանական ոլորտը։ Բայց ակնհայտ է, որ Հայաստանում հնարավոր չի լինի պահպանել երեք համաշխարհային տերությունների ազդեցության ոլորտների հստակ տարանջատումը։ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի Դաշնության և ՆԱՏՕ-ի նրա երկու «հակագործընկերների» միջև աշխարհաքաղաքական առճակատման մակարդակը չափազանց բարձր է։
Եթե դրան գումարենք նաև Հայաստանի համար ներտարածաշրջանային ռիսկերը՝ ի դեմս Ադրբեջանի ագրեսիվ հակազդեցության, ապա Երևանի իր կարծիքով հաջող «դիվերսիֆիկացիայի» հասնելու հնարավորություններն էլ ավելի պատրանքային են դառնում։ 2018 թվականի «թավշյա հեղափոխության» առաջնորդը, կարծես թե, դա գիտի։ Այստեղից էլ Փաշինյանի որոշումները հյուր դառնալու ԲՐԻԿՍ-ի գագաթնաժողովին հաջորդ ամիս Կազանում, իսկ 2025 թվականի մայիսին մասնակցել Ռուսաստանի մայրաքաղաքում կայանալիք ԱՊՀ ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովին, որը կանցկացվի Հայրենական մեծ պատերազմ հաղթանակի 80-ամյակի տոնակատարությունների ֆոնին։ Ռուսաստանի Դաշնությունում Հայաստանի դեսպանի վերջին փոփոխությունը նույնպես տեղավորվում է Մոսկվայի հետ հարաբերությունները հարթելու Երևանի փորձերի մեջ։
Մինչև հաջորդ գարուն Փաշինյանը, իհարկե, ժամանակ կգտնի այցելել նաև արևմտյան մայրաքաղաքներ փնտրելու բաղձալի «դիվերսիֆիկացիան»։ Սակայն Հայաստանը չի կարող խուսափել Ռուսաստանի հետ իր առևտրատնտեսական կապերից ի դեմս Եվրասիական տնտեսական միության։ Երևանին փող է պետք, և այն պետք է լինի հիմնականում Ռուսաստանից։ Բրյուսելի ու Վաշինգտոնի կողմից պարբերաբար տրամադրվող վարկերն ու դրամաշնորհները սուղ են։ Եվ դա հատկապես Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև փոխադարձ առևտրի վերջին ռեկորդային մակարդակի ֆոնին։
Ֆրանսիան, իհարկե, կսպասի իր հնարավորությանը, կխաղա Անդրկովկասում ՀԱՊԿ-ի «անգործության» Հայաստանի ցավոտ ընկալման վրա և կփորձի դառնալ զենքի հիմնական մատակարար։ Նույնը կանի նաև ԱՄՆ-ը փորձելով ստեղծել Երևանի հետ սերտ դիվանագիտական խնամակալության վիճակ։ Իսկ Ռուսաստանը կշարունակի ցույց տալ իր դաշնակցին, ով մտածում է իր արտաքին քաղաքականության կուրսի փոփոխության մասին, ԵԱՏՄ-ում մնալու բոլոր օգուտները և համբերատար կզգուշացնի չմտածված քայլերի հետևանքների մասին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
