«Երևանը փակուղում. Փաշինյանը պատրա՞ստ է ներողություն խնդրել»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
ՌԴ-ում Հայաստանի նոր դեսպան Գուրգեն Արսենյանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ՌԴ ԱԳ փոխնախարար Միխայիլ Գալուզինին, հայտնել է ՌԴ դիվանագիտական գերատեսչությունը։ Արդյո՞ք այդ նշանակումը կնպաստի Մոսկվայի և Երևանի նկատելիորեն վատթարացած հարաբերությունների բարելավմանը։ Թե՞ հակառակը, գրում է svpressa.ru-ն։
Հասկանալի է, որ նման բաները որոշում են ոչ թե դեսպանները, այլ պետությունների ղեկավարները։ Իսկ նրանք առայժմ հեռավորություն են պահպանում միաժամանակ զերծ մնալով կոշտ քննադատություններից։ Հայաստանի վարչապետը, մասնավորապես, ասել է, որ կոռեկտ չի համարում Ռուսաստանի մասին «վատ» խոսելը։ Սակայն իրականում միջպետական հարաբերությունների բնույթը որոշվում է առաջին հերթին գործողություններով։ Իսկ վերջին շրջանում Երևանի կողմից Մոսկվայի հանդեպ գործողությունները ոչ մի կերպ դաշնակցային կամ գործընկերային չեն։ Միգուցե՞ Փաշինյան-Պուտին հանդիպումը բարելավի իրավիճակը։ Բանն այն է, որ օգոստոսի վերջին տեղեկություններ հայտնվեցին, որ բարձրաստիճան պաշտոնյաները վերջին հեռախոսազրույցի ընթացքում խոսել են երկկողմ օրակարգի հարցերի առերես քննարկման մասին։ «Զրուցակիցները պայմանավորվել են հանդիպել հաջորդ հնարավորության դեպքում»,- նշել է ՀՀ կառավարության մամուլի ծառայությունը։ Բացի այդ, ՌԴ ղեկավարը Հայաստանի վարչապետին տեղեկացրել էր Բաքու կատարած իր այցից ստացած տպավորությունների մասին, ինչի համար Փաշինյանը շնորհակալություն էր հայտնել Պուտինին, սակայն լարված չի եղել այդ այցից։ Արդյո՞ք Երևանը պատրաստ է փոխզիջման, քանի որ պահանջում է առաջնորդների հանդիպում։
«Ամբողջությամբ պարզ է դարձել, որ Փաշինյանի ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի հետ լավ հարաբերությունների խաղադրույքը չի ստացվել,- կարծում է ԼԴՊ-ի միլիցիայի նախկին մարտիկ Ալեքսանդր Ավերինը,- նրանք ոչ մի կերպ չեն կարող օգնել Հայաստանին հակառակ Ադրբեջանի և Թուրքիայի միասնական կամքի։ Եվ Ռուսաստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների դադարեցման ուղղությամբ Երևանի վերջին շարժումներն են արձագանք առաջացրել՝ ամրապնդել Մոսկվայի և Բաքվի միջև կապերը։ Փաշինյանի համար այլևս լավ քայլեր չեն մնացել, և Հայաստանի ճակատագիրը տարբեր աստիճանի թափանցիկության պրոտեկտորատն է։ Եթե վարչապետը սպառնում է փակել Գյումրիի ռուսական բազան, ապա, կարծում եմ, Ռուսաստանն արդեն պատրաստ է դրան։ Դա է վկայում Պուտինի վերջին այցը Բաքու»։
Միգուցե՞ ամեն ինչ ճիշտ հակառակն է, և Փաշինյանը կառաջարկի ամրապնդել ռազմատեխնիկական համագործակցությունը Ռուսաստանի հետ։ Բայց դա անելու համար նա ստիպված կլինի սահմանափակել կապերը ՆԱՏՕ-ի երկրների հետ։
Պարզապես պետք է հետևել այս դրամային:
«Հարկ է նշել, որ Վլադիմիր Պուտինի և Նիկոլ Փաշինյանի հեռախոսազրույցների արդյունքների մասին երկու կողմերի պաշտոնական հաղորդագրություններում բավականին զգույշ է քննարկվել հանդիպման հավանականությունը,- նշել է քաղաքական վերլուծաբան Միխայիլ Նեյժմակովը,-Կրեմլի մամուլի ծառայությունը նշել է «հետագա շփումները շարունակելու» մասին պայմանավորվածությունները, Հայաստանի գործընկերները նշել են «հնարավորության դեպքում հանդիպում անցկացնելու» ցանկության մասին։ Այսինքն հավանական է, որ հանդիպման վերաբերյալ պայմանավորվածությունները շատ ընդհանուր ու նախնական են»։
Սակայն Երևանը ևս մեկ ժեստ է արել՝ փոխել է Մոսկվայում Հայաստանի դեսպանին։ Այստեղ կան որոշ նրբերանգներ: Այդ պաշտոնում նշանակված Գուրգեն Արսենյանը, ով մինչև վերջերս իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավոր էր, նախկինում քննադատում էր Ռուսաստանին։ Ընդդիմադիր մտածողությամբ հայկական մի շարք լրատվամիջոցներ արդեն իսկ մեկնաբանել են նման նշանակման լուրը որպես Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունների հետագա բարդացման քայլ։ Սակայն Գուրգեն Արսենյանը ծագումով գործարար միջավայրից է և պրագմատիկ, ով հաճախ է արել բավականին անկեղծ հայտարարություններ, որոնք առաջացրել են հայաստանյան ընդդիմադիր հասարակության սուր արձագանքը, օրինակ Երևանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունները կարգավորելու անհրաժեշտության կամ այն մասին, որ պետք չէ ռիսկի դիմել հանուն Ղարաբաղի: Եթե նման կենսագրություն ունեցող անձը նշանակվել է դեսպան, ապա դա կարող է նշանակել, որ Փաշինյանի թիմն ակնկալում է Մոսկվայի հետ բարդ և անկայուն հարաբերությունների շարունակություն, իսկ որպես դիվանագիտական առաքելության ղեկավար պաշտոնական Երևանին անհրաժեշտ է պրագմատիկ բանակցող։
«svpressa.ru».- Ձեր կարծիքով, Երևանը կարո՞ղ է վախենալ Ռուսաստանի շրջադարձից դեպի Ադրբեջան։ Նա նաև նախատեսում է միանալ BRICS-ին, այսինքն ընտրում է եվրասիական վեկտորը Հայաստանի արևմտամետ շարժման ֆոնին:
«Միխայիլ Նեյժմակով».- Փաշինյանի թիմի ներկայացուցիչները երկար ժամանակ մեղադրում են Մոսկվային Բաքվի շահերը պաշտպանելու կամ գոնե նրա հետ համահունչ գործելու մեջ։ Դժվար թե Վլադիմիր Պուտինի այցն Ադրբեջան հիմնովին ազդել է Նիկոլ Փաշինյանի վրա այդ առումով։ Ինչ վերաբերում է Բաքվի արտաքին քաղաքականության ռազմավարությանը, ապա, այո, նրա հարաբերություններն արևմտյան խաղացողների հետ բարդացել են 2023 թվականի աշնանից, բայց հավանաբար, խոսք չկա կտրուկ շրջադարձի մասին։ Մասնակցությունը BRICS-ին ևս չի նշանակում կտրուկ հակաարևմտյան գիծ, դրա վառ օրինակն է Հնդկաստանը, որն ակտիվորեն աշխատում է ԱՄՆ-ի հետ։
«svpressa.ru».- Իսկապես ո՞ւմ է ավելի շատ պետք այդ հանդիպումը։ Եվ ո՞վ ում մոտ կգնա:
«Միխայիլ Նեյժմակով».- Եթե նման բանակցություններ լինեն, ապա շատ ավելի հավանական է, որ Փաշինյանը գա Ռուսաստան։ Միևնույն ժամանակ, Մոսկվայի համար է կարևոր ցույց տալը, որ տարածաշրջանում աշխատում է ոչ միայն Բաքվի հետ և ինքը կարող է որոշակի ազդեցություն ունենալ նաև Երևանի վրա։
«svpressa.ru».- Ինչի՞ մասին են խոսելու։ Արդյո՞ք նրանք կոշտ հարցեր են տալու միմյանց:
«Միխայիլ Նեյժմակով».- Հավանաբար կլինի վիճելի հարցերի լայն շրջանակ: Միգուցե՞ Մոսկվան փորձի վերականգնել իր ակտիվ միջնորդի դերը Բաքվի և Երևանի միջև, այդ թվում կապի ապաշրջափակման հարցում, թեև դա դժվար կլինի։
«svpressa.ru».- Ի վերջո, ինչի՞ շուրջ կարող են պայմանավորվել։ Դժվար է պատկերացնել, որ Երևանը կփոխի իր վարքագիծը, իսկ Մոսկվան կհամաձայնի որևէ զիջման։ Թե՞ դա հնարավոր է։ Ինչպե՞ս կանդրադառնա այդ հանդիպումը ռուս-հայկական հարաբերությունների վրա։
«Միխայիլ Նեյժմակով».- Դժվար թե կտրուկ տաքացում լինի... Ավելի շուտ խոսք կլինի անհատական փոխզիջումների մասին։ Իսկ ընդհանրապես, մինչև տարեվերջ Մոսկվայի և Երևանի հարաբերությունները կարող են ևս մի քանի անգամ անցնել «սառեցման» ու «հալոցքի» շրջաններ։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
