Հայաստանը «Արևմուտքի գրկում» կարող է հայտնվել տարածաշրջանային մեկուսացման մեջ
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Ռուսաստանը մտահոգված է, որ Հայաստանում ԵՄ առաքելությունը կարող է մշտական դառնալ, հայտարարել է ՌԴ ԱԳՆ ղեկավարի տեղակալ Միխայիլ Գալուզինը։ Նրա խոսքով, հիմքեր կան նաև ենթադրելու, որ արևմտյան երկրները Հայաստանում ԵՄ առաքելության ընթացքում հետախուզության տվյալներ են հավաքում ռուսական օբյեկտների, ինչպես նաև Հայաստանին հարևան բոլոր պետությունների վերաբերյալ։ «Մեզ մտահոգում է նաև այն, որ Երևանի հավանությամբ առաքելությունը ոչ միայն ընդլայնվում է, այլ նաև սպառնում է ժամանակավորից վերածվել մշտականի»,- ընդգծել է Գալուզինը և հատուկ նշել, որ Կանադայի ներկայացուցիչների հայտնվելը Հայաստանում գործող ԵՄ առաքելությունում դե ֆակտո նշանակում է «ՆԱՏՕ-ի սողացող ներթափանցում Հարավային Կովկաս»:
Ինչի՞ է պատրաստում Արևմուտքը Հայաստանին: Iarex.ru-ի սյունակագիր Ստանիսլավ Տարասովն է փորձել պատասխանել այդ հարցին:
«Հիշեցնեմ, որ ԵՄ երկարաժամկետ առաքելությունը գտնվում էր Հայաստանում 2023 թվականի փետրվարի 20-ից 2 տարի ժամկետով և ի սկզբանե բաղկացած էր 100 հոգուց։ 2023 թվականի դեկտեմբերին ԵՄ-ն հայտարարեց առաքելության ընդլայնման մասին՝ մինչև 209 մարդ (նախկին 138-ի փոխարեն): Հայաստանի խորհրդարանը մարտին վավերացրեց Եվրամիության հետ Ադրբեջանի հետ սահմանին ԵՄ առաքելության կարգավիճակի մասին համաձայնագիրը, որը ստորագրվել է 2023 թվականի նոյեմբերին։ Երբ Եվրամիության արտաքին գործերի նախարարները որոշեցին քաղաքացիական դիտորդների առաքելություն ուղարկել Հայաստան, նրանք իրենց գործողությունները պատճառաբանեցին Ադրբեջանի հետ սահմանին տիրող իրավիճակին հետևելու ցանկությամբ։ Երևանում նման քայլը համարվում էր ապահովագրություն Բաքվի կողմից հնարավոր նոր ռազմական էսկալացիայից, և, ինչպես նշել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը, նրանք ձգտում էին «ամրապնդել ԵՄ-ի ըմբռնումը իր միջնորդական ջանքերի շրջանակներում» Բաքվի և Երևանի միջև խաղաղության գործընթացի մասին»»,- նշել է Տարասովը։
Միևնույն ժամանակ, շատ փորձագետներ հայտարարեցին, որ «ԵՄ-ի համար նման խնդիրներ լուծելն իրատեսական չէ», և այդ ամենի հետևում այլ նպատակներ են թաքնված։ Գալուզինը հնչեցրել է դրանք կասկածի տակ դնելով հայկականյան այն թեզը, թե «ԵՄ առաքելությունը Հայաստանի անվտանգության ապահովման միջոցներից է»։
«Եվ հենց այն փաստը, որ Հայաստանը խուսափում է նոր պայմաններում Ադրբեջանի հետ խաղաղության պայմանագիր ստորագրելու հեռանկարից, ցույց է տալիս առաքելությունը հնարավորինս երկար շարունակելու նրա մտադրությունը, քանի որ հակառակ դեպքում նրա մնալը Հայաստանում կորցնում է իր իմաստը։ Ավելին, ԵՄ առաքելությունը դժվար թե խոչընդոտ դառնա կողմերի միջև ռազմական էսկալացիայի դեպքում։ Այնուամենայնիվ, ՆԱՏՕ-ի անդամները փորձում են օգտվել այս իրավիճակից, որպեսզի «կարգավորեն Կովկասը»»,- պարզաբանել է Iarex.ru-ի սյունակագիրը։
Նրա խոսքով, Երևանի կողմից փորձեր են արվում «լրացնել Արևմուտքի համար հնարավոր աշխարհաքաղաքական վակուումը Վրաստանի կորստից հետո» տարածաշրջան բերելով տարբեր դիտորդներ, առաքելություններ և այլն, և նրանց հետ տարբեր հետախուզական ծառայություններ։ Ի դեպ, Գալուզինը նույնպես հիշեցրել է այդ մասին:
«Ընդհանուր առմամբ, թվում է, թե այն բանից հետո, երբ ԵՄ-ն դադարեցրեց Վրաստանին միություն ընդունելու գործընթացը և սառեցրեց ֆինանսական օգնության մի մասը (30 մլն եվրո), Վրաստանում հոկտեմբերի 26-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունները կարող են դառնալ «թեժ և շրջադարձային ոչ միայն Վրաստանի, այլ նաև Հայաստանի համար»: Տարածաշրջանում ուժերի հավասարակշռությունը կարող է որոշակիորեն կախված լինել ուկրաինական հակամարտության ելքից, եթե նկատի ունենանք Աստանայում Բաքվի և Պեկինի միջև ռազմավարական համագործակցության հուշագրի ստորագրումը։ Եթե Ադրբեջանն ու Վրաստանը սկսեն դուրս գալ արևմտյան ազդեցության ուղեծրից, Հայաստանը կարող է հայտնվել ոչ միայն «Արևմուտքի գրկում», այլ նաև տարածաշրջանային մեկուսացման մեջ», - ընդգծել է Տարասովը։
Բայց առայժմ, փորձագետի կարծիքով, կան իրական նշաններ, որ Լոնդոնի կողմից նախապատրաստվող Երևանի ու Թբիլիսիի ռազմաքաղաքական դաշինքը չի կայանա։ «Եվ նման մեծ խաղը կարող է շատ թանկ նստել հայկական պետականության վրա»,- ամփոփել է Ստանիսլավ Տարասովը:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
