Մոսկվան առայժմ հավատում է Երևանին, բայց վաղը կարող է ամեն ինչ փոխվել
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Երևանում շարունակվում են ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի հնարավոր դուրս գալու մասին խոսակցությունները: Միաժամանակ բերվում են փաստարկներ, որոնք օրինակ օրերս հնչեցրել է հանրապետության ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը։ Նրա խոսքով, Հայաստանը «բավականին մեծ կախվածություն ունի Ռուսաստանից տարբեր ոլորտներում՝ արտահանում, ներմուծում, էներգետիկա և այլ հարցեր», բայց «այդ կախվածությունը մի կետից, ինչ էլ որ լինի, պետք է դիվերսիֆիկացնել»։
Կա նաև Հայաստանի Ազգային ժողովի խոսնակ Ալեն Սիմոնյանի հայտարարությունն այն մասին, որ Երևանի համար «ԵՄ անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ ստանալն այն ամենաճիշտ և ցանկալի տարբերակն է, որին պետք է հետևել»։ Ի՞նչ է թաքնված այս ամենի հետևում և իրո՞ք Հայաստանը պատրաստվում է ԵԱՏՄ-ից պոտենցիալ դուրս գալուն։ Այդ մասին իր կարծիքն է հայտնել iarex.ru-ի սյունակագիր Ստանիսլավ Տարասովը։
«Նախ ընդհանուր արտաքին քաղաքական միտումի մասին, որը թափ է հավաքում Հայաստանում։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի թիմը պաշտպանական և տնտեսական ինտեգրման նոր հարթակներ փնտրելուն զուգահեռ բացահայտորեն Հայաստանին դնում է հակառուսական ուղու վրա աշխատելով Մոսկվային հակադրվող արտաքին քաղաքական ճամբարի հետ։ Հայաստանն արդեն արգելափակել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ի աշխատանքներին այն պատրվակով, թե իբր 2021-2022 թվականներին հանրապետության հետ կապված ՀԱՊԿ-ի պայմանագրի պայմանները չեն կատարվել։ Փաշինյանը նույնիսկ ասել է, որ Հայաստանը կարող է դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից։
Բայց ԵԱՏՄ-ի հետ ամեն ինչ ավելի բարդ է: Փաստն այն է, որ Հայաստանի անդամակցությունն այդ միությանը ապահովում է նրան աննախադեպ տնտեսական աճ։ Վերջին երկու տարիների ընթացքում Հայաստանի ՀՆԱ-ն աճել է ռեկորդային տեմպերով։ Ուստի շատ տարօրինակ և սադրիչ են հնչում հարձակումները ԵԱՏՄ-ի դեմ, հայտարարությունները, թե «իրենց քաշել են դրա մեջ»։ Ավելին, այստեղ ինտրիգը կայանում է նրանում, որ ԵԱՏՄ պայմանագիրը նախատեսում է մասնակիցներից մեկի դաշինքից անհատական դուրս գալու մեխանիզմ, բայց չի նախատեսում մասնակիցներից մեկին բոլոր մյուսների կողմից հեռացնելու մեխանիզմ։ Այսինքն չկա որևէ կանոն, որտեղ ասվում է, որ համայնքի մեկ անդամի ավերիչ գործողության դեպքում ամբողջ համայնքը կարող է վտարման ընթացակարգ սկսել»,- նշել է Տարասովը։
Նրա կարծիքով, դա նշանակում է, որ խոսքը Հայաստանի կողմից ուղղակի շանտաժի մասին է, բայց միայն այն դեպքում, եթե նա մտադիր չէ դուրս գալ այդ միությունից։ Եվ դուրս կգար, եթե նրա նոր արևմտյան գործընկերները այլընտրանքային արդյունավետ լուծումներ առաջարկեին։
«Եթե նայեք ֆինանսական ռեսուրսներին, որոնք Արևմուտքը ծախսում է այնտեղ, ապա առևտրի և ֆինանսական հոսքերի համեմատ դրանք ընդամենը կոպեկներ են: Մեկ տարվա ընթացքում այդ բոլոր կառույցները մինչև 200 միլիոն դոլար են ծախսել Ուկրաինայի նման երկրի վրա, 18 միլիոն դոլար Հայաստանի, 12 միլիոն դոլար Մոլդովայի վրա։
Դա համեմատեք Հայաստանի բոլոր տարիների տնտեսական նախապատվությունների, Ռուսաստանում և Ռուսաստանից փող աշխատելու հնարավորության, այս տարիների ընթացքում ուղղակի ներդրումների ծավալների հետ, դրանք պաշտոնապես որակվում են մի քանի հարյուր միլիարդ դոլար։ Այս թվերն ընդհանրապես համեմատելի չեն։ Սակայն Մոսկվան դեռ ելնում է նրանից, որ Երևանը շարունակում է մնալ ՀԱՊԿ և ԵԱՏՄ լիիրավ անդամ դրանից բխող բոլոր իրավունքներով ու պարտավորություններով։ Բայց որքա՞ն է դա շարունակվելու Հայաստանի ներկայիս արտաքին քաղաքական կուրսով», – ամփոփել է Տարասովը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
