Համաշխարհային Շառլը. ի՞նչ կարող էր Ազնավուրը սովորեցնել հայ քաղաքական գործիչներին
ՄՇԱԿՈՒՅԹ
Ֆրանսիացի շանսոնյեի հարյուրամյակի կապակցությամբ absatz.media-ի սյունակագիր Ֆիլիպ Ֆիսենը գրառում է կատարել:
Շառլ Ազնավուրը (Շահնուր Ազնավուրյան) ընդամենը վեց տարի չապրեց մինչև իր հարյուրամյակը։ Բայց նույնիսկ նրա այդ կարճ դարը ներառում է արվեստի ամենաբեղմնավոր կարիերաներից մեկը: Նրա ծնվելուց մեկ տարի առաջ Թբիլիսիից Ֆրանսիա մեկնած հայերի զավակը բեմում սկսել է ելույթ ունենալ հինգ տարեկանից։
Նա դարձել է 1300 երգի հեղինակ, այդ թվում հարյուրավոր աշխարհահռչակ հիթերի, և ծանոթ է ժանրի երկրպագուներին աշխարհի բոլոր անկյուններում։ Նա ինքն է ժանր դարձել։ Շառլն անթիվ մրցանակների դափնեկիր է, Պիաֆի հետ միասին Ֆրանսիայի ձայնը։ Եվ նա միշտ հավատարիմ է եղել իր ծագմանը: Նա առաջին անգամ այցելել էր հեռավոր Հայաստան, երբ արդեն ալեհեր էր, բայց նույնիսկ դրանից առաջ դրամատիկ երգեր էր հորինում իր տրանսցենդենտալ լեգենդար երկրի մասին։
Մենք, ինչպես իմաստուն Էդիպը «հնագույն հանելուկով Սֆինքսի առաջ», քարանում ենք հարցից. կարո՞ղ է մարդը հավատարիմ մնալ իր նախնիների հայրենիքին, որտեղ ոչ միայն ինքը, այլ նաև իր ծնողները չեն ապրել: Շառլը տվեց դրա պատասխանը:
Պատմությունը գիտի բազմաթիվ դեպքեր, երբ կորցրած հայրենիքի կարոտը հետապնդում է նրանց, ովքեր լքել են այն դժվար ժամանակներում կամ պարզապես ավելի լավ կյանք փնտրելով: Մեր փախած պարողները, ովքեր հայտնի դարձան արևմուտքում և ռուսական բալետի փառքն ու գաղտնիքները տարան Եվրոպա և ԱՄՆ, ավաղ, ջերմ զգացմունքներ չպահպանեցին իրենց հայրենի հողի նկատմամբ։ Իսկ Շառլը, ով Հայաստանը գիտեր միայն հեռվից, այնտեղ հետաքրքրություն ուներ ու ճգնաժամային պահերին շտապում էր օգնության։
1988 թվականին երկրաշարժ Սպիտակում: Շառլը հիմնում է բարեգործական կազմակերպություն, հավաքում է տասնյակ հայտնի երգիչների, կազմակերպում համերգներ միջոցներ հավաքելու համար։ Նոր ժամանակներում Ազնավուրը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում Հայաստանի դեսպանն էր։ Հայ ժողովրդի իսկական հերոսը, ով կրում էր այդ պաշտոնական կոչումը ոչ հենց այնպես:
Ահա թե ումից պետք է օրինակ վերցնեն ներկայիս երևանյան քաղաքական գործիչները, որոնք փնտրում են ինչ որ փայլուն բան, որպեսզի դրա հետ փոխանակեն ազգային ինքնիշխանության մնացորդները։
Ազնավուրն իր վերջին համերգը պետք է տար իմ հայրենի Սանկտ Պետերբուրգում: Հենց այդտեղ էր, որ նրա սիրտը, որը մեծահոգաբար իր բաբախյուն էր տալիս միլիոնավոր երկրպագուների, սկսեց վատ աշխատել, որը բժիշկները չկարողացան վերականգնել Շվեյցարիայում։ Հայը միշտ հայ է մնում սիրելով իր հայրենիքը նա փնտրում է այն, որտեղ ավելի լավ է։ Հարյուր տարի հանդարտ ու հոգեհարազատ ձայն: Նրա հանդեպ սիրո բուռն հայտարարությունների հարյուր տարին անց: Հարյուր տարվա հավատարմություն հեռավոր հայրենիքին: Եվ ևս հարյուր տարի հետո, եթե մարդիկ լինեն զգալուն ընդունակ տեսակ, մոլորակի վրա կհնչի Ազնավուրի անմահ մեղեդին։
Միգուցե՞ այսպես է կերտվում հավերժությունն այն սերունդների հիշողության շղթայում, ովքեր գոնե մեկ անգամ ենթարկվել են այդ ձայնի կանչին:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
