«Փաշինյանը ոտնձգություն է կատարում սրբության նկատմամբ»
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Հոգևորականների միացումը Հայաստանում բողոքի շարժմանը հանգեցրել է նրան, որ կառավարությունը որոշել է ուժեղացնել ճնշումը եկեղեցու վրա։ Ազգային խորհրդանիշներից մեկը կարող է հարկվել և զրկվել իր հողերի մի մասից, գրում է ng.ru-ն։
Այնուամենայնիվ, Աստծո սպասավորը մտադիր չէ հանձնվել։ Տավուշի թեմի արքեպիսկոպոս Բագրատ Գալստանյանը սկսել է փորձագիտական հանդիպումներ կազմակերպել։ Մինչդեռ Հայաստանի իշխանությունները, տեսնելով, որ արքեպիսկոպոսի գլխավորած բողոքի շարժումն անկում է ապրում, իրենք են անցել հարձակման։
Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Հայ առաքելական եկեղեցին դարձրել է «ազդեցության գործակալ», և դրանով կզբաղվի առաջիկա երկու-երեք ամիսների ընթացքում։ Միաժամանակ Փաշինյանը հասկացրել է, որ Գալստանյանն ու նրա կողմնակիցները հատուկ դեմ են Ադրբեջանի հետ սահմանի սահմանազատմանը, որպեսզի Հայաստանը լեգիտիմ թիրախ դարձնեն իր հարևանների համար։ Արդյունքում հանրապետությունը չի կարողանա անկախ լինել, իսկ այդ ամենի նախաձեռնողները կասեն, որ կարող են ապրել առանց աշխարհիկ իշխանությունների։
«Կան կառավարման այլ համակարգեր, ինչի՞ է պետք իշխանությունը, ինչի՞ է պետք տեղական ինքնակառավարումը, ինչի՞ է պետք խորհրդարանը, երբ կան թեմեր: Ինչո՞ւ են ձեզ անհրաժեշտ 10 մարզեր, դուք կունենաք 10 թեմ»,- օրինակ է բերել Փաշինյանը։
Իր հերթին, Հայաստանի խորհրդարանի նախագահ Ալեն Սիմոնյանն ասել է, որ եկեղեցին զբաղվում է բիզնեսով, բայց հարկեր չի վճարում։ «Դադարեցրեք խաղալ մեր էմոցիաների, պատմության վրա և արդեն քաղաքականությամբ զբաղվելով գնացեք սփյուռքից փող հավաքելու։ Վաճառեք մոմեր, կոկա-կոլա, գինի, ռեստորաններ ունեցեք և հարկեր մի վճարեք»,- ասել է Սիմոնյանը ելույթ ունենալով խորհրդարանում։
Այնուամենայնիվ, եկեղեցին դեռևս ինչ-որ բան վճարում է: 2023 թվականի վերջին նա պետական գանձարան է փոխանցել 435 մլն դրամ (ավելի քան $1,1 մլն) և զբաղեցրել 758-րդ տեղը երկրի խոշորագույն հարկատուների ցանկում։ Միաժամանակ քահանաներն ազատված են գույքահարկից և շահութահարկից, մասամբ ազատված են նաև ԱԱՀ-ից։ Պետական գանձարան նրանց վճարումների հիմնական մասը գալիս է եկամտահարկից, որը Հայաստանում կազմում է 20 %։
Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահ Ռուստամ Բադասյանն արդեն հայտարարել է, որ երկրի հարկային օրենսգրքում կան արտոնություններ սահմանող բազմաթիվ դրույթներ, բայց ոչ բոլորն են տեղին։
Ըստ նրա համակարգը վերանայման կարիք ունի։ Եկեղեցու արձագանքը չի ուշացել: Մայր Աթոռի դիվանապետ Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրյանը սուտ է անվանել այն հայտարարությունը, թե Հայ առաքելական եկեղեցին հարկեր չի վճարում։ Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանն ավելի արմատական է արտահայտվել. «Արդեն հարյուրերորդ անգամ եմ կրկնում այս ողորմելիներին ու թշվառներին: Մենք տեսել ենք ավելի ուժեղների, բայց Եկեղեցին հաղթել է նրանց և շարունակել իր գործունեությունը։ Կան սահմաններ: Բավական է: Ինչպե՞ս կարելի է այդքան մանր ու մանրախնդիր, այդքան թշվառ լինել»։
Ասողիկ քահանա Կարապետյանն էլ առաջարկել է Հայաստանի իշխանություններին «թիրախ չդարձնել» եկեղեցին, որը «բացարձակ ազգային արժեք» է։
Հայ քաղաքագետ Միքայել Զոլյանը կարծում է, որ ներկայիս դիմակայությունը 2018 թվականին եկեղեցու և պետության միջև սկսված հակամարտության շարունակությունն է։ Փաշինյանի իշխանության գալուց հետո առաջացավ հասարակական շարժում, որը պահանջում էր կոռուպցիայի մեջ մեղադրվող Գարեգին Բ-ի փոխարեն ընտրել նոր ղեկավար։ Կաթողիկոսն ու նրա շրջապատը կարծում էին, որ դրա թիկունքում կանգնած է վարչապետը, թեև նա հեռու էր մնացել առճակատումից։ 2020-ի Ղարաբաղի համար երկրորդ պատերազմից հետո եկեղեցին հրապարակավ աջակցում էր ընդդիմությանն ի դեմս նախկին նախագահներ Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանի, և հիմա նրա ներկայացուցիչ Գալստանյանն է դարձել բողոքի շարժման առաջնորդ։
«Դժվար է ասել, թե որքան հեռուն է պատրաստ գնալ ՀԱԵ-ն, քանի որ կորցնելու բան ունի։ Նա ունի բազմաթիվ արտոնություններ, այդ թվում օրինականորեն չձևակերպված: Հիմա Փաշինյանը եկեղեցուն հասկացնում է, որ պետք է դադարի խառնվել քաղաքականությանը»,- ընդգծել է Զոլյանը։
Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանը կարծում է, որ ՀԱԵ-ն վերջին հասարակական հաստատությունն է, որը կարող է խնդիրներ ստեղծել Փաշինյանի քաղաքականության իրականացման համար, որը հայերից շատերը համարում են հակապետական։
«Իշխանությունը մեթոդներ է փնտրում եկեղեցուն ամբողջությամբ չեզոքացնելու համար, որպեսզի ընդդիմությունը չկարողանա համախմբվել նրա շուրջ։ Եկեղեցին իսկապես շատ մեծ ռեսուրս ունի հաշվի առնելով այն, որ հայ հասարակության ճնշող մեծամասնությունը Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդներ են։ Բայց, միևնույն ժամանակ, եկեղեցին, ինչպես նախկինում ընդդիմադիր մյուս ուժերը, պատրաստ չէ ներքին բախումների կամ արյունահեղության մեջ մտնել, որպեսզի հասնի Փաշինյանի և նրա թիմի հեռացմանը իշխանությունից։ Վարչապետն օգտվում է հենց դրանից, բայց դժվար թե հաղթի։ ՀԱԵ-ն ի հայտ է եկել 301 թվականին և այդ ժամանակվանից ի վեր հաջողությամբ վերապրել է բազմաթիվ հարձակումներ իր անկախության և նույնիսկ գոյության դեմ օտար պետություններից, որոնց տիրապետության տակ է եղել Հայաստանը: Եվ այդ կայսրությունները փլուզվել են ու վերացել, իսկ հայ եկեղեցին պահպանել է իր գոյությունը»,- ասել է Խալաթյանը ng.ru-ին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
