Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Հայոց ցեղասպանության վկայությունները լուսանկարներում

ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ

Ազգային հիվանդանոցի բժշկական անձնակազմը, Սեբաստիա, 1903

Սահակյան դպրոցի աղջիկ սաները, Կոնիա, 1910

Հայ ազգային որբանոցի երեխաները և վարչական խորհուրդը, Սեբաստիա 1909

Սիամանթոյի (Ատոմ Երջանյան) տունն Ակնում (Գրականության և արվեստի թանգարան, Սիամանթո, ֆ. 301)

Պողոսյանների ընտանիքը Հողնեից 1911թթ. (նրանցից շատերը աքսորվեցին ու մարտիրոսվեցին) 
Վահե Հայկ «Խարբերդը և նրա ոսկե դաշտը», Նյու Յորք, 1959, էջ 876

Մեզրե, Սբ. Հովսեփի միսիոներական գիշերօթիկ դպրոցը 
(Լուսանկար 614, R. H. Kevorkian, P. B. Paboudjian, Les Armeniens Dans l’Empire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions d’Art et d’Histoire ARHIS, Paris, 1992)

Գում-Գափուի «Քնար» ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը 1910-ին
(Լուսանկար 115, R. H. Kevorkian, P. B. Paboudjian, Les Armeniens Dans l’Empire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions d’Art et d’Histoire ARHIS, Paris, 1992 )

Տիգրանակերտի համայնապատկերը 
Տիգրան Մկունդ «Ամիտայի արձագանքները» հատոր Ա, ՆյուՅորք, 1950, էջ 214

Հայկական թաղամասի կենտրոնը, Բուրսա 
(Լուսանկար 219, R. H. Kevorkian, P. B. Paboudjian, Les Armeniens Dans l’Empire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions d’Art et d’Histoire ARHIS, Paris, 1992)

Քաղաքի կենրոնում մարդաշատ սրճարան, Զմյուռնիա 
(Լուսանկար 259, R. H. Kevorkian, P. B. Paboudjian, Les Armeniens Dans l’Empire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions d’Art et d’Histoire ARHIS, Paris, 1992)


Մանկանոց Ազգանվեր ընկերությունը, Թալաս 
(Լուսանկար 355, R. H. Kevorkian, P.B. Paboudjian, Les Armeniens Dans lEmpire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions dArt et dHistoire ARHIS, Paris, 1992).

Հոչնուդիե հայկական թաղամասը, Էսքի-Չեհիր
(Լուսանկար 239, R. H. Kevorkian, P.B. Paboudjian, Les Armeniens Dans lEmpire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions dArt et dHistoire ARHIS, Paris, 1992)

Վերին թաղամասի սբ. Հակոբ եկեղեցին և Թլկատինցու ղեկավարած Կենտրոնական ազգային դպրոցը (կենտրոնական կառույցը գմբեթով), Խարբերդ 
Վահե Հայկ «Խարբերդը և նրա ոսկե դաշտը», Նյու Յորք, 1959, էջ 29

ՀԲԸՄ (Սամսոնի մասնաճյուղը) Ամանորյա տոնակատարություն
1912 «Հայ բարեգործական ընդհանուր միության» ոսկե ամսագիրը, հատոր Ա, ՓԱրիզ, 1931, էջ 104

Կանանց Արամյան վարժարանի սաները, Կեսարիա
Արշակ Ապլոյաչյան «Կեսարիայի հայկական պատմությունը», հատոր Ա, Կահիրե, 1937, էջ 1118


Ամալյա Իբրանոսյանի երկսեռ Արհեստակցական դպրոցի սաները, 1910-1911 
(Գրականության և արվեստի թանգարան, Արտաշես Գադաշյան, ֆ. 38)

Մի խումբ հայեր Էրզրումից 
(Գրականության և արվեստի թանգարան, Ռաֆայել Պատկանյան, ֆ. 1576)

Ուսուցչուհիների դպրոցը, Էրզրում, 1910 
(Լուսանկար 706, R. H. Kevorkian, P. B. Paboudjian, Les Armeniens Dans l’Empire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions d’Art et d’Histoire ARHIS, Paris, 1992)

Ուսուցիչների դպրոց, հիմնադիր` Մկրտիչ Պորտուգալյան, Վան, 1913 
(Լուսանկար 838, R. H. Kevorkian, P.B. Paboudjian, Les Armeniens Dans lEmpire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions dArt et dHistoire ARHIS, Paris, 1992)

Ուսանողները վանքի պարտեզում, Արմաշ, 1899-1900 
(Լուսանկար 200, R. H. Kevorkian, P.B. Paboudjian, Les Armeniens Dans lEmpire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions dArt et dHistoire ARHIS, Paris, 1992)

 

Կոմիտաս վարդապետի ղեկավարած «Գուսան» երկսեռ երգչախումբը 
(Գրականության և արվեստի թանգարան, Կոմիտաս, ֆ. 1743)

Փերայի Մխիթարյան դպրոցը, Կոստանդնուպոլիս 
(Լուսանկար 101, R. H. Kevorkian, P.B. Paboudjian, Les Armeniens Dans lEmpire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions dArt et dHistoire ARHIS, Paris, 1992)

Փերայի Թոքաթլյան հյուրանոցը, Կոստանդնուպոլիս 
(Լուսանկար 136, R. H. Kevorkian, P.B. Paboudjian, Les Armeniens Dans lEmpire Ottoman a La Veille Du Genocide. Editions dArt et dHistoire ARHIS, Paris, 1992)

Փախալ Հովհաննեսի նպարեղենի խանութը, Խարբերդ 
Վահե Հայկ «Խարբերդը և նրա ոսկե դաշտը», Նյու Յորք, 1959, էջ 671

Հայկական ընտանիք Կոստանդնուպոլսում
(Գրականության և արվեստի թանգարան, Արման Վարդանյան)

 

Լարախաղացի ներկայացում Վանում 
(Գրականության և արվեստի թանգարան, Հակոբ Սիրան, ֆ. 146)
 
 
Խարբերդ 1915. կմախքացած բազմաթիվ հայ երեխաներից մեկը: 
Մարիա Յակոբսեն, 1907-1919թթ. օրագիր Խարպուտ-Թուրքիա,
բնօրինակից հայերեն թարգմանությունը Ներսես Պախդիկյանի և Միհրան Սիմոնյանի, Անթիլիաս-Լիբանան, 1979 



 
Հայ որբեր Դեր-Զորում, 1919թ. 
Դավիթ Ադամյանի հավաքածու 



 
Մուշեղիկը՝ Վանի նահանգի Դիզի գյուղից, ցույց է տալիս տանջանքների հետևանքով ձեռքերի վրա մնացած անցքերը, 1915թ. 


 


 


 
Կտտանքների ենթարկված և սպանված հայ հոգևորական 


 
Դեր-Զոր անապատից հավաքված հայ որբեր (կենտրոնում Դավիթ Ադամյանն է), 1919թ. 
 
 
Ադանա վերադարձած հայ երեխաներ, 1918թ.
Նրանք 1920թ. կրկին պետք է տեղահանվեին, շատերը՝ սպանվեին 


 
Մարդկանց մի խումբ, որոնց մեջ նաև Հարություն Հովակիմյանը, հողից հայ զոհերի աճյունները հանելիս, Տեր-Զոր, 1938 


 


 
1915թ. մայիսին Զեյթունից Մարաշ բռնի տեղափոխված հայերի մի խումբ.
լուսանկարվելուց կես ժամ անց թուրքերը նրանց բոլորին հրկիզեցին և կոտորեցին։ Նահանգապետը կանգնած է վերևի շարքում 


 
Հայ գաղթականները հայ զոհերի գանգերից կազմված բուրգի մոտ 


 


 
Հայ որբեր Վաղարշապատում (Էջմիածին), 1915թ. ամառ 


 


 


 


 


 


 
Արևմտահայ գաղթական ընտանիքի թաղում, Երևանի նահանգ, 1915թ. ամառ 


 
Դորթ Յոլի, Կիլիկիա, 1909թ. կոտորածը վերապրած հայերը 


 
Հայ գաղթականները Հալեպում, 1919 


 
Հայ գաղթականները Հալեպում, 1919 


 
Ռաս ուլ-Այնի հայ տարագիրների համակենտրոնացման ճամբարը Սիրիական անապատում, 1915-1916թթ. 


 
Տեսարան Ռաքքայի հայ տարագիրների ճամբարից 


 
Միջագետքում հայտնված հայ փախստականներ 


 
Տանջահար արված հայ կնոջ մարմին 


 
Հայ գյուղացու մարմինը ձյան մեջ 


 
Հայ զոհերի դիակների մնացորդները Երզնկայի մոտակայքում 


 
Հայ զոհերի դիակների մնացորդները Երզնկայի մոտակայքում 


 
Հայ զոհերի դիակների մնացորդները Երզնկայի մոտակայքում 


 
Հայ զոհերի դիակների մնացորդները Երզնկայի մոտակայքում 


 
Հայ զոհերի դիակների մնացորդները Երզնկայի մոտակայքում 


 
Գերմանացի և թուրք զինվորները հայ զոհերի գանգերը լուսանկարելիս 


 
Երզնկայի հայկական ավերված թաղամասի տեսարան 
Ադրբեջանում տղամարդը մահացել է որդու հարսանիքի ժամանակ Սառույցների մեջ հայտնաբերվել է «կյանքի կղզի»․ ռուս գիտնականները օազիս են բացահայտել ԱնտարկտիդայումԻրանն ի պատասխան ԱՄՆ-ի և Իսրայելի սպառնալիքների «մեծ անակնկալ» է խոստացել Իրանի օդային տարածքը փակ կմնա առնվազն մինչև ապրիլի 12-ը. ТАСС Աշխարհի ամենաթանկ դարպասապահների տասնյակը Մուտք են գործել «Նոր Ձորաբերդ» ռեստորան և այնտեղից գnղություն կատարել․ վնաuը կազմում է մոտ 6 մլն դրամՍանկտ Պետերբուրգի ծննդատանը կինը լույս աշխարհ է բերել միանման երկվորյակ աղջիկների քառյակՆալբանդյան գյուղում բшխվել են VAZ» և «Opel» մակնիշների ավտոմեքենաները. «VAZ» մակնիշի ավտոմեքենայում hրդեh է բռնկվելՄարտի 2-ից Լիբանանին hասցված իսրայելական hարվածների զnhերի թիվը գերազանցել է 1,422-ըՄասիս-Նորամարգ ավտոճանապարհին բшխվել են «Hyundai Elantra»-ն և «Mercedes»-ը․ կան վիրավnրներՀորոսկոպ. Ի՞նչ են իրականում ցանկանում տարբեր նշանների կանայք Կրեմլում պարզաբանել են, թե ինչու է Պուտինի և Փաշինյանի զրույցը փակ բնույթ կրել Աշխարհի երեք առաջնություն բաց թողնելը լիակատար ձախողում է․ Մալդինի Իրանի դեմ պшտերազմը խանգարում է Ուկրաինային․ Զելենսկի Ազովի ծովում խորտակվել է հացահատիկով բեռնված նավ. կա զnհ և անհետ կորածներ Երեքշաբթին Իրանում կլինի էլեկտրակայանների և կամուրջների օր, բացեք անիծյալ նեղուցը․ Թրամփ Իսրայելը hարվածներ է հասցրել Բեյրութի արվարձանի բնակելի շենքերին Ի՞նչ փոխարժեքներ են սահմանվել այսօր՝ ապրիլի 5-ին Հուսով եմ, որ Բուշերի ատոմակայանում աշխատող ռուսաստանցիները գիշերը կժամանեն Հայաստան․ Լիխաչով Իսրայելը օգնել է ԱՄՆ-ին իրանցիների կողմից խոցված F-15 ինքնաթիռի օդաչուի փրկարարական գործողության ժամանակ․ Fox News Հայաստանը ըմբռնում է ցուցաբերել Ռուսաստանի մտահոգությունների շուրջ․ Լավրով Ջուր չի լինի որոշ ժամանակ Պետք է ընդունել պարտությունն ու Չեմպիոնների լիգայի խաղին մեկնել պարզ գլխով. Արտետա Սերբիայի գազային ենթակառուցվածքների վրա նախապատրաստվող հшրձակումը կանխվել է. Վուչիչ Երևանը հասկանում է ԵԱՏՄ-ի և Եվրամիության միաժամանակյա անդամ լինելու անհնարինությունը, ինչը կարևոր է․ Պեսկով Ղարաբաղի պատկանելության մասին որոշումը Երևանն է կայացրել, Մոսկվան այստեղ կապ չունի․ Պեսկով Թաց ձյուն, ժամանակ առ ժամանակ անձրև. եղանակն այս օրերին Արցախյան պшտերազմից տարիներ անց տագնապներն ու մտահոգությունները չեն լքում մեր սրտերը․ մեր ժողովուրդը լավագույնս գիտի արժեքը խաղաղության, որի համար ազգիս զավակները վճարել են իրենց կյանքով․ Գարեգին Բ Թող Հարության լույսը զորացնի մեր հավատը սեփական ուժերի հանդեպ և ուղենշի մեզ դեպի երկարատև խաղաղություն ու արժանապատիվ զարգացում․ Վահագն Խաչատուրյան Ամերիկացի օդաչուների փրկարարական առաքելությունը ձախողվել է․ երկու ուղղաթիռ է խփվել․ կենտրոնական հրամանատարության խոսնակ Իսպանական Լա Լիգայի 30-րդ տուրում «Բարսելոնան» հաղթեց «Ատլետիկոյին» Նացիստների սարսափը. Խորհրդային աս Նելսոն Ստեփանյանին են մեծարել Հայաստանում Փաշինյանը թռել է Պուտինի մոտ և խոսել «ժողովրդավարության» մասինԹրամփն արգելել է ԱՄՆ դիրքերին Իրանի հրթիռային հարվшծների լուսանկարների հրապարակումը Կյանքից հեռացել է Զորի Բալայանը «Սաութհեմփթոնը» հաղթեց «Արսենալին» և դուրս եկավ Անգլիայի գավաթի կիսաեզրափակիչ Օտարերկրացի կինը պնդում է՝ ամուսնու հարազատները փորձել են դանшկով վնաuել իրենց Անգլիայի գավաթի խաղարկության քառորդ եզրափակչում «Չելսին» խոշոր հաշվով հաղթեց «Պորտ Վեյլին» Պուտինը Փաշինյանին. Հայաստանը չի կարողանա նստել երկու աթոռի վրա, Փաշինյան. Մի քիչ էլ կնստենքԿրեմլը շրջանցելով. Հայաստանն ու Ադրբեջանը ընդլայնում են առևտուրը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում մատուցվել է Սուրբ Հարության Ճրագալույցի պատարագը․ կատարվել է Սուրբ Հարության Տնօրհնեք Բրազիլիայի ազգային հավաքականի նախկին կիսապաշտպան Օսկարը ավարտել է պրոֆեսիոնալ կարիերան Ապուրի համաշխարհային օր. պատմության այս օրը (05 ապրիլ)Մասիս-Էջմիածին ավտոճանապարհին «Mercedes»-ը դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից, հարվшծել կամրջի բետոնե արգելապատնեշին և հայտնվել ջրատարում․ կան վիրшվորներ ԱՄՆ-ն իրականացրել է իր պատմության մեջ ամենահամարձակ որոնողափրկարարական օպերացիաներից մեկը․ Թրամփը հայտնել է՝ Իրանում խnցված F-15 կnրծանիչի անձնակազմի երկրորդ անդամի փրկվելու մասին ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են Իրանական ուժերը հրթիռ են արձակել, որի վրա գրված է եղել Էփշտեյնի պատճառով ինքնասպանություն գործած Վիրջինիա Ջուֆրեի մասին«Մատանիների տիրակալը» նոր ֆիլմում Արագորնի խորհրդանշական դերը կմարմնավորի այլ դերասանՔուվեյթում հարձակման է ենթարկվել CH-47 Chinook ուղղաթիռը Երաշտն ամբողջ աշխարհում մեծացնում է հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունությունը․ հետազոտություն
Ամենադիտված