«Հայաստանը հայտնվել է «ռազմավարական դաշնակցի» և «մեկ այլ Ուկրաինայի» միջև»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Եվրոպական լրատվական euractiv.com վեբ-կայքը գրում է, որ Հայաստանի անվտանգության փխրուն իրավիճակը դրդել է նրան դիվերսիֆիկացնել իր ավանդական Ռուսաստանից կախված անվտանգության պայմանավորվածությունները և նոր համագործակցություն փնտրել Հնդկաստանի և ԵՄ անդամ Ֆրանսիայի, Հունաստանի և Կիպրոսի հետ: Արտաքին քաղաքականության այդ նոր շրջադարձը երկիրը դարձրել է ռուսական քարոզչության թիրախ, պաշտոնական Կրեմլը սկսել է մեղադրել Հայաստանին հերթական «անբարյացակամ ռեժիմը» դառնալու մեջ։
Հայաստանը, որը Ռուսաստանի գլխավորած ՀԱՊԿ անդամ է 1992 թվականից, 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական 44-օրյա պատերազմից հետո սկսել է կասկածի տակ դնել անվտանգության իր դաշինքը։ ՀԱՊԿ-ը, որը ներառում է նաև Ղազախստանը, Ղրղզստանը, Տաջիկստանը և Բելառուսը, տեսականորեն պետք է օգնության հասնի անդամ պետությանը, երբ նա ենթարկվի հարձակման: Այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին այդ կազմակերպությունը բազմիցս է ցույց տվել, որ չի ցանկանում աջակցել Հայաստանին Ադրբեջանի հետ վերսկսված հակամարտությունում և փոխարենը ստանձնել է չեզոք դիտորդի դեր, ինչն էլ հանգեցրել է Հայաստանի պաշտոնյաների կողմից ՀԱՊԿ-ի բացահայտ քննադատությանը: Ի նշան բողոքի հայ պաշտոնյաները վերջին ամիսներին սիստեմատիկորեն բոյկոտել են ՀԱՊԿ բարձր մակարդակի հանդիպումներն անվանականորեն շարունակելով իրենց անդամակցությունը կազմակերպությանը։
Հայաստանի կողմից ՀԱՊԿ-ի բոյկոտին հաջորդել են ռուս պաշտոնյաների և պետական վերահսկողության տակ գտնվող լրատվամիջոցների պարբերաբար հայտարարությունները, որոնցում Հայաստանի ղեկավարությունը ներկայացվում է որպես կոլեկտիվ «Արևմուտքի» «խամաճիկ», իսկ ՀԱՊԿ հանդիպումների բոյկոտն անվանվում է «նախաձեռնություն Արևմուտքից», որն ուղղված է Հայաստանին Ռուսաստանից պոկելուն։ 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի վրա հարձակումից և հայ բնակչության բռնի փախուստից հետո, Կրեմլը և ռուսական պետական լրատվամիջոցները նոր արշավ սկսեցին Հայաստանի կառավարության դեմ։ Արշավի նպատակը Լեռնային Ղարաբաղում ռուսական խաղաղապահ կոնտինգենտի իմիջը փրկելն էր և նրա անգործության մեղքը Հայաստանի կառավարության վրա բարդելը։ Այդ առնչությամբ ռուս պաշտոնյաները բազմիցս են հայտարարել, որ Արևմուտքի հետ մերձեցման պատճառով Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունն է ամբողջությամբ կրում Լեռնային Ղարաբաղում Ադրբեջանի հաղթանակի պատասխանատվությունը։ ՌԴ Անվտանգության խորհրդի փոխնախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հեռագրային իր ալիքում ենթադրել է, որ «Հայաստանի ճակատագիրը կանխատեսելի է, քանի որ Փաշինյանն, ով իրեն «օտար» է համարում Ռուսաստանին, սկզբից պարտվել է պատերազմում, ապա «տարօրինակ կերպով պահպանել իր պաշտոնը», հետո էլ իր պարտության մեջ մեղադրել Ռուսաստանին, և որոշել սիրախաղ անել ՆԱՏՕ-ի հետ...»:
2023 թվականի սեպտեմբերին Կրեմլի կողմից ռուսական լրատվամիջոցներին, որոնք լուսաբանում էին Լեռնային Ղարաբաղի վրա ադրբեջանական հարձակումը, տրված ուղեցույցներում ընդգծվել է, որ պետք է ներկայացնել այնպես, որ հարձակումը հրահրվել է Հայաստանի և նրա արևմտյան «գործընկերների» կողմից։ Իսկ ռուս խաղաղապահների անգործությունը հիմնավորելու համար պետք է մեղադրել Փաշինյանին, ով Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ 2022 թվականի հոկտեմբերին փոխադարձ հավաստիացումներ է տվել հարգելու երկրների ինքնիշխանությունը։ «Հայաստանի վարչապետին, հավանաբար, դրդել են այդ հայտարարությունն անել իր արևմտյան «գործընկերները», ովքեր այժմ պետք է լիովին կիսեն պատասխանատվությանը հետևանքները»,- գրվել է հրահանգում։ Ուղեցույցին, որը ձեռք են բերվել և հրապարակվել ռուսալեզու անկախ լրատվամիջոցները, հիմնականում հետևել են ինչպես ռուսական, այնպես էլ, Ռուսաստանին առնչվող հայկական լրատվամիջոցները:
Այդ ամենին զուգահեռ, վերջին ամիսներին ռուսական քարոզչամեքենան Փաշինյանին մեղադրում է «Ուկրաինայի նախագահ Զելենսկու հետքերով ակտիվորեն գնալու մեջ»: Նման հրատարակումներ են հայտնվել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի տիկնոջ՝ Աննա Հակոբյանի Կիև կատարած այցից հետո։ Այդ այցը Հայաստանի իշխանության առաջին բացահայտ ուկրաինամետ քայլն էր Ուկրաինայում Ռուսաստանի ագրեսիվ գործողությունների սկզբից ի վեր: Հոկտեմբերի 17-ին էլ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ելույթ ունենալով Եվրախորհրդարանում, բացահայտ քննադատել է Հայաստանի դաշնակիցներին երկրին չաջակցելու համար։ Փաշինյանի ելույթը ռուսական լրատվամիջոցներում «ուկրաինացման» մասին խոսակցությունների նոր ալիք է բարձրացրել: «Մենք (Ռուսաստանը) տեսնում ենք, թե ինչպես է Հայաստանը փորձում վերածվել Ուկրաինա 3-ի, եթե Մոլդովան համարենք Ուկրաինա 2, իսկ Փաշինյանը քվանտային թռիչքներով գնում է Զելենսկու հետքերով»,- գրել է ռուսական պետական ТАСС գործակալությունը վկայակոչելով իր անանուն բարձրաստիճան պաշտոնյա աղբյուրը: Հայաստանի «ուկրաինացման» պատմությունը համակարգված կերպով տարածվում է նաև Ռուսաստանի հետ կապված հայալեզու լրատվամիջոցների կողմից։ Նրանցից ոմանք վերջին ամիսներին պարբերաբար հայտարարում են, որ «Մոսկվայից հեռանալու Փաշինյանի փորձերը բացահայտ առճակատում է Ռուսաստանի հետ ուկրաինական ոճով և Հայաստանը կվերածի Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև ռազմական գործողությունների մարտադաշտի ու անխուսափելիորեն կլինի հայոց պետականության կորուտ»:
Ռուսաստանի կողմից աճող քննադատությունների և Կրեմլի հետ կապված հակահայկական ԶԼՄ-ների արշավների ֆոնին Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանը բազմիցս հերքել է այն պնդումները, թե իր երկրի արտաքին քաղաքականության ուղղության փոփոխություն է սպասվում: Սակայն այդ հավաստիացումը չի կանգնեցրել ռուս պաշտոնյաներին և լրատվամիջոցներին նպատակաուղղված հարձակումները, ընդ որում Հայաստանում շատերն ակնկալում են, որ առաջիկա ամիսներին դրանք կուժեղանան:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
