Թուրքիան փորձում է վերակենդանացնել Օսմանյան կայսրությունը. Թուրքիայի 2025 թվականի քարտեզը
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Omvesti.ru-ն գրում է, որ Թուրքական հեռուստատեսությունը ցուցադրել է 2025 թվականի Թուրքիայի քարտեզը, որը ներառում է Հայաստանը, Կիպրոսը, Իրաքի կեսը, Սիրիայի մեծ մասը և այլ տարածքներ։ Pars Today հեռագրային ալիքը ուշադրություն է հրավիրել դրա վրա. «Տարածաշրջանի որոշ երկրներ պաշտոնապես ձգտում են նոր տարածքներ գրավել և պատերազմում են իրենց գրեթե բոլոր հարևանների հետ»:
Ավելի վաղ Հունաստանի ԱԳՆ ղեկավարն Էրդողանին մեղադրել էր Օսմանյան կայսրությունը վերականգնելու մեջ։ 2022 թվականին Նիկոս Դենդիասը մեկնաբանել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հայտարարությունները ֆրանսիացի գործընկերոջ հետ հանդիպումից հետո կայացած մամուլի ասուլիսում. «Թուրքիան փորձում է հետ շրջել պատմության անիվն Օսմանյան կայսրությունը վերակենդանացնելու համար։ Մենք խոսում ենք պարզ բառերով և ասում, որ թուրքական կողմի գործողություններն ու հայտարարություններն անընդունելի են, դրանք չլսված են և արժանի են դատապարտման, բայց մենք չենք վախեցել և չենք վախենում»: Դենդիասը նաև հայտնել է, որ 2022 թվականին թուրքական կողմը Հունաստանի ազգային օդային տարածքը խախտել է 6100 անգամ, Թուրքիան Հունաստանի տարածքով կատարել է 157 թռիչք և կատարել է Հունաստանի տարածքային ջրերի 1000 խախտում։
Նույն 2022 թվականին թուրքական yeniakit.com.tr հրատարակությունը նյութ է հրապարակել «Թուրքիայի 2025 թվականի քարտեզը հայտարարված ուղիղ եթերում» վերնագրով։ Նրանք, ովքեր դա տեսել են չեն հավատացել իրենց աչքերին։
Հետազոտող և գրող Էնգին Ավջին Ne Var Ne Yok Youtube ալիքում հեռուստադիտողների հետ կիսվել է Թուրքիայի 2025 թվականի քարտեզով։ Էնգին Ավջիի հայտարարած քարտեզի վրա այնպիսի վայրեր, ինչպիսիք են Սիրիայի հյուսիսը, Իրաքի ներքին տարածքը, Սալոնիկն ու 12 կղզիները պաշտոնապես գտնվում են Թուրքիայի վերահսկողության տակ։ Գնահատականներ տալով Էնգին Ավջին ասել է. «2025 թվականին Թուրքիայի քարտեզն այսպիսին է լինելու. Սա քարտեզ է, որի վրա մեր խորը պետական գիտակցությունն աշխատում է արդեն 20 տարի։ Այդ քարտեզը միմյանց դեմ կհանի Ռուսաստանին և Եվրոպային։ Ո՞վ է գոհ Ռուսաստանից: Կա դեպի այս քարտեզ տանող գործընթաց: Ըստ քարտեզի կղզիները մաքրվում են։ Կռվի մեջ են մտնում Հյուսիսային Սիրիան և Իրաքի ներքին տարածքը: Քարջալին ու Սալոնիկը մերն են։ Մենք ունենք մարդ, ով կգնա այդ քայլին»։
Նշենք, որ Անկարան վաղուց է առաջ մղում «Մեծ Թուրան» նախագիծը: Էրդողանի և նրա քաղաքական կուսակցության գաղափարախոսության կարևոր ասպեկտը նեոօսմանիզմն է, ինչպես դա սովորաբար անվանում են Թուրքիայում և նրա սահմաններից դուրս: Այդ հայեցակարգի հեղինակը համարվում է պրոֆեսոր Ահմեդ Դավութօղլուն, ով մինչ Թուրքիայում ԱԶԿ-ի իշխանության գալը գրել է «Ռազմավարական խորություն. Թուրքիայի միջազգային դիրքորոշումը» գիրքը։ Այդ աշխատության մեջ Դավութօղլուն ուսումնասիրել է նախկինում Օսմանյան կայսրության կողմից գրավված տարածքներում թուրքական ազդեցությունը վերականգնելու գաղափարն օգտագործելով փափուկ ուժը։ Իսկ ի՞նչ կոնկրետ տարածքների մասին է խոսքը: 1920 թվականի հունվարի 28-ին Օսմանյան խորհրդարանն ընդունեց Ազգային դաշնագիրը կամ Ազգային ուխտը, որը որոշում էր ոչ միայն Օսմանյան կայսրության սահմանները, այլ նաև նրա ավերակների վրա նոր պետության՝ Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորումը: Այդ փաստաթուղթը սահմանեց Թուրքիայի սահմանները, այդ թվում Կիպրոսը, մի շերտ Սիրիայի հյուսիսային ողջ սահմանի երկայնքով, ինչպես նաև Իրաքի սահմանային շրջանները, որոնք ներառում են Մոսուլն ու Քիրքուքը։ Հետագայում հենց այդ տարածքներում Թուրքիան ճնշում գործադրեց կամ ուղղակիորեն գրավեց դրանք հետևելով Ազգային դաշնագրում ամրագրված սկզբունքներին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
