ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (31 հունվար)

ՈՐՈՇ ՏՈՆԵՐ-Նաուրու՝ Անկախության օր:

ՀԱՅԱՍՏԱՆՈՒՄ

1860 - ծնվել է գրող, հասարակական գործիչ, հրատարակիչ Ատրպետը։

1898 - ծնվել է բժիշկ-ուրոլոգ Արամ Աբրահամյանը։

1920-Ալեքսանդրապոլի (այժմ՝ Գյումրի) առևտրային դպրոցի շենքում մեծ շուքով կայացել է Հայաստանի համալսարանի բացման հանդիսավոր արարողությունը։

1924-ընդունվել է ԽՍՀՄ առաջին սահմանադրությունը:     

1931 - ծնվել է նկարիչ Ռաֆայել Աթոյանը:

1931 - ծնվել է բժիշկ, դեղաբան Էմիլ Գաբրիելյանը:

1965 –վախճանվել է ֆրանսահայ բանաստեղծ Ահարոն Տատուրյանը։

1992- Լեռնային Ղարաբաղում ադրբեջանցիները սկսել են ռազմատեխնիկայի օգտագործմամբ զանգվածային հարձակողական գործողություններ մ իքանի ուղղություններով:

-Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Գերմանիայի հետ:

1994-Ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում ադրբեջանցիները ձեռնարկել են Հորադիզյան օպերացիան, որի արդյունքում գրավվել է Հորադիզը, իսկ Օմարի լեռնանցքի համար մղվող մարտերի արդյունքում Քելբաջարի ամբողջ շրջանն անցել է հայկական ուժերի վերահսկողության տակ:

1998- Հայստանի մայրաքաղաքում գնաճի պատճառով տեղի է ունեցել 50 հազարանոց ցույց:

2002-Կառավարության նիստում ընդունվելէ «Նաիրիտ»-ին առնչվող հերթական որոշումը, ըստ որի այն հավատարմագրային կառավարման է հանձնվել Մեծ Բրիտանիայում գրանցված հնդկական «Ռանսալթ» ընկերությանը։

2007-Եվրախորհրդարանն իր լիագումար նիստում լռության րոպեով հարգելէ «Ակոս» թերթի սպանված խմբագրապետ Հրանտ Դինքի հիշատակը:

2012-Ֆրանսիացի 76 սենատորներ դիմել են Սահմանադրական խորհուրդ (դատարան)` պահանջելով արգելափակել Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար քրեական պատիժ սահմանող օրենքը:

2013- Երևանի Տպագրիչների փողոցում  մահափորձ է իրականացվել նախագահի ընդդիմադիր թեկնածու Պարույր Հայրիկյանի դեմ, որը մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ բժշկական կենտրոն։

2015- «100-ամյակն առանց ռեժիմի» նախաձեռնության  շրջանակներում «Հիմնադիր խորհրդարանի» դեպի Լեռնային Ղարաբաղ մեկնող ավտոերթի մասնակիցները Բերձորի մոտ անհայտ անձանց կողմից հարձակման և ծեծի են ենթարկել:

2020-Նոր կորոնավիրուսի ախտորոշման համար Հայաստանը պայմանագիր է կնքել լաբորատոր թեստեր արտադրող չինական ընկերության հետ:

ԱՇԽԱՐՀՈՒՄ

1543 —ծնվել է Ճապոնիայի կառավարիչ, Տոկուգավա սյոգունների դինաստիայի հիմնադիր Տոկուգավա Իէյասուն:

1714-Ռուսաստանում Պետրոս 1-ինը հրամանագիր է հրապարակել առ այն, որ ազնվականների այն երեխաները, որոնք չեն սովորել «թվեր ու գեոմետրիա» և «չունեն գիտելիքներ» չեն կարող ամուսնանալ:

1715– ծնվել է  Ֆրանսիացի փիլիսոփա-մատերիալիստ Կլոդ Ադրիան Հելվեցիուսը:

1797 - ծնվել է  ավստրիացի կոմպոզիտոր Ֆրանց Շուբերտը:

1836 —վախճանվել է բրիտանացի ռազմական բժիշկ Ջոն Չեյնը, որի անունով է կոչվում «Չեյն-Ստոքսյան շնչառություն» ախտանշանը:

1864 —Մոսկվայում հաճախորդների համար բացվել է  ռուսաստանում առաջին «հասարակական զոոլոգական այգին»՝ Մոսկվայի գազանանոցը:

1890– ծնվել է չեխ նշանավոր գրող, արձակագիր և դրամատուրգ Կարել Չապեկը:

1911 - ծնվել է  բուլղարուհի կույր գուշակ Վանգան:

1912 - «Նյու-Յորք իվնինգ ժորնալ» թերթում աշխարհում առաջին անգամ տպագրվել է կոմիքսների էջ:

1921 —սկսվել է գյուղացիական ապստամբություն Սիբիրում (Իշիմյան ապստամբություն), որի պատճառը եղել է դժգոհությունը խորհրդային իշխանության կողմից վարվող տնտեսական քաղաքականությունից:

1929– ծնվել է գերմանացի ֆիզիկոս-փորձարար, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ռուդոլֆ Լյուդվիգ Մյոսբաուերը:

1932 —Մագնիտոգորսկի մետալուրգիական գործարանում սկսել է գործել առաջին Դոմնային վառարանը:

1935– ծնվել է ճապոնացի գրող, արձակագիր, գրականության Նոբելյան մրցանակակիր Կենձաբուրո Օէնը։

1941 —Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սկսվել է ճակատամարտը Կուֆրայի մոտ, որը  «Ազատ Ֆրանսիա» միավորման ուժերի առաջին ճակատամարտերից մեկն է:

1943- Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ստալինգրադի տակ գերի է հանձնվել գերմանական ֆելդմարշալ Պաուլյուսը:

1953– Հյուսիսային ծովում տեղի ունեցած ջրհեղեղի հետևանքով զոհվել է 2551 մարդ, իսկ մոտ 100 000 -ը մնացել են անօթևան:

1955 —ԱՄՆ-ում առաջին անգամ ցուցադրվել է երաժշտական սինթեզատոր:

1958 — արձակվել է «Էքսպլոլեր-1»-ը, որն առաջին ամերիկյան արբանյակն է:

1968–Խաղաղ օվկիանոսի կենտրոնական մասում գտնվող  աշխարհի ամենափոքր կղզի պետությունը` Նաուրուն, հռչակել է իր անկախությունը:

1981– ծնվել է ամերիկացի նշանավոր երգիչ և դերասան Ջասթին Թիմբերլեյքը:

1990 —Մոսկվայի Պուշկինյան հրապարակում (Մեծ Բրոննայա-29) բացվել է առաջին McDonald’s-ը ԽՍՀՄ-ում:

2009 —Ռուսաստանի Կոմիի երկրամասում վառվել է Վետերանների տունը, որի արդյունքում այնտեղ բնակվող բոլոր 23 ծերերը զոհվել են:

2021 –Ռուսաստանի քաղաքներում կայացել են հաշվով երկրորդ անհնազանդության ակցիաներն ի պաշտպանություն ընդդիմադիր գործիչ Ալեքսեյ Նավալնու:

Կ. Խաչիկյան