Թուրքիայի տարածքով Ռուսաստան երկակի նշանակության ապրանքների մատակարարումները նվազում են, բայց նոր երթուղիներ են ստեղծվել
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Bfm.ru-ն գրում է, որ ԱՄՆ-ի աճող ճնշման և երկրորդային պատժամիջոցների ռիսկերի ֆոնին թուրքական բանկերը սկսել են զանգվածաբար հրաժարվել ռուսական բիզնեսներից վճարումներ ընդունելուց, և երկակի նշանակության ապրանքների հոսքը սկսել է նվազել։ Մի թե՞ թուրքական ներմուծման պատուհանը փակվում է։
Երկու տարի առաջ, պատերազմի ու պատժամիջոցների աղմուկի ֆոնին, երկակի նշանակության ապրանքների ցունամին անցավ ամբողջ Թուրքիայով: Ինչպես գրում է Forbes-ը վկայակոչելով Turkstat-ի վիճակագրության սեփական վերլուծությունը Թուրքիայից Ռուսաստան արտահանման ծավալը նախաճգնաժամային ժամանակահատվածի համեմատ աճել է վեց անգամ։ Խոսքը ապրանքների լայն շրջանակի մասին է՝ չիպերից ու կիսահաղորդչներից մինչև նավիգացիոն սարքավորումներ և օպտիկական սարքեր: Այժմ, ԱՄՆ-ի կողմից աճող ճնշման և երկրորդական պատժամիջոցների ռիսկերի ֆոնին, թուրքական բանկերը սկսել են զանգվածաբար հրաժարվել ռուսական բիզնեսից վճարումներ ընդունելուց, և երկակի նշանակության ապրանքների հոսքը սկսել է նվազել, Forbes-ի հաշվարկներով մոտ երկու անգամ։ Թուրքական ընդհանուր արտահանումը Ռուսաստան նույնպես նվազել է: 2022 թվականն ավարտվել է ամսական 1,3 միլիարդի մատակարարումներով, 2023-ը 900 միլիոնով՝ 30 տոկոսով պակաս։ Կարո՞ղ ենք ասել, որ թուրքական ներմուծման պատուհանը փակվում է։ Զիլկոն լոգիստիկ ընկերության կառավարիչ գործընկեր Ալեքսեյ Բելևիտնևը մեկնաբանել է. «Այս պահին, չնայած այն հանգամանքին, որ Անկարան ասում է, որ որոշ չափով հետևում է պատժամիջոցներին, ապրանքները, այնուամենայնիվ, անցնում են տարանցիկ ճանապարհով։ Թեկուզ երրորդ երկրների միջոցով։ Արդեն այսօր թուրքական մաքսայինն ունի բոլոր տվյալները կարգավորելու, դադարեցնելու կամ վերահղելու պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքների տարանցումը Եվրոպայից։ Եթե կա քաղաքական որոշում, նրանք ցանկացած պահի կարող են դադարեցնել տարանցումը, և դա նույնիսկ դեպի երրորդ երկրներ, քանի որ ամեն դեպքում Ռուսաստանի Դաշնությունում են ինվոյսներ տրվում ընկերություններին։ Նրանք տեսնում են ամեն ինչ։ Եթե խոսում ենք պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքների մասին, ապա գրեթե բոլոր պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքները Ռուսաստան են մտնում երրորդ երկրների միջոցով։ Այսինքն դրանք ուղարկվում են ոչ թե ուղիղ Ռուսաստան, այլ Իրանի, Ղրղզստանի, Հայաստանի միջոցով են անցնում։ Իրականում դա միայն նշանակում է, որ լոգիստիկ ընկերությունները թողարկում են ուղեգրեր և հեռանում Թուրքիայից ցամաքով, այլ ոչ թե ծովով։ Ավելին, Թուրքիայից դուրս գալով, ձեզ ոչ ոք չի խանգարում մտափոխվել և փոխել երթուղին։ Իրականում նրանք գնում և տեղափոխում են այն ամենը, ինչ կարող են գնել: Բայց կա նաև այլ հարց, եվրոպացի գործընկերները հասկանում են, և միշտ չէ, որ ցանկանում են վաճառել Թուրքիային: Դա նույնպես խնդրի մի մասն է: Եթե ուղղակի տարանցումն արգելված է, ապա ամենևին էլ փաստ չէ, որ, օրինակ, այդ ապրանքների ներմուծումը երկիր, ապա արտահանումը որպես Թուրքիայում արտադրված ապրանք արգելվելու է»:
Քանի որ Թուրքիան անհանգստացնում է Արևմուտքին որպես պատժամիջոցային ապրանքների պատուհան, ապրանքները Թուրքիայից Ռուսաստան են գնում փոխադրման կետերով։ Ներկրողներից Business FM-ի զրուցակիցները ընդհանուր սխեմա են նկարագրել. Արաբական Միացյալ Էմիրություններից իրավաբանական անձի անվան տակ Թուրքիայից ապրանք եք գնում, այնուհետև ուղարկում Ռուսաստան։ Ըստ այդմ, ավելի ճիշտ կարող է լինել վերլուծել ոչ թե թուրքական արտահանումը Ռուսաստան, այլ թուրքական ներմուծումը ԵՄ-ից։ Օրինակ, անցյալ տարի Նիդերլանդների պետական բյուրոն գրել էր Նիդերլանդներից Թուրքիա պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքների ներմուծման կտրուկ աճի մասին, երկու տարում այն գրեթե կրկնապատկվել էր։ Արևմուտքը կկարողանա՞ Անկարայի վրա այնքան ճնշում գործադրել, որ մեղուները պայքարեն մեղրի դեմ։ Մերձավոր Արևելքի և Կովկասի երկրների հիմնախնդիրների փորձագետ Ստանիսլավ Տարասովը մեկնաբանել է. «Ընդհանուր առմամբ, պարզվում է, որ առևտրատնտեսական համագործակցությունը ձեռնտու է Էրդողանին։ Բայց նա գնալու տեղ չունի, նրա տնտեսությունը 85%-ով ինտեգրված է արևմտյան համակարգին, հիմնական ապրանքաշրջանառությունը նույնպես բաժին է ընկնում եվրոպական երկրներին։ Ռուսաստանի հետ համագործակցությունը զարգանում է, բայց դեռ այն գագաթնակետին չի հասել, որ ընդհանրապես փոխարինի Արևմուտքին։ Այսպիսով, դուք պետք է շատ հանգիստ վերաբերվեք դրան: Չնայած շատ դեպքերում Թուրքիան ելքեր է փնտրում, այսպես ասած, և, բնականաբար, երբեք չի խզելու Ռուսաստանի հետ առևտրատնտեսական և քաղաքական համագործակցությունը հենց այն պատճառով, որ դա իրեն ձեռնտու է։ Սա մանևրելու ազատության հնարավորություն է տալիս՝ թե՛ տարածաշրջանային, թե՛ համաշխարհային քաղաքականության մեջ»։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
