ERR-ը Լեռնային Ղարաբաղում. տեղի բնակիչները հույս ունեն վերականգնել դատարկ քաղաքները
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Էստոնական err.ee հրատարակությունը գրում է, որ չնայած այն հանգամանքին, որ պատերազմը Լեռնային Ղարաբաղում ավարտվել է այս տարվա սեպտեմբերին, նախկինում չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության որոշ տարածքներ մտնելը դեռևս դժվար է։ Չճանաչված Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախկին մայրաքաղաք Ստեփանակերտը՝ ադրբեջաներեն Խանքենդին, ադրբեջանական վերահսկողության տակ է անցել այս տարվա սեպտեմբերի վերջին, այդ ժամանակ էլ ամբողջ հայ բնակչությունը՝ մոտ 60 հազար մարդ, լքել է քաղաքը։ Բայց մինչ այժմ քաղաքը փակ է հանրության համար, իսկ err.ee-ի խմբին թույլատրվել է մեքենա վարել միայն այդ ուրվականների քաղաքի ծայրամասերով։ Իսկ հարևան Ասկերան քաղաքում, որը նույնպես լքված է հայերի կողմից, ERR-ի թղթակիցները հանդիպել են ինքնաշեն խանութի։
«Մենք այստեղ աշխատում ենք հոկտեմբերի 10-ից: Մեր զինվորականները, մեր ոստիկանները և ռուս խաղաղապահներն են գալիս մեզ մոտ, նրանք մեր հաճախորդներն են», - ասել է Ռահաթ մարկետ սուպերմարկետների ցանցի վաճառող Այխանը:
Հարևան Աղդամի շրջանում վերականգնողական աշխատանքները սկսվել են 2020 թվականի պատերազմից անմիջապես հետո։
Աղդամի հացի թանգարանից, որն իր տեսակի մեջ միակն էր Խորհրդային Միությունում, մնացել են միայն ավերակներ, որոնք այժմ կդառնան օկուպացիայի և հաղթանակի թանգարանի անբաժանելի մասը, և նման թանգարաններ կբացվեն Ղարաբաղի յուրաքանչյուր ազատագրված շրջանում։
«Երբ ընտանիքով, մեր թոռներով նստենք, մեր երեխաներին ասելու բան կունենանք: Երբ 20 տարի հետո վերադառնանք այստեղ և տեսնենք, թե ինչպես ենք վերակառուցել այս քաղաքը և մեր մյուս տարածքները, այն ժամանակ էլ մեր թոռներին ասելու բան կունենանք, կասենք. «Մենք այստեղ աշխատեցինք»: Եթե այլ շինարարական ծրագրեր լինեն, մենք կփորձենք այնտեղ ևս աշխատել, սա ժառանգություն է, մենք մեզ համար ժառանգություն ենք կուտակում»,- իր երազանքներով է կիսվել ինժեներ Յաշար Գաշիմովը։ Ծրագրերի համաձայն նոր Աղդամն ավելի մեծ է լինելու, քան նախապատերազմականը։ Սակայն փախստականները դեռ չեն կարող վերադառնալ այնտեղ, նույնիսկ հասարակ այցելությունը պահանջում է հատուկ թույլտվություն։
Ղարաբաղցի փախստական Իլհամը պատրաստվում է 2024 թվականի վերջին վերադառնալ հայրենի Աղդամ, նա արդեն գրանցված է որպես «Մեծ վերադարձ» պետական ծրագրի մասնակից։ «Մեր տունն այստեղ էր, բառացիորեն այստեղից 500 մետր հեռավորության վրա, բայց մենք պետք է փախչեինք, ի՞նչ անեինք, իսկ այս շինհրապարակը մսի վերամշակման գործարան էր, դա իրականում այլևս քաղաք չէ, դա արվարձան է: Կվերակառուցեք այն: Սա ավերված մզկիթ է: Այն վերանորոգվում է: Հիմա ավելի լավ է: Ամեն ինչ նոր է», - ասել է Իլհամը: Նա պատրաստ է սպասել, մինչև քաղաքը պատրաստ լինի ընդունելու բնակիչներին։ «Դատարկ տեղերը շատ են, բայց մենք այդ ամենը կկառուցենք, կբարելավենք, և այնտեղ կապրենք։ Մենք ամեն ինչ կարգի կբերենք։ Կարծում եմ ամեն ինչ լավ կլինի։ Աղդամը եզակի տարածք է Ադրբեջանում», – հավելել է Իլհամը։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
