Ադրբեջանը կպատժվի իր եռակի քաղաքականության համար. Արամ Սարգսյան
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Pravda.ru-ն գրում է, որ հրատարակության հատուկ թղթակից Դարիա Ասլամովան Հայաստանում հանդիպել է հանրապետության նախկին վարչապետ Արամ Սարգսյանի հետ (այստեղ հրատարակությունը սխալվել է Արամ Գասպարի Սարգսյանը չի եղել վարչապետ, Նա Հայաստանի Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդն է)։ Նա բացատրել է, թե ինչու Փաշինյանն իրավունք չունի Հայաստանը Ռուսաստանից տանել դեպի Արևմուտք, ինչպես է Մեծ Թուրանը սպառնում Ռուսաստանի և Հայաստանի գոյությանը, ինչու Իսրայելը հարվածի տակ դրեց Ադրբեջանին, և արդյոք 102-րդ բազան Հայաստանի անվտանգության երաշխավորն է։
- Հայաստանում բոլորն ասում են, որ մենք մեծ պետություն ենք։ Բայց պետականությունն ապացուցվում է իր գոյության ամեն ժամվա ընթացքում։ 21-րդ դարում Հայաստանը հաջողե՞լ է որպես պետություն։
- Ոչ: Անկախ Հայաստանը որոշ չափով կայացավ, բայց վերջնականապես չձևավորվեց որպես ինքնիշխան երկիր։ Ինքնիշխան երկիրը պետք է ինքնաբավ լինի որոշակի հարցերում, որոնք են ռազմականը, տնտեսականը, գիտականը, սոցիալականը։
Չնայած չկան լիովին անկախ երկրներ, բոլորը կախված են ինչ-որ մեկից, բայց այստեղ կարևոր է կախվածության աստիճանը։ Հայաստանը չի կարելի համարել բացարձակ ինքնիշխան երկիր, քանի որ այն շատ լուրջ կախված է արտաքին գործոններից։
Այսօր այս իշխանությունը կտրուկ շրջվում է դեպի Արևմուտք, թեև ժողովրդի կողմից մանդատ չունի դարերով հաստատված այդ վեկտորը փոխելու։ Այդ իրավունքն ունի միայն ժողովուրդը։ Այդ իրավունքը ձեռք բերելու համար Փաշինյանը պետք է հանրաքվե անցկացնի հստակ հարցադրմամբ՝ համաձա՞յն եք դադարեցնել Ռուսաստանի դաշնակից լինելը։ Խոսքը հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին է, որոնք վերջին 300 տարում երբեք այնպիսի վիճակում չեն եղել, ինչպիսին հիմա են։ Հավանական է, որ մենք միակ ժողովուրդն ենք, որ չենք կռվել միմյանց դեմ։
Հիմա միայն 102-րդ բազան է Հայաստանի անվտանգության երաշխավորը: Բոլորը հասկանում են, որ եթե Ռուսաստանը հեռանա, և Թուրքիայի հետ սահմանները բացվեն, ապա ոչինչ չի խանգարի Թուրքիային վերցնել այդ տարածքը։ Թուրքիան նպատակ ունի, նա ստեղծում է Մեծ Թուրան։ Էրդողանը փորձում է աշխարհագրորեն միավորել թուրք ժողովուրդներին ու պետություններին: Բայց դեպի Կասպից ծով ելքը Ռուսաստանի հետ սահմանն է։ Եթե դա տեղի ունենա, ապա Ռուսաստանի համար մեծ գլխացավանք կդառնան Վոլգայի մարզը, Հյուսիսային Կովկասը, Ալթայը, Յակուտիան։
Մեծ Թուրանն Օսմանյան կայսրության նմանությունն է: Քարտեզը վերագծելու համար աշխարհաքաղաքական պայքար է գնում: Հիմա եկեք հաշվարկենք, թե ի՞նչն է ձեռնտու Ռուսաստանին, իսկ ի՞նչը Հայաստանին, եթե նրանք դաշնակիցներ են։ Ես կարծում եմ, որ Հայաստանը միշտ պետք է լինի Ռուսաստանի դաշնակիցը, թեև մենք ընդհանուր սահման չունենք։ Եթե թշնամիներին հաջողվի ոչնչացնել մեր դաշինքը, ապա մենք կկորցնենք գլոբալ առումով։
Եթե Թուրան՝ աշխարհաքաղաքական մեկ այլ բևեռ, ձևավորվի, ապա հայերն այդ աշխարհում տեղ չեն ունենա։ Եթե Ռուսաստանը կորցնի Հայաստանի տարածքը, ապա բնական բեկում կլինի դեպի Հյուսիսային Կովկաս, Վոլգայի տարածաշրջան, Կենտրոնական Ասիա, Ալթայ և այլն։ Բացի դա այս տարածաշրջանում իրական աշխատանք կատարում է ոչ այնքան Թուրքիան, որքան Իսրայելը։
- Նա իր աշխատանքն իրականացնում է Ադրբեջանում, որն Իսրայելի գլխավոր դաշնակիցն է։
- Իսրայելը երկար տարիներ քարոզում է, որ Իրանը պետք է մեկուսացվի, նա նրա թշնամին է։ Եթե նա դեմ է Իրանին, ապա դեմ է Ռուսաստանին: Ադրբեջանի հարավում գտնվող չորս օդակայան արդեն տրվել է Իսրայելին, այդ թվում Ֆիզուլին, Զանգելանը։ Իսրայելը ստացել է կենտրոն, որը կհամակարգի իր գործողություններն Իրանի տարածքում։ Ուստի Իսրայելը շահագրգռված էր առաջին հերթին Իրանին հարակից տարածքների գրավմամբ։ Այս տարվա սկզբին Իսրայելի պաշտպանության բանակի հրամանատարությունն այցով եղել է Ադրբեջանում և սադրիչ ուղևորություն կատարել դեպի Իրանի հետ սահման։ Դա մարտահրավեր էր Իրանի համար։
- Տարօրինակ կապ՝ Ադրբեջան և Իսրայել։ Ի վերջո, Ադրբեջանի համար ամենամոտ գործընկերը Թուրքիան է, որն իրեն դիրքավորում է որպես Իսրայելի թշնամի։ Ինչպե՞ս բացատրել դա:
- Իսրայելը պետք է լինի այդ տարածքում Իրանին ճնշելու համար: Դա նշանակում է, որ Իսրայելը պետք է գտներ երկիր, որը պատրաստ է ցատկահարթակ դառնալ Իրանի դեմ։ Ադրբեջանը ցանկանում էր ժամանակակից զենք ստանալ Իսրայելից և դրա փոխարեն տարածքներ է տրամադրել նրան Իրանի դեմ օգտագործելու համար։ Հայաստանը երբեք Իսրայելին նման հնարավորություններ չէր տա, քանի որ դաշնակցային հարաբերությունների մեջ է Ռուսաստանի հետ։
-Այս իրավիճակում Իսրայե՞լն է օգտվում Ադրբեջանից, թե՞ Ադրբեջանն է օգտագործում Իսրայելը։
-Նրանք երկուսն էլ փորձում են օգտագործել միմյանց, բայց առաջին հերթին Իսրայելն է օգտագործում Ադրբեջանին, և հիմա Ադրբեջանը շատ լուրջ հարվածի տակ է՝ թե՛ ռազմական, թե՛ քաղաքական տեսակետից։ Որովհետև Իրանը դա չի ներում։ Իրանն այժմ հզոր ուժեր է տեղակայել Ադրբեջանի հետ սահմանին, այդ թվում Նախիջևանի մերձակայքում։ Իսկ Ռուսաստանը մտահոգված է, որ Ադրբեջանն ամենաշատը հույսը դրել է Իսրայելի և Թուրքիայի վրա։ Հիմա մենք տեսնում ենք Թուրքիայի նկատմամբ Ռուսաստանի վերաբերմունքի փոփոխություն։ Բոլորը հավատում էին, որ Ռուսաստանը դա կհանդուրժի, քանի որ նրա գլուխը զբաղված է Ուկրաինայում։ Դա սխալ է: Իրանը շատ զգուշավոր քաղաքականություն է վարում, քանի որ ներքին խնդիրներ ունի, որոնք կարող են պայթել։ Նրան հիմա ձեռնտու չէ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները փչացնելը։ Իրավիճակում, երբ մահմեդականները կռվում են հրեաների դեմ, Իրանն ու Թուրքիան ապացուցել են, որ հարաբերական դաշնակիցներ են:
Հիմա Ադրբեջանը դուրս է ընկնում այս առանցքից։ Ուստի նրա գլխին մեծ վտանգ էր կախված։ Իլհամ Ալիևը դա չի հասկանում: Նա անպայման կպատժվի իր կրկնակի, եռակի քաղաքականության համար։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
