Հայերեն
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Սաուդյան Արաբիայի հետ հարաբերությունների հաստատման ակորդները․ «Փաստ»

ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի ու Սաուդյան Արաբիայի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատվեցին վերջերս, սակայն ժամանակի ընթացքում Երևանի և Էր-Ռիադի միջև փոխառնչություններ եղել են, այսինքն՝ հարաբերությունները զրոյական կամ թշնամական բնույթ չեն կրել, նույնիսկ բարձր մակարդակի այցեր են տեղի ունեցել։ Օրինակ՝ 2021 թվականին ՀՀ նախագահն առաջին անգամ այցելեց Սաուդյան Արաբիա։ Սաուդյան Արաբիայի հետ մեր հարաբերությունները շատ կարևոր են, քանի որ այն իսլամական աշխարհում առանցքային դերակատարություն ունեցող երկիր է։ Եվ պատահական չէ, որ Էր-Ռիադը ձգտում է իսլամական աշխարհում առաջնորդողի դերակատարություն ստանձնել, և այս հարցում ինչ-որ առումով մրցակցում է նաև Թուրքիայի հետ, որը ձգտում է իսլամական աշխարհում հեգեմոնի կարգավիճակ ձեռք բերել։

Պատահական չէ, որ 2018 թվականին Ստամբուլում սաուդացի ընդդիմադիր լրագրող Ջամալ Խաշոգջիի սպանության արդյունքում Թուրքիայի ու Սաուդյան Արաբիայի հարաբերությունները մեծապես լարվեցին։ Եվ սաուդական իշխանությունները նույնիսկ արգելեցին թուրքական ապրանքների ներմուծումն իրենց երկիր, ինչի արդյունքում թուրքական արտահանումը էականորեն տուժեց։ Եվ հիմա Թուրքիան, հաշվի առնելով լիրայի արժեզրկման բարձր տեմպերը, ներդրումներ բերելու նպատակով ձգտում է բարելավել հարաբերությունները Սաուդյան Արաբիայի հետ։ Դրա արդյունքում է, որ Սաուդյան Արաբիան համաձայնել է 5 մլրդ դոլար գումարի ավանդ ներդնել Թուրքիայի կենտրոնական բանկում։ Թուրքիան ձգտում է դառնալ նաև Սաուդյան Արաբիային սպառազինություններ մատակարարող երկրներից մեկը։

Մի քանի ամիս առաջ անօդաչու թռչող սարքեր արտահանող թուրքական «Baykar Technology» ընկերությունը երկու միլիարդ դոլարի պայմանագիր կնքեց Սաուդյան Արաբիայի պաշտպանության նախարարության հետ՝ տեխնոլոգիաներ փոխանցելու և իր առաջադեմ «Akinci» անօդաչու թռչող սարքերը համատեղ արտադրելու համար: Չնայած Անկարան ու Էր-Ռիադը փորձում են համագործակցել որոշ ուղղություններով, սակայն իսլամական աշխարհում թելադրող դիրքերից հանդես գալու հարցում երկու երկրների շահերը բախվում են։ Մյուս կողմից էլ՝ Հայաստանին ձեռնտու է, որ Սաուդյան Արաբիայի ու Իրանի հարաբերությունները Չինաստանի միջնորդությամբ կարգավորվեցին, քանի որ Իրանը ևս դրական տրամադրված կլինի մեր երկրի ու Սաուդյան Արաբիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման հարցում։ Ու, ընդհանրապես, կարևոր է մեր հարաբերությունները մահմեդական աշխարհի առանցքային երկրի հետ, քանի որ Ադրբեջանը փորձում է Արցախի հարցին ու Հայաստանի հետ իր հակամարտությանը կրոնական ենթատեքստ տալ։

Բաքուն, օգտագործելով Իսլամական համագործակցության կազմակերպության հարթակը, քայլեր է ձեռնարկում հակահայկական բանաձևեր անցկացնելու հարցում։ Ավելին, Արցախի հայկական մշակութային և կրոնական ժառանգությունը ոչնչացնելով հանդերձ՝ Ադրբեջանը ջանքեր է գործադրում իսլամական պետություններին համոզելու համար, թե իբր Հայաստանը ոչնչացնում է մահմեդական հուշարձանները։ Ուստի, կարևոր իսլամական երկրների միջոցով կարելի է թույլ չտալ, որ Ադրբեջանն առաջ մղի կեղծիքների վրա հիմնված իր քաղաքականությունը։ Մյուս կողմից էլ՝ Սաուդյան Արաբիան ահռելի էներգետիկ ռեսուրսներ ու ֆինանսական հնարավորություններ ունեցող երկիր է, և կարելի է քայլեր ձեռնարկել դեպի Հայաստան ներդրումներ բերելու համար։ Այսինքն, հնարավորություններ կան մշակել այնպիսի նախագծեր, որոնցում Սաուդյան Արաբիան շահագրգռված կլինի գումարներ ներդնելու համար։ Մյուս կողմից էլ՝ այդ երկիրն ահռելի պահանջարկ ունեցող շուկա ունի։

Ըստ այդմ, կարելի է մտածել նաև այդ շուկա մուտք գործելու ուղղությամբ՝ մանավանդ որ այդ երկրում մթերքի մեծ պահանջարկ կա։ Իսկ Հայաստանը գյուղմթերքի արտադրությանը զարկ տալու և իրացնելու խնդիր ունի։ Բացի այդ, կարելի է նաև զբոսաշրջային մեծ հոսքեր բերել Հայաստան, քանի որ Հայաստանի մշակութային ժառանգությունը կարող է հետաքրքրել սաուդցի արաբներին։ Ուշագրավ է, որ Սաուդյան Արաբիան վերջին տարիներին մեծ ուշադրություն է դարձնում տեխնոլոգիական զարգացմանը, նորարարություններին ու սմարթ քաղաքների կառուցման միջավայրին, որպեսզի իր տնտեսությունը միայն էներգակիրների արտահանումից կախվածության մեջ չընկնի։ Ու կարելի է համագործակցության հիմքեր ստեղծել նաև տեխնոլոգիական ոլորտի զարգացման համար և քայլեր ձեռնարկել փորձի փոխանակման ուղղությամբ։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Դատարանը հարավկորեացուն ազատազրկման է դատապարտել միտումնավոր գիրանալու և այդպիսով բանակում ծառայությունից խուսափելու համար Թրամփը միլիոնավոր դոլարներ է «առաջարկել» անծանոթ աղջկա վարսերը «գնելու» համար (տեսանյութ) Ադրբեջանն օկուպացրած Դադիվանքը փոխանցել է Ուդի համայնքի տնօրինությանը Մոդին Պուտինին Հնդկաստան է հրավիրել Ռոնալդուն հերթական ֆենոմենալ արդյունքն է գրանցել Ռուսաստանն Ուկրաինային հարվածել է «Իսկանդեր-Մ» բալիստիկ հրթիռներով Թուրքիայում հզոր երկրաշարժ է տեղի ունեցել Ադրբեջանն օկուպացրած Դադիվանքը փոխանցել է Ուդի համայնքի տնօրինությանը Կոտայքում կասեցվել է հանրային սննդի օբյեկտի արտադրական գործունեությունը Դիլիջանի ազգային պարկում 3702 ծառ են հատել. Ոսկան Սարգսյան Մոդրիչն իր Ոսկե գնդակը նվիրել է վնասվածք ստացած պատանի ֆուտբոլիստին Վերին Լարսում շուրջ 450 հայկական բեռնատար է կուտակվել Ախուրյանում աշխատակցուհին կեղծել է թոշակառուի ստորագրությունը և յուրացրել կենսաթոշակըՎահագն Հարությունյանն ազատվել է ՍԱՏՄ ղեկավարի տեղակալի պաշտոնիցԿապանում վրաերթի ենթարկված տղամարդը այսօր առավոտյան հիվանդանոցում մահացել է 28-ամյա Լուիզա Ի.-ն մահացել է․ կա 6 վիրավորԵղանակային անակնկալները կշարունակվենՏրանսպորտի ուղետոմսերի հետ կապված փոփոխություն է եղել․ մանրամասներ Ավրորա հրթիռային ինքնաթիռն ավարտել է իր առաջին գերձայնային թռիչքը30-ամյա վարորդն ու ուղևորը տեղում մահացել են․ ՌԴԲայդենի վերջին անակնկալը. Հայաստանի դեսպանը հանդիպել է Ռուսաստանում ոչ ցանկալի համարվող կազմակերպության ղեկավարի հետ Փաշինյանի և Զելենսկու կանայք խաչվել են Վատիկանում. «Անավարտ Թերեզաներ»Սուրենյանցը վերլուծել է Փաշինյանի ուղերձները. ուսապարկերը միայն սպասում են, թե երբ իրենց դեն կնետեն  Փոփոխություններ են նախատեսվում «Կուտակային կենսաթոշակների մասին» օրենքում Փորձագետը վարչապետի կադրային խառնաշփոթի մասին.  Արևմուտքի հովանավորյալը կարող է «անակնկալ» մատուցել Փաշինյանին  Արցախցիների իրավունքները ոտնահարվել են Արցախում, հիմա խախտվում են Հայաստանում․ հավաք՝ Ազատության հրապարակում Ադրբեջանցիները հասել են Վարդենիսի շրջանի Սոթքի հանքավայր և պահանջել այնտեղ գտնվողներին լքել տարածքը․ պատմության այս օրը (26 նոյեմբեր) «Հայկական ատոմակայանի փակումն այսօր ԱՄՆ-ի և Թուրքիայի օրակարգային առաջնահերթ ուղղություններից է»․ «Փաստ»Անցած գիշերվա ընթացքում ՌԴ օդային տարածքում 39 անօդաչու է խոցվել Հայաստանը չի մասնակցի ՀԱՊԿ նիստերին Փաշինյանի կառավարման օրոք պետական պարտքը կրկնապատկվել էՆման հայտարարությունները շատ դժվարընկալելի են․ «Փաստ»ԵՄ-ն նյարդայնացել է Փաշինյանի հայտարարություններիցԿալա՞նք, թե՞ մանդատազրկում. ի՞նչ կընտրի Հովիկ Աղազարյանը«Մա՛մ ջան, չմտածես, գալու եմ ու կյանքդ փոխեմ, ամեն ինչ լավ է լինելու». տանկիստ Հակոբ Մանթաշյանն անմահացել է հոկտեմբերի 16-ին՝ մարտնչելով Ջրականում․ «Փաստ»Ջերմուկի, Սիսիանի տարածաշրջաններում և Սարավանի լեռնանցքում ձյուն է տեղում Իրենց ո՛չ պետությունն է հետաքրքրում, ո՛չ էլ ժողովուրդը. կարևորը իշխանությունն է ու աթոռները․ «Փաստ»Հայաստանի տնտեսության արտածին արգելակները․ «Փաստ»Ռուբլու կայծակնային անկում՝ տարադրամի շուկայումՀՀ-ում փակ ճանապարհ կա «Ներսում քանդում է Ռուսաստանի հետ փոխգործակցության մակարդակը ու անելու է դա այնքան ժամանակ, քանի դեռ որոշակի այլընտրանք չունի»․ «Փաստ»Հայաստանի մեծ մասը լույս չի ունենաԻրականում ի՞նչ կա փաշինյանական իշխանության «արևմտյան շարժի» խորքերում. «Փաստ»Լարսը փակվեց2025 թ.-ին ևս 8000 էլեկտրամոբիլ Հայաստան կներմուծվի անտոկոս մաքսատուրքով. նախագիծ. «Փաստ»ՔԿ նախկին նախագահի տեղակալ Արսեն Այվազյանը կհրավիրվի Հակակոռուպցիոն կոմիտե հարցաքննության. «Ժողովուրդ» Ինչո՞ւ է միջազգային իրավունքի ողջ համակարգը հայտնվել ծայրահեղ խոցելի և անկայուն վիճակում. «Փաստ»Մանդատը խլելու օպերացիան շարունակվում է․ «Հրապարակ» Մարզպետներն իրար են անցել. հավաքել են համայնքների ղեկավարներին․ «Հրապարակ» Կգումարվի ՀՀ ԱԺ հերթական նստաշրջանը. կհրավիրվեն արտահերթ նիստեր. «Ժողովուրդ»
Ամենադիտված