«Փաշինյանի պարերը. Հայաստանի վարչապետը փորձում է ինչքան հնարավոր է թանկ վաճառել Ռուսաստանի հետ բարեկամությունը»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
360tv.ru-ն գրում է, որ Հայաստանի վարչապետը շարունակում է փորձել նստել բոլոր աթոռներին: 2009 թվականից ի վեր առաջին անգամ Հայաստանը բաց կթողնի ՀԱՊԿ նիստը։ Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ ասել է, որ չի լինելու Մինսկում կայանալիք ՀԱՊԿ հանդիպմանը։ Նա հույս է հայտնել, որ Ռուսաստանի, Ղազախստանի, Տաջիկստանի և Ղրղզստանի ներկայացուցիչները կհասկանան այդ որոշումը։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը նշել է, որ Կրեմլը հասկանում է, որ կառավարությունների կամ պետությունների ղեկավարները կարող են ունենալ «իրենց հանգամանքները» և զբաղված աշխատանքային գրաֆիկը։
Այնուամենայնիվ, որոշ փորձագետներ վստահ են, որ դա հետխորհրդային ինտեգրացիոն կառույցներից Հայաստանի դուրս գալու գործընթացի սկիզբն է։ Ավելին, Փաշինյանը դեռ մայիսին էր սպառնացել, որ իր երկիրը կարող է վերջնականապես դուրս գալ ՀԱՊԿ-ից, եթե այն համարի «ոչ ակտիվ կազմակերպություն» և ինքնուրույն լուծի իր անվտանգության հարցերը։
Ժամանակակից պետական զարգացման ինստիտուտի տնօրեն Դմիտրի Սոլոննիկովը «360tv.ru»-ի հետ զրույցում նշել է, որ ԱՄՆ և ԵՄ արտաքին քաղաքական շրջանակ մտնելու Հայաստանի ցանկությունը գաղտնիք չէ, դա ոչ ոք չի թաքցնում, բայց Հայաստանի համար մինչև ՆԱՏՕ-ի անդամ դառնալը կարևոր է պահպանել պաշտոնական անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին, քանի որ դա երաշխավորում է երկրի անվտանգությունը, ուստի հայ քաղաքական գործիչները փաստացի շահարկելու են այդ կարգավիճակն այնքան ժամանակ, քանի դեռ ԱՄՆ-ից լրացուցիչ նախապատվություններ չեն ստացել։ Քաղաքական ստրատեգը նաև հիշեցրել է, որ հայտնի է Վաշինգտոնի հետ Երևանի պայմանավորվածությունների մասին, որոնք երաշխավորում են «անվտանգության բարձիկ» Մոսկվայի հետ հարաբերությունները խզելու դիմաց։ Ըստ նրա Փաշինյանի քաղաքականությունը համակարգված հանգեցրել է հենց այդ արդյունքին, ահա թե ինչու նրան նշանակեցին խորհրդարանի ղեկավար։ Սոլոննիկովի խոսքով 2018 թվականին Փաշինյանին իշխանության գալուն օգնել է ոչ միայն նրա հակառակորդների գործելաոճն ու կամքի բացակայությունը, այլ նաև եղել է արտաքին ակտիվ միջամտություն։ Ինչպես բանաստեղծն է ասում «ապստամբությունը չի կարող հաջողությամբ ավարտվել, քանի որ հակառակ դեպքում այն այլ անուն է ստանում»։ Այդ պատճառով էլ այդ քաղաքական գործիչը ստացավ վարչապետի պաշտոնը։ «Հեղաշրջման հետևում կանգնած էին ԵՄ-ն և Սորոսի հիմնադրամը: Զարմանալի չէ, որ վարչապետի թիմի մեծ մասն այդ հիմնադրամի նախկին կամ ներկա աշխատակիցներ են։ Ու պարզ է, ով փող է տալիս՝ նա էլ աղջկան պարելու է տանում։ Այստեղ ԱՄՆ-ն է գումար վճարել, և հարցեր չկան, Փաշինյանը կատարում է նրանց նպատակային հրահանգները»,- պարզաբանել է «360tv.ru»-ի զրուցակիցը։
Հրապարակախոս Վլադիմիր Կորնիլովն էլ պարզաբանել է, որ քանի դեռ Փաշինյանը լինի իշխանության ղեկին, Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները կվատթարանան։ «Ակնհայտ է, որ Հայաստանի վարչապետն ուղին ԱՊՀ-ի և ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում իր երկրի ունեցած կապերի ոչնչացմանն է ուղղված։ Հայաստանն արդեն վճարել է այդ արկածախնդիր քաղաքականության համար։ Բայց, ըստ երևույթին, նույնիսկ սխալները նրան ոչինչ չեն սովորեցրել, քանի որ նա նույն ուղղությամբ է շարժվում։ Կարծում եմ, որ ի վերջո, քանի դեռ Փաշինյանին չի կանգնեցրել սեփական ժողովուրդը, դժվար թե նա որևէ բան փոխի։ Անգամ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերջին փուլի սկզբում դժվար էր պատկերացնել, թե նման պայմաններում ինչպես կարող էր Փաշինյանը մնալ վարչապետ,- ասել է «360tv.ru»-ի զրուցակիցը,- այնուամենայնիվ, դա նրան հաջողվեց։ Քանի դեռ Հայաստանը շարժվում է նրա սցենարով, կշարունակի կորցնել, և ոչ միայն տարածքներ։ Իսկ վերջին խոսքը հայերինն է»:
Հասկանալով, թե ինչպես են հնչում վերջին հայտարարությունները Փաշինյանը շտապել է արդարանալ ասելով, որ Հայաստանը գործընկերներ է փնտրում զենքի մատակարարման համար։ Բայց ռազմավարական իմաստով հանրապետությունը չի պատրաստվում փոխել իր քաղաքականությունը և առայժմ դուրս չի գա ՀԱՊԿ-ից։ Սակայն Հայաստանի վարչապետն ինքը չէր լինի, եթե չխուսափեր մեղադրանքներից։ Նա հայտարարել է, որ ՀԱՊԿ-ը հրաժարվում է ամրագրել իր պատասխանատվության ոլորտը Հայաստանում։ Ուստի ՀԱՊԿ միջոցառումներին մասնակցությունը կասկածի տակ է դնում երկրի ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը։ Այս ծուռ տրամաբանությունը դժվար է հասկանալ, հատկապես հաշվի առնելով այն փաստը, որ Հայաստանն անկախություն է ձեռք բերել 1991 թվականի սեպտեմբերին։ Տարօրինակ է այն, որ 32 տարվա ընթացքում նա չի կարողացել ապահովել ո՛չ սեփական անվտանգությունը, ո՛չ էլ նորմալ բանակ ստեղծել։ Այնուամենայնիվ նա դեռ մտացածին դժգոհություններ է հայտնում «մեծերին» և պահանջում, որ իրեն չվերաբերվեն ինչպես քմահաճ երեխայի։ Այդ հանրապետությունը նաև չի կարողանում պահել իր քաղաքացիներին, տնտեսության վիճակը ստիպում է նրանց ապրել և աշխատել ցանկացած այլ վայրում, բացի տնից: Համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալներով 2020 թվականին Ռուսաստանում օրինական բնակվել է ավելի քան 946 հազար հայ։ Այսօր նրանց թիվը հազիվ թե պակասած լինի։ Բայց ափսոս, որ ոչ բոլորն են երախտապարտ հյուրընկալության համար։ Դեռ անցյալ դարի 90-ականներին Մոսկվա տեղափոխված Նարինե Աբգարյանը Ռուսաստանում է հայտնի գրող դարձել, հրատարակվել, ստացել ընթերցողների և հանդիսատեսի սերը, ովքեր պատրաստակամորեն գնացել են դիտելու նրա գրքերի հիման վրա բեմադրված ներկայացումները: Մեկ տարի առաջ Աբգարյանը, ով ժամանակին սեր էր խոստովանում Ռուսաստանին և այն անվանում իր երկրորդ հայրենիքը, վերադարձել է ապրելու պատմական հայրենիքում։ Ճիշտ է, ոչ թե փոքրիկ Բերդ քաղաքում, այլ Երևանում։ Այնտեղ գրողը կտրուկ փոխել է իր հռետորաբանությունը և երախտագիտությունը փոխարինել Ռուսաստանի նկատմամբ հայհոյանքներով ու բողոքներով՝ սա չտրվեց, սա չարվեց։ Այս ամենը մենք ինչ-որ տեղ արդեն տեսել ենք:
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
