Քաղաքագետ. Հայաստանի իշխանություններն արտաքին քաղաքականության հարցում որևէ դիրքորոշում չունեն
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Eadaily.com-ը գրում է, որ սեպտեմբերի 17-ին կայացած Երևանի ավագանու ընտրությունները, ըստ հայ դիտորդների, յուրատեսակ ցուցադրություն են դարձել 2026 թվականին Հայաստանում կայանալիք համապետական ընտրություններից առաջ, հատկապես այն պատճառով, որ գրանցված ընտրողների մեկ երրորդն ապրում է Երևանում։ Մայրաքաղաքում քվեարկության արդյունքներով կարելի է եզրակացնել, որ հանրապետության քաղաքացիների վստահությունն իշխող քաղաքական ուժի՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ղեկավարծ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության նկատմամբ, զգալիորեն նվազել է։
Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 17-ին տեղի ունեցան Երևանի ավագանու ընտրություններ։ Ընտրություններին մասնակցած 14 քաղաքական ուժերից անցողիկ շեմը հաղթահարեցին միայն 5-ը, անցողիկ ուժերն են «Քաղաքացիական պայմանագիր», «Ազգային առաջընթաց» կուսակցությունը, «Մայր Հայաստան» դաշինքը, «Հանրային ձայն» և «Հանրապետություն» կուսակցությունները։ Իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ներկայացուցիչ, նախկին փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանն ընտրվել է Երևանի քաղաքապետի պաշտոնում։
Անհրաժեշտ մեծամասնության բացակայության պատճառով այդ իշխող ուժը ստիպված էր դաշինքի մեջ մտնել «Հանրապետություն» կուսակցության՝ արմատական հակառուսական ուժի հետ։ Նրանց միջև ստորագրվել է համագործակցության հուշագիր։
«Հայաստանի Հանրապետության ինքնիշխանությունը, ժողովրդավարությունը և անվտանգությունը համարելով բարձրագույն արժեքներ, ձգտելով վերափոխել Երևանը և մարդկանց համար հարմար և մատչելի քաղաք դարձնել, իրականացնելով «Քաղաքացիական պայմանագիր» և «Հանրապետություն» կուսակցության նախընտրական ծրագրերը, մենք որոշեցինք համագործակցություն սկսել ի շահ Երևանի, Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաքի զարգացման և երևանցիների բարեկեցության»,- հուշագրի ստորագրման արարողության ժամանակ ասել է Տիգրան Ավինյանը։
Մեկնաբանելով այդ միավորումը EADaily-ին հայ քաղաքագետ, քաղաքական ստրատեգ Կարեն Քոչարյանը կասկած է հայտնել երկրում տեղի ունեցող գործընթացների վրա դրա ազդեցության հնարավորության վերաբերյալ։ «Ես չեմ հավատում, որ Երևանի ավագանիում տեղի ունեցող իրադարձությունները գլոբալ բնույթ ունեն։ Դրանք ավելի շատ տեղական գործընթաց են հիշեցնում, բայց եղավ այն, ինչ եղավ»,- նկատել է քաղաքագետը։ Նա հավելել է, որ անգամ երկրի բարձրագույն քաղաքական ղեկավարության՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած գործուն աջակցությունը չի կարող ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա, ինչը միանգամայն հասկանալի է, քանի որ մարդիկ մոլորված են գործող իշխանության առաջնահերթություններում։ «Մոսկվայում հայտարարում են ռուսամետ դիրքորոշում, Թեհրանում իրանամետ դիրքորոշում, Վաշինգտոնում ամերիկամետ, իսկ Բրյուսելում` եվրոպամետ: Պարզ չէ՞, որ նրանք որևէ դիրքորոշում չունեն»,– ընդգծել է քաղաքական ստրատեգը։
Մինչդեռ, ինչպես նշել է նա, ընտրողներն իրենք են գնահատում արտաքին քաղաքական ծրագրերը և քաղաքական ուժերի վեկտորը։
Իր հերթին, քաղաքագետ Ալեքսանդր Մարկարովը կարծում է, որ, որպես կանոն, այն քաղաքական ուժերը, որոնք իրենց տեղը չեն գտնում ուժային կառույցներում, արտահայտվում են ակնհայտ հակառուսական տրամադրություններով։ Դրանց թվում է «Հանրապետություն» կուսակցությունը՝ վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի եղբոր՝ Արամ Սարգսյանի գլխավորությամբ, ով սպանվել էր 1999 թվականին խորհրդարանում տեղի ունեցած ահաբեկչության ժամանակ։ Մարկարովի խոսքով կուսակցությունները, որոնք ազդեցություն ունեն երկրում ընդունվող որոշումների վրա, միշտ կառուցողական վերաբերմունք են պահպանում Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների հարցում։ Միաժամանակ նա հիշեցրել է, որ Հայաստանում կային ուժեր, որոնք ի սկզբանե հակառուսական էին, բայց իշխանության գալուց հետո փոխեցին իրենց դիրքորոշումը: Դրանց թվում է, մասնավորապես, իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը։ Մարկարովը նշել է, որ նույն Փաշինյանը, լինելով ընդդիմադիր, մշտապես հանդես է եկել ՀԱՊԿ-ից և ԵԱՏՄ-ից հանրապետության դուրս գալու, Ռուսաստանի Դաշնության հետ հարաբերությունների վերանայման օգտին։ Բայց գալով իշխանության նա առայժմ խուսափում է արտաքին քաղաքական կուրսը փոխելու կտրուկ քայլերից։
Մեկնաբանելով Արամ Սարգսյանի հայտարարությունն արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտության մասին, ինչը, նրա իսկ խոսքերով, թույլ կտա Հայաստանին վերականգնել իր անկախությունը, Մարկարովը նշել է, որ այդ քաղաքական գործչի ղեկավարած կուսակցությունը հեռու է հիմնական քաղաքական խաղացողներից մեկը համարվելուց։ Ընդհանուր առմամբ, ըստ քաղաքագետի, հայ հասարակությունը հավատարիմ է ռուսամետ կողմնորոշմանը, բայց կան նաև ուժեր, որոնք հանդես են գալիս որպես արևմտյան երկրների հետ հարաբերությունների զարգացման կողմնակից, ինչի մասին վկայում են հասարակական կարծիքի հարցումները։
Նշենք, որ այս տարվա մայիսին Ամերիկյան Միջազգային հանրապետական ինստիտուտի (IRI) կողմից անցկացված սոցհարցման համաձայն վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանում ամենամեծ վստահությունն է վայելում, ում վստահում է երկրի քաղաքացիների 13 %-ը, երկրորդ տեղում ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանն է՝ 3 %, երրորդում ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը՝ 2 %, «Հանրապետություն» կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանին վստահում է հարցվածների 1 տոկոսը, իսկ մեծամասնությունը՝ 64 տոկոսը, ասել է, որ ոչ մեկին չի վստահում։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
