«Հայաստան. Փաշինյանի հակառուսական շրջադարձը կամ արևմտյան հրաշքին սպասելիս»
ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Fondsk.ru-ն գրում է, որ Հայաստանի ներքաղաքական կյանքում տևական ցնցումներից հետո հարաբերական լռություն է։ Հակափաշինյանական ընդդիմությունը դադարեցրել է փողոցային բողոքի ակցիաները, իսկ իշխանությունները շարունակում են նոր պայմաններում իրականացնել երկրի զարգացման իրենց գաղափարները։
Պատմական ժամանակի այս փուլում հայ հասարակությունը ստացավ հիմնական արդյունքը. Լեռնային Ղարաբաղը, որտեղից հայ բնակչությունը գրեթե ամբողջությամբ հեռացավ, ամբողջությամբ անցավ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ։ Դա վարչապետ Փաշինյանի պետության ղեկավարման 5 տարիների աշխատանքի արդյունքն է։ Արդյո՞ք «թավշյա հեղափոխության» առաջնորդը նման արդյունքը ճանաչում է որպես իր քաղաքական գործունեության հետևանք։ Պատասխանը ոչ է, բայց այժմ Հայաստանի իշխանությունն ու նրա քարոզչական միջոցները վերը նշված բոլորի գլխավոր մեղավոր են «նշանակել» Ռուսաստանին, և դա անում են բավականին հնարամտությամբ։
Բարձրագույն քաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչներն ի դեմս Փաշինյանի և այլ պաշտոնյաների, ինչպես նաև իշխանության և նրա տակ գտնվող տեղեկատվական ռեսուրսներն ու շարժումները գիշեր-ցերեկ (ոմանք դիտավորյալ կոպիտ և սադրիչ ձևով) հակառուսական հիստերիա են հրահրում և ամեն ինչում մեղադրում Մոսկվային, որը, ասում են, չի պաշտպանել Ղարաբաղը։ Բայց ռուսական կողմը կարո՞ղ էր պաշտպանել այդ հայկական տարածքը Երևանի գործող իշխանությունից, որն արդեն երկար տարիներ համառորեն և հետևողականորեն իրականացնում էր իր «ղարաբաղյան» օրակարգը։ Փաշինյանի իշխանության գալուց հինգ տարի անց կարելի է վստահորեն ասել, որ «թավշյա հեղափոխականների» թիմի կարևոր նպատակներից մեկն ի սկզբանե է եղել հակառուսական գիծը։ Փաշինյանը դեռ 2018 թվականից սկսեց հակառուսական քաղաքականություն իրականացնել: Հիշենք, թեկուզ, ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի ձերբակալությունը, ռուսական ընկերությունների դեմ քրեական գործերը, հակառուսական հայտարարությունները, ներքին ռուսաֆոբ խմբավորումներին աջակցելը և այլն։ Այսօր ամբողջ պետական և իշխանամետ տեղեկատվական մեքենան է աշխատում Ռուսաստանի դեմ: Իսկ հիմնական նպատակը Ռուսաստանի իմիջի հաշվին իշխանությունը պահպանելն է: Ակնհայտ է, որ փողոցային բողոքի ալիքով իշխանության եկած թիմը, մեղմ ասած, տապալվել է, բայց սեփական դեմքը, դրա հետ մեկտեղ իշխանությունը փրկելն այսօր Փաշինյանի համար ամենակարևոր խնդիրն է։ Նա այլևս չի կարող նախորդ իշխանություններին մեղադրել վերջին հինգ տարիների ձախողումների համար, իսկ Ռուսաստանը բավական հարմար է այդ դերի համար։
Հայաստանում մտածող մարդիկ քաջ գիտակցում են, որ Ռուսաստանը, կապված ուկրաինական իրադարձությունների և հավաքական Արևմուտքի դեմ պայքարի հետ, հայտնվել է ծանր իրավիճակում, հետևաբար Մոսկվայի ռեսուրսները որոշակիորեն սահմանափակ են։ Սակայն հազիվ թե որևէ մեկը լրջորեն ենթադրի, որ Մոսկվան պետք է ավելի շատ մտածի Ղարաբաղի մասին, քան Հայաստանի իշխանության ներկայացուցիչները, որոնք փորձում են ձերբազատվել Ղարաբաղի «գլխացավից» առաջին նախագահի թելադրանքով, որի քաղաքական աշակերտը ներկայիս կառավարության ղեկավարն է։ Ռուսաստանը դադարեցրեց ռազմական գործողությունները 2020 թվականի նոյեմբերին և պահպանեց խաղաղությունն ու կայունությունը տարածաշրջանում, քանի դեռ Փաշինյանի սիրախաղն Արևմուտքի հետ դիտավորյալ ցուցադրական բնույթ չստացավ։ Մեկ տարի առաջ՝ 2022 թվականի հոկտեմբերին, Արևմուտքի միջնորդությամբ, Փաշինյանը Պրահայում Իլհամ Ալիևի հետ համատեղ հայտարարություն ստորագրեց Ղարաբաղը Ադրբեջանի կազմում ճանաչելու մասին։ Ռուսաստանը կզսպե՞ր Բաքվին, եթե Ղարաբաղը Փաշինյանը չճանաչեր որպես Ադրբեջանի մաս։ Ակնհայտ է մի բան, այդ ժամանակ Ալիևի ձեռքին այդքան հաղթաթուղթ չէր լինի, և բանակցային գործընթացը ռուսական միջնորդության շրջանակներում կշարունակվեր հավուր պատշաճի։ Ամբողջ հարցն այն է, որ Փաշինյանը հարցի լուծման համար ընտրեց արևմտյան տարբերակը վստահելով ամերիկացի և եվրոպացի պաշտոնյաներին։ Եվ հարցն այսօր դրական է լուծվել, բայց Բաքվի համար, մինչդեռ Ղարաբաղի և Հայաստանի համար ամենավատ օրերն են եկել հայ ժողովրդի նորագույն պատմության մեջ։ Եվ հիմա փաշինյանամետ քարոզչությունը, շահարկելով իրենցից որևէ պատասխանատվություն շեղելու հոգեբանորեն բացատրելի ցանկությունը, փորձում է հասարակությանը համոզել, որ իբր ամեն ինչում մեղավոր է Ռուսաստանը, մինչդեռ վարչապետն ու իր շրջապատը դրա հետ ընդհանրապես առնչություն չունեն:
Փաշինյանը և նրա կառավարության ներկայացուցիչները շարունակում են հավատալ արևմտյան հաճախորդների խոստումներին, որոնք խրվել են Երևանի և Բաքվի միջև բանակցային գործընթացի մեջ և մեծապես նպաստել հայկական կողմի համար հիասթափեցնող ներկա ստատուս քվոյի առաջացմանը։ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը վավերացվեց իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավորների կողմից, Երևանը հրաժարվեց մասնակցել ՀԱՊԿ զորավարժություններին, Փաշինյանը և ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը չգնացին Բիշքեկ մասնակցելու ԱՊՀ-ի գագաթնաժողովին, չի բացառված Գյումրիից 102-րդ ռազմակայանի վաղաժամկետ դուրսբերման հարցը, քննարկվում է ռուսական հեռուստաալիքների փակման հարցը, իսկ ռադիկալ ռուսաֆոբ ուժերը կտրուկ ակտիվացել են: Արևմուտքն ամեն ինչ անում է հետխորհրդային երկրներում նմանատիպ գործընթացները խթանելու համար։ Բայց ի՞նչ տվեց նա Վրաստանին, որի իշխանությունը, առաջնորդվելով ազգային շահերով, արդեն հրաժարվում է գնալ հակառուսական ճանապարհով։ Ի՞նչ է տվել Արևմուտքը դատարկվող մերձբալթյան երկրներին կամ բռնապետության մեջ սահող Մոլդովային, էլ չխոսենք Ուկրաինայի մասին, որը մեր աչքի առաջ կորցնում է այն աջակցությունը, որը միայն երեկ թվում էր անվերապահ ու հավերժ։ Հայաստանն արդեն ծանր գին է վճարել, բայց պետք չէ, որ նա կրկնի որոշ երկրների ճակատագիրը, որոնք կուրորեն հավատացել են արևմտյան դատարկ խոստումներին։
Նյութը հրապարակման պատրաստեց Կամո Խաչիկյանը
