Ծանոթ, ցավոտ ու... շատ վտանգավոր․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Նիկոլ Փաշինյանը Ստրասբուրգում էր: Գիտեք: Իմացողները տեղյակ են նաև, որ Եվրոպական խորհրդարանում Նիկոլ Փաշինյանը ելույթ ունեցավ, ավելի ճիշտ՝ արտասանեց մի երկարաշունչ ճառ, որի մի մեծ մասը փաշինյանական ներբող էր առ... ժողովրդավարություն: Ոչ միայն՝ «ժողովրդավարությունը Հայաստանում» թեմայով, ինչպես ինքը կասեր, այլ՝ առհասարակ, ժողովրդավարության կշռի, դերի ու արժեքի մասին: Երբ Նիկոլ Փաշինյանը նոր էր հասել իշխանության, փորձում էր աշխարհին իրենց իշխանությունը (ուշադրություն՝ ոչ թե Հայաստանը, այլ իրենց իշխանությունն ու իշխանափոխությունը) ներկայացնել ժողովրդավարության «բրենդով», հետո հերթը հասավ Հայաստանը «ժողովրդավարության բաստիոն» հայտարարելուն, հասկանալի է՝ որպես իր շնորհ: Բայց, լավ, վերադառնանք Ստրասբուրգ: Հարկավ, շատերը հասցրել են նաև տեսնել, որ երկարաշունչ ճառին հաջորդեց Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորների հոտնկայս, երկարատև ծափահարությունը, որին նաև օվացիա են ասում: Սա փաստ է:

Ինչպես փաստ է այն, որ այդ երևույթից հետո Եվրոպական խորհրդարանի շենքի պատերը չփլվեցին և առաստաղի ծածկն էլ չընկավ դահլիճի վրա: Ասենք, փաստ է և այն, որ Եվրոպան, տարբեր ժամանակներում, այդ թվում՝ ոչ այնքան շատ վաղուց, հոտնկայս ծափահարել է շատ ավելի ինքնատիպ կերպարների (ոմանք անգամ աջ ձեռքն են առաջ տնկել, որպես ողջույնի դրսևորում), քան Փաշինյանն է: Չշեղվենք... ժողովրդավարությունից: Ո՞վ է խոսում դրա, այսինքն՝ ժողովրդավարության (կոնտեքստում հասկանալի՝ օրինականության, սահմանադրական իրավունքների և ազատությունների) մասին: Նիկոլ Փաշինյա՞նը: Իսկ ի՞նչ իշխանություն է ներկայացնում Նիկոլ Փաշինյանը: Նա ներկայացնում է մի իշխանություն, որի կառավարման ընթացքում, ահա, արդեն ավելի քան 5 տարի է, ամեն ինչ արվում է դատական համակարգը մեկ անձի խամաճիկ դարձնելու համար, տեղի են ունենում քաղաքական հետապնդումներ, հալածանքներ, ձերբակալություններ, կալանավորումներ: Քաղաքակա՛ն:

Հենց այդ նույն պահին, երբ Նիկոլ Փաշինյանը Եվրոպական խորհրդարանի ամբիոնից խոսում էր ժողովրդավարության մասին, վերջում էլ կենացի նման բացականչում էր՝ «կեցցե՜ ժողովրդավարությունը», իսկ եվրոդեպուտատներն էլ ծափիկ-ծափիկ էին անում՝ դառնալով հայ մարդկանց աչքի փուշը, ահա այդ նույն ժամանակ Հայաստանի տարբեր բանտերում էին գտնվում ու մինչև հիմա էլ այնտեղ են տասնյակ քաղաքական բանտարկյալներ: Մարդիկ, որոնք բանտերում են բացառապես իրենց քաղաքական հայացքների համար, բացառապես այն բանի համար, որ դեմ են արտահայտվել Նիկոլ Փաշինյանի կորստաբեր ու կործանիչ իշխանությանը, կամ ուղղակի այդ իշխանությունը հեռացնելու մասին... գրառում են արել: Հայաստանում, այո, կան քաղբանտարկյալներ, ինչպիսին են, օրինակ՝ այժմ բանտերում գտնվող Գրիգորի Խաչատուրովը, Լևոն Քոչարյանը, Արմեն Աշոտյանը, Գարիկ Գալեյանը, Մամիկոն Ասլանյանը, Նարեկ Մալ յանը, Տաթև Վիրաբյանը և այլն:

Ժողովրդավարությունից է խոսում այն նույն Նիկոլ Փաշինյանը, որն ինքը և որի իշխանությունը իրենց անհաճո անձանց, գործիչների ձերբակալում-կալանավորումները դարձրել են «քաղաքական պայքարի միջոց»: Ավելին, նման կալանավորումներով, ներիշխանական լուռ համաձայնությամբ, եթե ոչ՝ հրահանգավորմամբ, իրականացվում են նպատակային խոշտանգումներ: Գուցե ոչ ուղղակի, բայց փաստը դրանից չի փոխվում: Այդպես Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունն անուղղակիորեն սպանեց, օրինակ՝ գեներալ Մանվել Գրիգորյանին. հրաշալի իմանալով, որ նա հիվանդ, մահամերձ վիճակում է, «փակեցին» բանտային ռեժիմի տակ: Ավելի թունդ օրինակ: Արմեն Գրիգորյանի սպանությունը: Մարդուն կալանավորեցին անհասկանալի, անհեթեթ մեղադրանքով և այդպիսով այնպիսի պայմաններում դրեցին, որ նա մահացավ հենց դատական նիստի ժամանակ, դատարանի դահլիճում:

Ու դա՞ է ժողովրդավարությունը: Տասնյակ ու տասնյակ, ավելին՝ հարյուրավոր քաղաքացիներ փաշինյանական ոստիկանության կողմից վայրագ հարձակումների ու բռնությունների են ենթարկվել, ըստ որում, ոչ մի ոստիկան այդ գազանությունների համար ոչ միայն պատասխանատվության չի ենթարկվել, այլև դրամական խոշոր պարգևատրումներ է ստացել Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության կողմից: Սա՞ է ծափահարված եվրոպական «ժողովրդավարությունը»: Ժողովրդավարությունից, ուրեմն նաև օրինականությունից է խոսում մեկը, որն իրեն տեղափոխող ավտոշարասյան միջոցով վրաերթի է ենթարկել ու սպանել երիտասարդ հղի կնոջն ու նրա՝ դեռ չծնված բալիկին: Դրա համար ոչ մեկը ոչ մի պատասխանատվության չի ենթարկվել: Սա՞ է ձեր ծափահարված ժողովրդավարությունը: Հա, ու Փաշինյանն ասում է. «Հայաստանի Հանրապետությունը պարզապես կաթվածահար կլիներ, կկորցներ իր անկախությունն ու ինքնիշխանությունը, եթե չլիներ ժողովրդավար»:

Լո՞ւրջ: Նիկոլ Փաշինյանի «քաղաքականության» հետևանքով կործանված Արցախի Հանրապետությունը իր ժողովրդավարության վիճակով ու աստիճանով մի քանի գլուխ բարձր էր Ադրբեջանի համեմատ: Ադրբեջանն, առհասարակ, տոտալիտար, ֆաշիստական երկիր է, պատերազմական հանցագործ-բռնակալ ղեկավարով: Որտե՞ղ են հիմա Արցախի ժողովրդավարական ղեկավարները, և որտե՞ղ է Արցախը... Կամ՝ եթե երեսուն տարի ժողովրդավար չի եղել Հայաստանը, ինչպես կարծում է նույն Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպե՞ս է ապահով, ինքնիշխան ու անկախ եղել, Արցախն էլ՝ վրադիր: Թե՞ ինչ-որ բան է ակնարկում, քանզի բավական է որևէ թեմայից այդ պաթոսով խոսի Նիկոլ Փաշինյանը, մի նոր փորձանք է գալիս: Հատկապես նման բուռն ու երկարատև ծափերի ֆոնին: Ծանոթ ծափերի... Ցավոտ ծափերի...

ԱՐՄԵՆ ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում