Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ … ֆրանսիական գարեջուր

Հասկանալի է, որ երբ Ֆրանսիայում խոսում են ալկոհոլային խմիչքների մասին, գարեջուրը վերջին բանն է, որ հիշում են։ Կամ էլ ընդհանրապես չեն հիշում: Իսկապես, Ֆրանսիան այսպես կոչված «գինու գոտու» մաս է կազմում, և այդ երկրի հպարտությունը կոնյակն է, գինին, շամպայնն ու արմանյակը: Այնուամենայնիվ, Ֆրանսիայում գարեջուր են եփում, ընդ որում բավականին լավ, և այն, որ քչերը դրա մասին գիտեն, խոսում է ընդամենը այն մասին, որ ֆրանսիացիներն ավելի լավն են գինեգործության մեջ։
Շատերին կզարմացնի այն փաստը, որ Ֆրանսիայում գարեջրագործությունը սկսել է զարգանալ շատ ավելի վաղ, քան տարածաշրջանի մյուս այն երկրներում, որոնք այսօր պայմանականորեն կոչվում են «գարեջրի գոտի»՝ Կենտրոնական և Հյուսիսային Եվրոպան: Գալլերը, որոնք հաջողությամբ պայքարում էին հռոմեական լեգեոնների դեմ, ծանոթ էին գարեջրագործության տեխնոլոգիային: Ֆրանսիայում հայտնաբերված վերջին հնագիտական ​​գտածոների համաձայն այնտեղ գարեջուր սկսել են եփել մոտ 2500 տարի առաջ, այսինքն գինեգործության զարգացումից առաջ։
Այնուամենայնիվ, խաղողի այգիների համար իդեալական կլիմայական պայմանները Ֆրանսիան դարձել են գինեգործների երկիր, իսկ գարեջուրը դարձել է միայն գյուղացիների և բանվորների համար զովացուցիչ ըմպելիք։ Դա անհավանական է թվում, բայց 19-րդ և 20-րդ դարերի վերջում Ֆրանսիայում կար գրեթե 3000 գարեջրի գործարան։ Անշուշտ կարելի է ասել, որ այդ գարեջրի գործարանների ճնշող մեծամասնությունը փոքր և կիսաարտադրական էին, բայց ընդհանուր առմամբ նրանք արտադրում էին գարեջրի զգալի ծավալ։
Արդյունաբերականացման ընթացքում փոքր գարեջրի գործարանները փակվեցին, կամ պարզապես փոխարինվեցին խոշոր գարեջրի գործարաններով: Հետպատերազմյան տարիներին Ֆրանսիայում, ինչպես նաև այլ երկրներում սկսվեցին խոշորացման գործընթացներ, փոքր գարեջրի գործարանները հայտնվեցին խոշոր կորպորացիաների ձեռքում, հաճախ արտասահմանյան: Ֆրանսիայի դեպքում դրանք դանիական Carlsberg-ն ու հոլանդական Heineken-ն էին։ Այն հեշտությունը, որով ֆրանսիական կառավարությունը գարեջրագործության ներքին արդյունաբերությունը օտարերկրյա կոնցեռններին հանձնեց, միայն ընդգծում է ֆրանսիացիների վերաբերմունքը գարեջրի նկատմամբ։ Նույն Շվեյցարիան դեռ դիմադրում է գարեջրի կոնցեռնների ներթափանցմանը իր արդյունաբերություն:
Ֆրանսիայում գարեջրի սպառումը մեկ անձի համար կազմում է տարեկան մոտ 31 լիտր, ինչը երկու անգամ ավելի քիչ է, քան Բելգիայում և Նիդեռլանդներում։ Սակայն, հաշվի առնելով երկրի բնակչությունը և ընդհանուր սպառումը, պարզվում է, որ Ֆրանսիայում ավելի շատ գարեջուր է արտադրվում, քան Բելգիայում և Նիդեռլանդներում միասին վերցրած։ Միևնույն ժամանակ, շուկայում կա միայն երկու խոշոր խաղացող՝ Kronenbourg-ը, որը պատկանում է Carlsberg-ին և արտադրում է գարեջրի կեսը, և Heineken-ը, որը զբաղեցնում է շուկայի մոտ մեկ քառորդը։ Արտադրված գարեջրի մնացած քառորդը բաժին է ընկնում բազմաթիվ միկրոգարեջրագործարաններին:
 
Կ. Խաչիկյան