Ապահովագրական ընկերությունները սկսել են դատի տալ վարորդներին․ կարևոր հանգամանք, որի մասին պետք է իմանաք

Ապահովագրական ընկերությունները սկսել են դատական հայցեր ներկայացնել քաղաքացիների դեմ։

Իրավաբան.net-ը մեկ տասնյակ հասնող ահազանգեր է ստացել քաղաքացիների կողմից։ Վարորդ Գուրգեն Մարտիրոսյանы 2014թ․-ին վթարի է ենթարկվել:

Ապահովագրական ընկերությունը փոխհատուցել է ծախսը, սակայն այսօր գումարը նրանից հետ է պահանջում։

Վթարի օրը վարորդի հետ մեքենայում գտնվող Նարեկ Մաթևոսյանն Իրավաբան.net-ի հետ զրույցում ասաց․ «Դեպքը եղել է 2014թ․ նոյեմբերի 10-ին  8։10-8։15-ի սահմաններում, մենք ապահովագրական ընկերություն ենք զանգել 8։40-ի սահմաններում, խոսել ենք նրանց հետ, ընկերության մասնագետը եկել է ու պարզել, որ մենք մեղավոր ենք։

Երկու մեքենաները նույն կազմակերպության ապահովագրությունից են օգտվել, մենք մեր մեղավորությունն ընդունել ենք, այնուհետև ծանուցում է մեզ գալիս, որ 84 հազար դրամ ապահովագրական ընկերությունը մեր համար փոխհատուցել է մյուս մեքենայի վարորդին»։ Այս դեպքի մասին վարորդները մոռացել են, սակայն ոչ ապահովագրական ընկերությունը՝ «Ռոսգոստրախ-Արմենիա»-ն։ Երկու տարի անց վարորդը կրկին ծանուցում է ստանում, սակայն այս անգամ դատական նիստին մասնակցելու համար։ Ընկերությունը հայց է ներկայացնում վարորդի դեմ, մեր զրուցակցի խոսքերով՝ «Ռոսգոստրախ-Արմենիա»-ն հիմք է ընդունել վթարի ժամանակ տուժող կողմի զանգը, ով հայտնել է, որ վթարը տեղի է ունեցել մեկ ու կես ժամ առաջ, մինչդեռ վարորդը ձեռք է բերել հեռախոսային վերծանումներն ու պարզել, որ իր կողմից զանգ է կատարվել դեպքից ոչ ուշ քան 39 րոպե անց։ Վերջին մեկ ամսվա ընթացքում իրավաբան Տիգրան Մաթևոսյանին նույն խնդրով արդեն երրորդ անձն է դիմում․

«Բոլորինը նույն իրավիճակն է․ վճարման կարգադրություն՝ գումարի բռնագանձման պահանջով, այն հիմքով, որ ուշ են զանգահարել, մեկը զանգել է 45 րոպե, մյուսը 1 ժամ և 28 րոպե հետո։ Վերջին դեպքով վթարը, երբ որ եղել է, վարորդի ձեռքը վնասված է եղել, իսկ մյուս մեքենայի ուղևորները հարձակվել են ու քաշել վարորդին, մինչև հարցը կարգավորել են ու հաշտեցրել, ժամ է անցել ու զանգահարել են 1 ժամ 28 րոպե անց՝ ըստ ապահովագրական ընկերության»,- նշեց իրավաբանը։

Նա ասում է, որ բոլոր դեպքերում կողմերը պայամանագիր են ստորագրել՝ պարտավորվելով զանգահարել ապահովագրական ընկերություն վթարից հետո «առաջին իսկ հնարավորության դեպքում», այսինքն՝ փաստացի պայմանագրերում ժամկետներ նշված չեն եղել։ Փաստաբան Լուսինե Վիրաբյանը այս խնդիրների ծանոթ է, քանի որ նմանաբնույթ հայց է նրա վստահորդի մասնակցությամբ քննվում Վճռաբեկ դատարանում։ Իրավապաշտպանը ստեղծված իրողությունը պայմանավորում է օրենսդրական բացով․ «Առկա է թերի նորմ, ըստ որի՝ վարորդը պարտավոր է զանգահարել «ողջամիտ ժամեկտում» կամ «առաջին իսկ հնարավորության դեպքում», նախ ողջամիտ ժամեկտ ի՞նչ է իրենից ներկայացնում, եթե վարորդի համար այդ վիճակից դուրս գալու համար ողջամիտ կարող է համարվել երկու ժամը, ապահովագրական ընկերության համար դա կարող է լինել 20, 30 կամ 40 րոպե»։ Այնպես որ օրենքը չի հստակեցնում, թե որ իրավիճակում ի՞նչն է համարվում ողջամիտ հիմնավորում․ «Յուրաքանչյուր դեպքի համար կա առանձնահատկություն, որը նույնպես օրենքը չի կարգավորում։

Ի՞նչ է նշանակում «առաջին իսկ հնարավորության դեպքում», չի բացառվում, որ վարորդի մոտ առաջին իսկ հնարավորությունը առաջանա ավելի ուշ՝ կապված հեռախոսի մարտկոցի կամ հեռախոսի տեխնիկական այլ խնդիրների հետ, կամ էլ առհասարակ հեռախոսի բացակայության պարագայում կարող է զանգահարել երեք ժամ հետո՝ որևէ մեկից խնդրելով»,- ասում է տիկին Վիրաբյանը։ Նրա խոսքերով՝ ապահովագրական ընկերությունը չի կրում ապացուցելու պարտականություն․ «Վարորդը պետք է ապացուցի, թե երբ է առաջացել առաջին իսկ հնարավորությունը, ցանկացած դեպքում պահանջատեր լինելով՝ ապահովագրական ընկերությունը որոշում է, որ որևէ դեպքի համար կամայականորեն համարում է 40 րոպեն։ Այդ մասին պայմանագրում չկա որևէ կետ»։ Փաստաբանը խորհուրդ է տալիս քաղաքացիներին ուսումնասիրել օրենսդրությունը և իրազեկ լինել սեփական իրավունքներին ու պարտականություններին, այդուհանդերձ, մեր զրուցակիցը փոխանցում է, որ օրենքի նորմը լղոզված է, ինչն էլ հանգեցնում է կամայականությունների․

«Ստացվում է, որ ցանկացած դեպքում, երբ ապահովագրական ընկերությունը մտադրվել է հատուցած գումարը ետ պահանջել, բնականաբար կարող է գնալ այդ քայլին»,- շեշտեց փաստաբանը։ Հայաստանի ապահովագրական բյուրոյի կայքում նշվում է, որ 2016թ-ի սեպտեմբերի 1-ից համաձայնեցված հայտարարագրով վարորդների կողմից ինքնուրույն գրանցվող ավտովթարներից բացի մնացած բոլոր ավտովթարները կգրանցվեն միայն Ճանապարհային ոստիկանության կողմից։

Նման դեպքերում անհրաժեշտ է, որպեսզի վարորդները՝ պատահարի վայր հրավիրեն Ճանապարհային ոստիկանությանը և հետևեն վերջինիս ցուցումներին, մինչև Ճանապարհային ոստիկանության ժամանումը չտեղաշարժեն ավտոմեքենաները և միջոցներ ձեռնարկեն ավտոմեքենաների հետքերն ու առարկաները պահպանելու ուղղությամբ, պատահարը տեղի ունենալուց հետո առավելագույնը 40 րոպեի ընթացքում հեռախոսով տեղեկացնեն իրենց ապահովագրական ընկերություններին: Գևորգ Թոսունյան